شناسهٔ خبر: 78670747 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

تبریز؛ ضرب‌آهنگِ تاریخ در سوگِ خورشید

تبریز - ایرنا - نهم محرم‌الحرام، روزی است که در تاریخ اسلام به نام «تاسوعا» گره خورده است؛ روزی که در تقویم شیعیان جهان نه تنها یادآور وقایع کربلا، بلکه نماد یکی از بزرگ‌ترین جلوه‌های وفاداری، ادب و ایثار در تاریخ بشریت است، در این میان، شهر تبریز به عنوان یکی از کانون‌های اصیل عزاداری در ایران، در روزهای تاسوعا و عاشورا چهره‌ای متمایز به خود می‌گیرد.

صاحب‌خبر -

به گزارش ایرنا، بازار تاریخی تبریز، که قلب تپنده شهر است، در این روزها به «حسینیه‌ای بزرگ» تبدیل شده است. دسته‌های عزاداری که از دیرباز با نظمی مثال‌زدنی و بر اساس سنت‌های صنفی از نقاط مختلف شهر به سمت بازار و مصلای اعظم حرکت می‌کنند، جلوه‌ای از وحدت و ارادت خالصانه را به تصویر می‌کشند.

سوگواری در تبریز نه تنها یک آیین، بلکه میراثی زنده است. نوحه‌های جان‌سوز به زبان آذری که با سوز و گدازی خاص و لحنی حماسی خوانده می‌شوند، چنان با تار و پود روح عزاداران گره خورده‌اند که هر شنونده‌ای را، حتی فراتر از مرزهای زبانی، تحت تأثیر قرار می‌دهند.

یکی از ویژگی‌های بارز عزاداری‌های تبریز، حفظ اصالت‌ها در کنار سوگواری‌های سنتی است. در روز تاسوعا، دسته‌های عزاداری با علم‌ها و کتل‌های برافراشته، در حالی که در رثای «سقای دشت کربلا» مرثیه‌سرایی می‌کنند، پیوند میان نسل قدیم و جدید را مستحکم می‌سازند.

حضور پرشور مردم در مساجد و هیئت‌های تبریز در شب و روز تاسوعا، نمادی از این حقیقت است که فرهنگ عاشورایی در این خطه، نه تنها کمرنگ نشده، بلکه هر ساله با شکوه و عمقی بیشتر تجلی می‌یابد.

تاسوعا؛ تجلی‌گاه وفاداری و درس‌آموزی از مکتب ایثار

تاسوعا در فرهنگ عاشورایی، روزِ حضرت ابوالفضل العباس (ع) نام‌گذاری شده است؛ علمدار رشیدی که با ایستادگی در برابر ناملایمات و پایداری بر سر عهد و پیمان، الگویی جاودانه از «جان‌فشانی برای حقیقت» را برای تمام اعصار به یادگار گذاشت.

تاسوعا در واقعه عاشورا، روزِ هجوم نهایی دشمن و آخرین فرصت برای انتخاب میان دنیا و آخرت بود. در این روز بود که سپاه عمر بن سعد با محاصره اردوگاه امام حسین (ع)، قصد داشتند با ایجاد فشار و تنگنا، کار را پیش از دهم محرم یکسره کنند. اما تاریخ گواه است که در این روز، یاران امام با استقامتی مثال‌زدنی، نه تنها هراسی به دل راه ندادند، بلکه با تأسی به سردارِ رشید سپاه امام، حضرت عباس (ع)، بر پیمان خود با فرزند رسول خدا استوارتر شدند.

حضرت ابوالفضل (ع)؛ مظهر وفاداری

شخصیت حضرت عباس (ع) در روز تاسوعا، فراتر از یک جنگجو، نمادی از «وفاداری آگاهانه» است. امان‌نامه‌ای که برای ایشان فرستاده شد و پاسخ دندان‌شکن و تاریخی حضرت مبنی بر اینکه «دست خدا بر شما لعنت کند که برای ما امان‌نامه می‌آورید و پسر رسول خدا را امان نمی‌دهید؟»، خط بطلانی بر تمام وسوسه‌های دنیوی کشید. این صحنه، درسی بزرگ برای تمام نسل‌هاست: در بزنگاه‌های تاریخی، پیوند با حقیقت و ارزش‌های الهی، بر هر نوع منفعت شخصی و امنیتِ ظاهری برتری دارد.

آیین‌های تاسوعا در فرهنگ ایرانی

مردم ایران‌زمین، در طول قرن‌ها، با برگزاری آیین‌های سوگواری منحصربه‌فرد، ارادت خود را به سقای دشت کربلا نشان داده‌اند. از دسته روی‌های سنتی و روضه‌خوانی‌ها گرفته تا نذری‌های آیینی و برپایی ایستگاه‌های صلواتی، همگی نشان از پیوند عمیق فرهنگی و مذهبی جامعه ایرانی با مفاهیم «ایثار» و «شجاعت» دارد. تاسوعا فرصتی است تا جامعه با بازخوانی این مفاهیم، در برابر ناملایمات، روحیه همبستگی و نوع‌دوستی خود را تقویت کند.

پیامی برای امروز

تاسوعا فراتر از یک روز تاریخی، یک جریان فکری است. پیام تاسوعا، درس ایستادگی در برابر ظلم، پاسداری از حریم انسانیت و وفاداری به اصول اخلاقی است. در دنیای امروز که بشریت بیش از هر زمان دیگری نیازمند اخلاق، فداکاری و همدلی است، بازخوانی سیره حضرت ابوالفضل (ع) در تاسوعا، می‌تواند چراغ راهی برای حرکت به سمت جامعه‌ای عدالت‌محور و مبتنی بر کرامت انسانی باشد.

امروز، در تاسوعای حسینی، دل‌های سوخته در سوگ علمداری است که آب را شرمنده وفا و غیرت خویش کرد.