شناسهٔ خبر: 78677245 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: تسنیم | لینک خبر

عاشورا؛ از کربلا تا امروز، از حماسه تا تمدن

عاشورا مکتبی جاودان از آزادگی و عدالت‌خواهی است که پیام آن پس از قرن‌ها همچنان راهنمای ملت‌های آزادی‌خواه است.

صاحب‌خبر -

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اردبیل، امروز عاشوراست؛ روزی که تاریخ اسلام تنها یک واقعه را به یاد نمی‌آورد، بلکه بزرگ‌ترین مکتب آزادگی، عدالت‌خواهی و خداجویی را مرور می‌کند عاشورا صرفاً یادآور نبردی میان دو جبهه در سال 61 هجری نیست؛ بلکه نماد همیشگی تقابل حق و باطل، حقیقت و تحریف، عدالت و ظلم در طول تاریخ است به همین دلیل، هر سال با فرا رسیدن عاشورا، نه فقط خاطره کربلا بلکه پیام جاودانه آن در ذهن و جان انسان‌ها زنده می‌شود.

راز ماندگاری عاشورا را باید در ماهیت آن جست‌وجو کرد بسیاری از قیام‌ها و انقلاب‌ها در محدوده زمان و مکان خود باقی می‌مانند، اما نهضت امام حسین (ع) از همان آغاز مرزهای جغرافیا و تاریخ را درنوردید کربلا به یک مدرسه تبدیل شد؛ مدرسه‌ای که در آن انسان می‌آموزد برای حفظ حقیقت، گاه باید از جان، مال، مقام و حتی عزیزترین تعلقات خود عبور کند.

عاشورا در حقیقت تجلی کامل پیوند عرفان و مسئولیت اجتماعی است در نگاه امام حسین (ع)، بندگی خدا به معنای کناره‌گیری از جامعه و چشم بستن بر انحرافات نیست او در اوج معرفت الهی، مسئولیت اجتماعی را معنا کرد و نشان داد که سکوت در برابر ظلم، با روح توحید سازگار نیست از همین رو، عاشورا را می‌توان بزرگ‌ترین جلوه «عرفان انقلابی» دانست؛ عرفانی که انسان را از خودخواهی و دنیاپرستی رها می‌کند و به میدان دفاع از حق می‌کشاند.

یکی از مهم‌ترین پیام‌های عاشورا، احیای کرامت انسانی است امام حسین (ع) در شرایطی قیام کرد که ارزش‌های دینی و اخلاقی در معرض تحریف قرار گرفته بود و قدرت سیاسی می‌کوشید دین را به ابزاری برای تثبیت سلطه خود تبدیل کند قیام عاشورا در حقیقت نهضتی برای بازگرداندن انسان به جایگاه واقعی خویش بود؛ جایگاهی که در آن عزت بر ذلت، آگاهی بر جهل و مسئولیت بر بی‌تفاوتی برتری دارد.

همین ویژگی سبب شده است که عاشورا در طول قرن‌ها الهام‌بخش بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواهانه باشد هر جا سخن از مقاومت در برابر استبداد و دفاع از عدالت به میان آمده، نام حسین بن علی (ع) نیز درخشیده زیرا عاشورا متعلق به یک قوم، ملت یا زمان خاص نیست؛ بلکه زبانی جهانی برای دفاع از ارزش‌های انسانی است.

انقلاب اسلامی ایران نیز در بستر همین فرهنگ شکل گرفت مردم ایران با الهام از مکتب عاشورا، مبارزه با استبداد را نه صرفاً یک خواسته سیاسی، بلکه یک تکلیف دینی و انسانی دانستند فرهنگ شهادت، ایثار، فداکاری و مقاومت که در دوران انقلاب و دفاع مقدس جلوه‌ای روشن یافت، ریشه در همان مکتبی دارد که در ظهر عاشورا با خون بهترین بندگان خدا آبیاری شد.

اما نسبت انقلاب اسلامی با عاشورا تنها در گذشته خلاصه نمی‌شود اگر عاشورا را صرفاً به یک مناسبت تاریخی تبدیل کنیم، از حقیقت آن فاصله گرفته‌ایم پیام اصلی عاشورا برای امروز ما این است که جامعه اسلامی باید همواره خود را با معیارهای حسینی بسنجد؛ معیارهایی چون عدالت، صداقت، خدمت به مردم، مبارزه با فساد، دفاع از مظلومان و پایبندی به ارزش‌های الهی.

امروز که در عاشورای حسینی به سوگ فرزند رسول خدا (ص) نشسته‌ایم، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی پیام‌های این نهضت عظیم هستیم جهان معاصر با همه پیشرفت‌های علمی و فناوری، همچنان با بحران‌هایی چون ظلم، تبعیض، جنگ، فقر و سلطه‌گری مواجه است در چنین شرایطی، عاشورا تنها یک مراسم سوگواری نیست؛ بلکه نسخه‌ای برای احیای اخلاق، عدالت و معنویت در زندگی فردی و اجتماعی انسان‌هاست.

اشک بر امام حسین (ع) ارزشمند است، اما آنچه به این اشک معنا می‌بخشد، فهم پیام قیام اوست عاشورا از ما می‌خواهد که در برابر تحریف حقیقت سکوت نکنیم، در برابر ظلم بی‌تفاوت نباشیم و در مسیر حق، هزینه ایستادگی را بپذیریم این همان درسی است که یاران سیدالشهدا (ع) در صحرای کربلا به بشریت آموختند.

امروز، در روز عاشورا، بار دیگر ندای «هیهات منا الذله» در سراسر جهان اسلام طنین‌انداز است؛ ندایی که تنها یک شعار تاریخی نیست، بلکه منشوری برای زندگی عزتمندانه انسان مؤمن است عاشورا به ما می‌آموزد که قدرت حقیقی در ایمان، آگاهی و استقامت نهفته است و هیچ شمشیری توان شکست ملتی را که به این سه سرمایه مجهز باشد، نخواهد داشت.

کربلا پایان یک راه نبود؛ آغاز مسیری بود که تا امروز ادامه یافته و تا تحقق کامل عدالت الهی ادامه خواهد داشت عاشورا یادآور این حقیقت بزرگ است که خون بر شمشیر پیروز می‌شود، حقیقت هرگز دفن نمی‌شود و انسان می‌تواند با انتخابی آگاهانه، مسیر تاریخ را تغییر دهد.

از این رو، عاشورا تنها متعلق به دیروز نیست؛ متعلق به امروز و فردای بشریت است هر روزی که انسان در برابر ظلم بایستد عاشوراست و هر سرزمینی که در آن ندای حق‌طلبی بلند شود، کربلاست. 

یادداشت از: بهرام یوسف پورآذر، فعال اجتماعی و سیاسی 

انتهای پیام/