صاحبخبر - گروه بین الملل- الهام یلمی: به گزارش بی بی سی ، «کی یر استارمر» ، نخستوزیر بریتانیا امروز (دوشنبه) طی یک سخنرانی احساسی مقابل دفتر کارش استعفای خود را اعلام کی یرد.
کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا طی یک سخنرانی مقابل دفترش در داونینگ استریت گفت: هر تصمیمی که گرفتهام برای در اولویت قرار دادن کشوری بوده است که به آن عشق میورزم. به همین دلیل است که به عنوان رهبر حزب کارگر استعفا خواهم کی یرد.
او با اعلام اینکه با پادشاه صحبت کی یرده و او را در جریان تصمیم خود قرار داده است، گفت: «استعفای خود را به عنوان نخست وزیر بریتانیا اعلام میکنم. از حزب کارگر میخواهم که برای انتخاب جانشین من جدول زمانی تعیین کند و معرفی نامزدها از ۹ ژوئیه آغاز و تا تعطیلات تابستانی تکمیل شود.»
استارمر افزود: «در صورت برگزاری رقابت، این امر تضمین میکند که رهبر جدید قبل از بازگشت پارلمان در ماه سپتامبر تعیین شده باشد. من تا زمان پایان رقابت به عنوان نخست وزیر در سمت خود باقی خواهم ماند. و تمام تلاش خود را برای اطمینان از انتقال منظم قدرت انجام خواهم داد.»
نخستوزیر بریتانیا در این سخنرانی حمایت «کامل و بیقید و شرط» خود از جانشینش را ابراز داشت.
سقوط آقای خاص
استارمر که در انتخابات سال ۲۰۲۴ با بهرهگیری از نارضایتی گسترده عمومی نسبت به ۱۴ سال حکومت محافظهکاران، پیروزی قاطعی به دست آورده بود، در ماههای اخیر با مجموعهای از رسواییهای سیاسی و افزایش نارضایتی در میان نمایندگان حزب خود روبهرو شد. بسیاری از قانونگذاران حزب کارگر او را مسئول اشتباهات سیاسی میدانند که به شدت در میان افکار عمومی نامحبوب بوده است.
استارمر، ۶۳ ساله، در هفتههای اخیر دو وزیر کلیدی کابینه خود را نیز از دست داد. وس استریتینگ، وزیر بهداشت، ماه گذشته با انتقاد از عملکرد نخستوزیر استعفا داد و اعلام کرد که احتمال ورود به رقابت رهبری را بررسی خواهد کرد.
در ادامه، جان هیلی، وزیر دفاع، نیز در پی اختلاف بر سر بودجه نظامی از سمت خود کنارهگیری کرد و استارمر را به عمل نکردن به وعدههای عمومی در این زمینه متهم کرد.
همزمان، انتصاب پیتر مندلسون، از چهرههای ارشد حزب کارگر، به عنوان سفیر بریتانیا در آمریکا در دسامبر ۲۰۲۴، با وجود ارتباط او با جفری اپستین، به یکی از جنجالیترین پروندههای دولت استارمر تبدیل شد.
استارمر پس از انتشار پیامهای شخصی مندلسون با اپستین، او را برکنار کرد، اما خود نیز با پرسشهایی درباره روند بررسی صلاحیت وی روبهرو شد و ناچار شد اتهام دروغ گفتن به نمایندگان پارلمان را رد کند.
مندلسون در ماه فوریه به ظن سوءرفتار در مناصب دولتی مرتبط با پرونده اپستین بازداشت شد، هرچند تاکنون هیچ اتهامی علیه او مطرح نشده و وی تمامی اتهامات را رد کرده است.
فشارها برای کنارهگیری استارمر از ماه مه و پس از عملکرد ضعیف حزب کارگر در انتخابات محلی و منطقهای شدت گرفت؛ انتخاباتی که در آن حزب راستگرای «اصلاحات بریتانیا» به رهبری نایجل فاراژ دستاوردهای تاریخی کسب کرد.
در میان گزینههای مطرح شده برای جانشینی استارمر، نامهایی مانند ریچل ریوز (وزیر دارایی) و آنجلا راینر (معاون نخستوزیر) به چشم میخورند. همچنین برخی از رسانهها از احتمال بازگشت یک چهره باتجربه به رهبری حزب کارگر سخن گفتهاند. اندی برنهام، شهردار منچستر بزرگ و اصلیترین رقیب استارمر در حزب کارگر، پیش از این از آمادگی خود برای ورود به رقابت رهبری سخن گفته بود. او روز پنجشنبه با پیروزی در انتخابات میاندورهای و کسب کرسی پارلمان، مانع اصلی برای ورود به رقابت رهبری را از میان برداشت.
با این استعفا، بریتانیا وارد یک دوره جدید از عدمقطعیت سیاسی میشود که میتواند بر روند مذاکی یرات بریگزیت و همچنین سیاستهای داخلی این کشور تأثیر بگذارد.
دلایل استعفا
اولین و مهمترین دلیل، کاهش شدید محبوبیت او در ماههای اخیر است. نظرسنجیها نشان میدهد که حزب کارگر در صورت برگزاری انتخابات زودهنگام، با شکست سنگینی روبرو خواهد شد. استارمر با این استعفا، قصد دارد تا از یک شکست احتمالی جلوگیری کند و به حزب خود فرصت دهد تا با یک رهبر جدید، برای انتخابات آینده آماده شود.
دومین دلیل، فشارهای داخلی حزب کارگر است. برخی از اعضای این حزب، از سیاستهای اقتصادی و اجتماعی استارمر ناراضی هستند و خواهان تغییر در رهبری حزب هستند. این فشارها، در ماههای اخیر به شدت افزایش یافته است.
سومین دلیل، چالشهای اقتصادی و سیاسی بریتانیا است. بریتانیا با مشکلات اقتصادی متعددی (مانند تورم بالا، رکود اقتصادی و افزایش هزینههای زندگی) روبرو است. همچنین، روابط این کشور با اتحادیه اروپا و سایر کشورها، با چالشهایی همراه است.
چالشهای اقتصادی و شکست برنامههای دولت
رسواییهای سیاسی در شرایطی رخ داد که دولت استارمر با اقتصاد کمرشد، پیامدهای برگزیت، تنشهای جهانی و محدودیتهای مالی روبهرو بود. وعدههای انتخاباتی او درباره انضباط مالی نیز فضای اندکی برای اصلاحات گسترده یا سرمایهگذاری در خدمات عمومی باقی گذاشت و دولت را میان افزایش مالیات، کاهش هزینهها و عمل به وعدههای انتخاباتی گرفتار کرد.
در همین حال، شماری از مهمترین برنامههای دولت، از جمله سرمایهگذاری گسترده برای دستیابی به انتشار خالص صفر و اجرای کارتهای شناسایی دیجیتال، یا به شدت تضعیف شدند یا به طور کامل کنار گذاشته شدند؛ موضوعی که حتی در میان متحدان استارمر نیز درباره توانایی او در تصمیمگیریهای سیاسی تردید ایجاد کرد.
اندرو بارکلی، استاد سیاست دانشگاه شفیلد، در این باره گفت: «از یک نظر، همیشه برای استارمر سخت بود.»
او افزود: «میراث اقتصادی که دولت کارگر به ارث برد، مسلماً از همان ابتدا بسیار دشوار بود، اما لازم نبود به این بدی باشد که اکنون هست.»
بارکلی همچنین اظهار داشت: «استارمر هرگز نتوانسته است، حداقل در ذهن عموم، به درستی مشخص کند که دولت در وهله اول چه کاری را واقعاً انجام میدهد. رسواییها همیشه مهم هستند، اما وقتی دولتی روایت اصلی برای بازگشت به آن نداشته باشد، اهمیت بیشتری پیدا میکنند.»
تیم بیل، استاد علوم سیاسی دانشگاه کوئین مری لندن، نیز گفت استارمر پیش از رسیدن به قدرت، برای کنترل حزب خود «وعدههای زیادی» به جناح ترقیخواه داده بود، اما بعدها به سمت میانهروی حرکت کرد و دولتش را «بدون امکانات مالی» برای ایجاد تغییرات پایدار باقی گذاشت.
او افزود که استارمر با اجرای مجموعهای از سیاستهای بحثبرانگیز، رأیدهندگان ترقیخواه را از خود دور کرد و همزمان تلاش داشت در موضوع مهاجرت رضایت جناح راست را جلب کند و تأکید کرد: «از آنجا همه چیز رو به افول بود.»
شروع تغییر از منچستر
برنهام که به دلیل حمایت مستمر از شمال انگلستان به «پادشاه شمال» شهرت یافته است، اکنون با حمایت بخش قابل توجهی از نمایندگان حزب کارگر، اصلیترین گزینه جانشینی استارمر محسوب میشود.
او پس از پیروزی در انتخابات میاندورهای گفت: «اکنون لحظه تغییر است. ما فرصتی داریم تا ورق را برگردانیم، کاری کنیم که کشور دوباره احساس کند که اوضاع رو به راه است، کاری کنیم که مردم ببینند سیاست میتواند تغییر مثبتی ایجاد کند، کاری کنیم که مردم دوباره احساس امید کنند.»
با کنارهگیری استارمر، نخستوزیر آینده بریتانیا هفتمین نخستوزیر این کشور طی تنها ۱۰ سال خواهد بود؛ دورهای از بیثباتی سیاسی که از همهپرسی برگزیت در سال ۲۰۱۶ آغاز شده است.
کییر استارمر که فرزند یک ابزارساز و یک پرستار و نخستین فرد خانوادهاش بود که وارد دانشگاه شد، پس از فعالیت به عنوان وکیل و رسیدن به سمت مدیر دادستانی عمومی انگلستان و ولز، در سال ۲۰۱۵ وارد پارلمان شد. او پس از شکست سنگین حزب کارگر در انتخابات ۲۰۱۹ به رهبری حزب رسید و تنها چهار سال بعد، این حزب را به پیروزی قاطع در انتخابات عمومی ۲۰۲۴ رساند.
∎