به گزارش ایرنا، مبارزه بیولوژیکی یا غیرشیمیایی در شالیزارها مازندران با استفاده از حشرات مفید در راستای کاهش مصرف سموم شیمیایی و تولید محصولات سالم و ارگانیک از اولویت های کاری جهاد کشاورزی است.
زنبورهای تریکوگراما یکی از این حشرات مفید در طبیعت غنی استان مازندران بوده و انگل تخم پروانه تعدادی از حشرات از قبیل کرم ساقه خوار برنج و کرم سبز برگخوار برنج قبل از بروز خسارت آفت روی گیاه تخم ها را مورد حمله قرار می دهد.
کنترل بیولوژیک و مبارزه با آفات در هفت نوع محصول شامل برنج، مرکبات، سویا، ذرت، چای، پنبه و گوجه فرنگی استان مازندران انجام می شود. بیشترین سطح اراضی کشاورزی که مبارزه بیولوژیک انجام می شود مربوط به برنج است که کمتر از ۲۰ درصد آن به صورت بیولوژیکی با آفت کرم ساقه خوار مبارزه می شود.
از آن جایی که قیمت سموم کشاورزی علیه کرم ساقه خوار بسیار بالا رفته است طبق اظهارات مدیران جهاد کشاورزی شهرستان های استان مازندران امسال با توجه به مدیریت صحیح مزارع و کم بودن آفت کرم ساقه خوار، استقبال شالیکاران به استفاده از زنبور تریکوگراما بیشتر شده است.
بررسی ها نشان می دهد که در یک دهه اخیر کرم های ساقه خوار نسل اول به مراتب کم شده است چراکه حدود ۷۰ درصد کشاورزان شمال شخم و شیار زمستانه را با هدف استفاده از روان آب ها و از بین بردن علف های هرز داخل زمین و حاشیه مزارع را را عملیاتی می کنند.
همچنین در چند سال اخیر به دلیل انجام نشاء زودهنگام و تغییر اقلیم، نسل اول و دوم کرم ساقه خوار برنج خسارتی به مزارع برنج آسیب وارد نمی کند. مهمترین سم برای مقباله با آفت کرم ساقه خوار «دیازینون» است که شالیکاران شمال از آن استفاده می کنند
افزایش کنترل بیولوژیک علیه کرم ساقه خوار برنج در شالیزارهای مازندران
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اظهار این که توسعه کنترل بیولوژیک، اولویت محوری این سازمان در راستای کاهش مصرف سموم شیمیایی، ارتقای سلامت محصولات و تحقق کشاورزی پایدار است، گفت: با همکاری کارشناسان روند تولید، تکثیر و آمادهسازی زنبور تریکوگراما – به عنوان یکی از مؤثرترین عوامل بیولوژیک مبارزه با آفات –را مورد بررسی میدانی قرار دارد.
هادی باقری افزود: امسال ظرفیتهای فنی و تجهیزاتی تولید این حشره مفید، کیفیت فرآوردههای بیولوژیک و برنامههای توسعهای آن در راستای پوشش سطح بیشتری از مزارع و باغات استان مورد ارزیابی قرار گرفته است.
وی بر لزوم افزایش کمی و کیفی تولید، بهروزرسانی فرایندهای پرورش و استفاده از دانش روز درمبارزه بیولوژیک علیه کرم ساقه خوار تاکید کرد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به سیاستهای کلی سازمان در مدیریت تلفیقی آفات اظهار داشت: کنترل بیولوژیک نهتنها یک راهکار جایگزین، بلکه ستون اصلی کشاورزی مقاوم و کمنهاده است. هر هکتار رهاسازی موفق تریکوگراما، مصرف صدها لیتر سم را کاهش میدهد و از این رو حمایت از مراکز تولید این عوامل، خط قرمز برنامههای ما محسوب میشود.
وی افزود: در سال جاری، برنامهریزی برای افزایش ظرفیت تولید مراکز فعال و ایجاد زیرساختهای جدید با هدف پاسخگویی به نیاز مزارع برنج، مرکبات و صیفیجات عملیاتی شده است.
باقری این اقدام را گامی بلند در جهت تحقق شعار «تولید محصول سالم، حفظ محیط زیست و سلامت جامعه» توصیف کرد و گفت: این روش تلفیقی از دانش و طبیعت برای مبارزه با آفات است.

افزایش ۲۰۰ هکتاری مبازه غیر شیمیایی علیه کرم ساقه خوار در شالیزارهای فریدونکنار
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فریدونکنار از اجرای موفق طرح مبارزه بیولوژیک با آفت ساقهخوار برنج در سطحی فراتر از برنامه ابلاغی خبر داد و گفت: با وجود ابلاغ اجرای طرح در ۹۰۰ هکتار از شالیزارهای شهرستان، به دلیل استقبال مطلوب بهرهبرداران، عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما در یکهزار هکتار از اراضی شالیزاری انجام شد.
حمیدرضا معماریان افزود: با توجه به استقبال گسترده شالیکاران و آگاهی روزافزون کشاورزان نسبت به مزایای روشهای بیولوژیک، عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما فراتر از تعهد تعیینشده ادامه یافت و در نهایت این طرح در سطح یکهزار هکتار از اراضی شالیزاری شهرستان فریدونکنار به اجرا درآمد.
معماریان با تأکید بر اینکه اجرای بیش از سطح ابلاغی، نشاندهنده موفقیت برنامههای ترویجی و مشارکت مطلوب کشاورزان منطقه است، تصریح کرد: استفاده از زنبور تریکوگراما بهعنوان یکی از مؤثرترین روشهای مبارزه بیولوژیک، نقش مهمی در کاهش مصرف سموم شیمیایی، حفظ سلامت محیط زیست، تولید محصول سالم و پایداری اکوسیستمهای کشاورزی ایفا میکند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فریدونکنار خاطرنشان کرد: استقبال کمنظیر بهرهبرداران از این طرح، بیانگر اعتماد کشاورزان به روشهای نوین و دوستدار محیط زیست بوده و جهاد کشاورزی شهرستان نیز با تمام ظرفیت، توسعه مبارزه بیولوژیک و افزایش سطح پوشش این برنامه را در دستور کار خود قرار داده است.

رهاسازی زنبور تریکوگراما در بیش از هزار هکتار از شالیزارهای محمود آباد
سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان محمودآباد از عملیات رهاسازی زنبور «تریکوگراما» به عنوان یکی از کلیدیترین راهکارهای مبارزه بیولوژیک با آفت ساقهخوار برنج، در سطح یکهزار و ۱۸۰ هکتار از شالیزارهای این شهرستان خبر داد.
بهرام لطفالهنیا افزود: این عملیات که از ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ کلید خورده است، در تمامی مراکز سهگانه این شهرستان و با بهرهگیری از توان کارشناسان متخصص طرح «جهش تولید در دیمزارها و شالیزارها» در حال انجام است.
وی تصریح کرد: استفاده از زنبور تریکوگراما به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک، در راستای سیاستهای کلان سازمان حفظ نباتات کشور و سازمان جهاد کشاورزی مازندران جهت کاهش وابستگی به نهادههای شیمیایی صورت میگیرد.
وی توضیح داد: این حشره مفید با پارازیت کردن تخمهای آفت ساقهخوار برنج، ضمن شکستن چرخه تولیدمثل آفت، جمعیت آن را در مزارع به شکلی طبیعی و بدون آسیب به اکوسیستم مدیریت میکند.
لطفالهنیا در تشریح مزایای این طرح اظهار داشت: تکیه بر روشهای غیرشیمیایی نه تنها هزینههای تولید را برای کشاورزان کاهش میدهد، بلکه نقش بسزایی در ارتقای سلامت جامعه و حفظ محیط زیست ایفا میکند.
سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی محمودآباد با تأکید بر نقش حیاتی "شبکه مراقبت و پیشآگاهی" در موفقیت این طرح، از مشارکت فعال شالیکاران قدردانی کرد.
وی افزود: استقبال گسترده کشاورزان از روشهای بیولوژیک، نشاندهنده بلوغ دانش کشاورزی در منطقه و گامی اساسی در راستای توسعه کشاورزی پایدار و تضمین امنیت غذایی از طریق تولید محصول سالم است. این عملیات در روزهای آتی با نظارت مستمر کارشناسان در سایر اراضی تحت پوشش ادامه خواهد یافت تا ضمن مدیریت دقیق آفت، پتانسیل عملکرد محصول در هر هکتار به حداکثر برسد.

یکهزار هکتار از شالیزارهای ساری زیر پوشش تریکوگراما
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ساری با اشاره به اهمیت توسعه روشهای زیستمحور در مدیریت آفات اظهار کرد: امسال اجرای طرح کنترل بیولوژیک آفت ساقهخوار برنج در سطح یک هزار هکتار از شالیزارهای شهرستان ساری و در چهار مرکز جهاد کشاورزی عملیاتی خواهد شد.
سید اسماعیل علوی افزود: استفاده از زنبور تریکوگراما به عنوان یکی از مؤثرترین عوامل کنترل بیولوژیک، نقش مهمی در کاهش مصرف سموم شیمیایی، حفظ دشمنان طبیعی آفات، تولید محصول سالم و صیانت از محیط زیست ایفا میکند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ساری با تأکید بر ضرورت اجرای بهموقع این طرح خاطرنشان کرد: توسعه کنترل بیولوژیک در شالیزارها گامی مؤثر در راستای تحقق کشاورزی پایدار، ارتقای سلامت محصولات و افزایش امنیت غذایی جامعه است.
زنبور تریکوگراما برای یافتن تخم میزبان در مزرعه، پروازهای کوتاهی انجام میدهد. زنبور تریکوگراما با ایجاد سوراخ در پوسته تخم آفت در داخل آن ۲-۱ عدد تخم قرار میدهد، بعد از ۱۲-۸ روز (در دمای ۲۸-۲۵ درجه سانتیگراد) زنبور از داخل تخم، خارج میشود و هر زنبور ماده در حدود ۷۰-۴۰ عدد تخم میزبان (آفت) را پارازیت (آلوده) میکند.
سالانه از حدود ۲۱۵تا ۲۲۰هزار هکتار اراضی شالیزاری مازندران حدود یک میلیون تن برنج سفید تولید می شود.