شناسهٔ خبر: 78656789 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

عطر نذر عاشقی در کوچه‌های ماتم

ایلام - ایرنا - محرم که از راه می‌رسد ایلام سیاه‌پوش می‌شود و عطر حلیم نذری، بوی دارچین، گرمای دیگ‌های جوشان و سفره‌های گسترده احسان کوچه‌ها و محله‌ها را در بر می‌گیرد.

صاحب‌خبر -

به گزارش خبرنگار ایرنا، در ایلام یکدست شیعه‌نشین و عاشق اهل‌بیت(ع) نذر جلوه‌ای از ایمان، همدلی و ارادت مردمانی است که سده‌ها عشق به سیدالشهدا(ع) را در قالب بخشش، اطعام و خدمت به عزاداران به نسل‌های بعد سپرده‌اند.

ایلام در روزهای محرم چهره‌ای دیگر به خود می‌گیرد و از نخستین شب‌های این ماه، بیرق‌های سیاه بر سردر خانه‌ها، مسجدها و حسینیه‌ها برافراشته می‌شود و نوای «یا حسین» در کوچه‌ها طنین می‌اندازد.

مردمان ایلامی که از دیرباز به دلدادگی و ارادت به خاندان عصمت و طهارت(ع) شهره‌اند، همزمان با برپایی آیین‌های سوگواری سنت‌های کهن نذر و اطعامی را زنده نگه می‌دارند که بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت فرهنگی و مذهبی استان به شمار می‌رود.

نذری دادن در میان همه جلوه‌های این فرهنگ عاشورایی جایگاهی ویژه دارد و دهه نخست محرم به‌ ویژه روزهای تاسوعا، عاشورا و اربعین تجلی سخاوت مردمانی می‌شود که به یاد تشنگان دشت کربلا و در سوگ سالار شهیدان سفره‌های احسان می‌گسترانند و نذر خود را میان همسایگان، نیازمندان و عزاداران تقسیم می‌کنند.

غروب‌های محرم محله‌های ایلام رنگ و بوی دیگری دارد، ظرف‌های شله‌زرد که با زعفران و عشق آمیخته شده‌اند، دست به دست میان مردم می‌گردند و کام عزاداران را شیرین می‌کنند.

در میان نذری‌های محرم، حلیم بیش از هر غذای دیگری در ایلام پخته می‌شود، بسیاری از خانواده‌ها از چند روز قبل مواد اولیه را آماده می‌کنند و شب پیش از توزیع، دیگ‌های بزرگ حلیم را روی آتش می‌گذارند، در برخی محله‌ها همسایه‌ها و بستگان تا صبح در پخت آن مشارکت می‌کنند.

حلیم مشهورترین و ماندگارترین نذری ایلامی‌ها است که آوازه کیفیت، عطر و طعم آن سال‌هاست از مرزهای استان فراتر رفته است.

پخت حلیم در ایلام، آیینی ریشه‌دار و معنوی است که نسل به نسل در میان خانواده‌ها جریان دارد و هر دیگ آن روایتگر عشق و ارادت به سیدالشهدا(ع) است.

چند روز پیش از موعد نذر، خانواده‌ها مقدمه‌های کار را فراهم می‌کنند و برای پخت آن بهترین گندم، تازه‌ترین گوشت و مرغوب‌ترین مواد اولیه با وسواس انتخاب می‌شود.

شب هنگام دیگ‌های بزرگ حلیم که در گویش کردی ایلامی «هلیسه» نام دارد، بر آتش می‌نشیند و تا سپیده صبح اعضای خانواده، خویشاوندان و همسایگان گرد آن جمع می‌شوند.

هم زدن حلیم در این شب‌های معنوی خود رسمی دیرینه است و هر کس به نیتی، به امید گشایشی یا برای ادای دین به ساحت حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، دقایقی پاروی چوبی را در دست می‌گیرد و سهمی در آماده شدن این نذر حسینی ایفا می‌کند.

این سنت با شور و شوق عزا و مشارکت کم‌نظیر همراه است و تا سپیده‌دم ادامه می‌یابد.

در واپسین مراحل پخت، روغن خوش عطر حیوانی ایلامی که از محصول‌های پرآوازه و اصیل این دیار است به حلیم افزوده می‌شود و سپس روی آن با دارچین مرغوب نقش می‌بندد، ترکیبی که طعمی ماندگار و منحصربه‌فرد خلق می‌کند.

صبحگاهان ظرف‌های حلیم راهی خانه‌ها، مسجدها، حسینیه‌ها و دسته‌های عزاداری می‌شود تا نذر عاشقان حسین(ع) به دست سوگواران برسد.

در کنار پخت حلیم بسیاری از خانه‌ها، همزمان با جوشیدن دیگ‌ها، مجلس روضه و ذکر مصیبت نیز برپاست و پیر و جوان گرد هم می‌آیند و از رشادت‌های کربلا می‌گویند و با اشک و مرثیه شب را به طلوع صبح می‌رسانند.

در کنار این نذر پرآوازه، سفره کشیدن نیز از دیگر آیین‌های اصیل مردم ایلام در محرم و اربعین حسینی است.

خانواده‌ها با عشق و ارادت انواع غذاهای سنتی و مجلسی از جمله چلوگوشت، زرشک‌پلو و خورشتهای قیمه و بامیه را آماده و پس از غروب آفتاب میان مردم، نیازمندان و هیأت‌های عزاداری توزیع می‌کنند.

این سفره‌ها جلوه‌ای روشن از همبستگی اجتماعی، دستگیری از نیازمندان و تداوم فرهنگ کرامت در جامعه‌ای است که عشق به اهل‌بیت(ع) را در رفتار و کردار خود معنا می‌کند.

همزمان با برگزاری آیین‌های عزاداری، موکب‌ها و هیأت‌های مذهبی نیز با پخش شیر، خرما، شربت، چای دارچین، کیک و دیگر نذرها از سوگواران پذیرایی می‌کنند.

رهگذران، مسافران و عزاداران حسینی در هر کوی و برزن سهمی از این مهمان‌نوازی عاشقانه دارند که از دل باورهای ژرف دینی و فرهنگ دیرپای مردم این سرزمین سراسر شیعی برمی‌خیزد.

محرم در ایلام فصل تجلی مهر، بخشش و همدلی است که شکوه فرهنگ عاشورایی مردمان این دیار را به تصویر می‌کشد.

در دیگ‌های حلیم ایلام عطر گندم و گوشت با اخلاص، نیت‌های نیکو و ارادت به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) درهم می‌آمیزد و سفره‌ها برای تقسیم محبت و زنده نگه داشتن پیام عاشورا گسترده می‌شوند.

نذر در ایلام نماد همبستگی و زبان گویای دلدادگی مردمی است که عشق به حسین و اهل بیت (ع) را در عمل معنا کرده‌اند.

محرم در این شهر با روزهای دیگر سال تفاوت دارد و شور عزاداری در کنار نذر و اطعام حال و هوایی می‌آفریند که در آن نام امام حسین(ع) بر زبان‌ها جاری است و مهربانی در رفتار مردم جلوه‌ای پررنگ‌تر پیدا می‌کند.

سهم بسیاری از مردم از این روزها حضور کنار دیگ‌های حلیم، نشستن بر سفره‌های نذر و همراهی با عزادارانی است که از سر اخلاص گردهم آمده‌اند و همین صحنه‌های ساده و صمیمی تصویری ماندگار از محرم در ذهن‌ها بر جای می‌گذارد.

عطر حلیم‌های نذری، گرمای سفره‌های احسان و دست‌های گشاده‌ای که برای خدمت به عزاداران پیشگام می‌شوند، هر سال جلوه‌ای از ارادت مردم ایلام به اباعبدالله الحسین(ع) را به نمایش می‌گذارد که با گذشت سال‌ها همچنان زنده و پرشکوه در جای‌جای شهر جریان دارد.