شناسهٔ خبر: 78615770 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه مردم‌سالاری | لینک خبر

روسای جمهوری ایران و آمریکا توافق را امضا کردند

کار سخت تهران و واشنگتن

صاحب‌خبر -
گروه دیپلماسی - سمیرا عبدالملکی: رسانه‌های آمریکایی و اروپایی با پوشش گسترده خبر امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا، بر موضوعاتی از جمله پایان درگیری‌ها، بازگشایی تنگه هرمز، کاهش یا لغو برخی تحریم‌ها، آغاز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران و پیامدهای اقتصادی این تفاهم برای بازارهای جهانی انرژی تمرکز کردند.
 شبکه خبری «سی‌ان‌ان» با اعلام اینکه ایران و آمریکا نسخه چاپی تفاهم‌نامه را امضا کردند، گزارش داد که این یادداشت تفاهم با هدف بازگشایی تنگه هرمز و لغو تحریم‌های ایران و همچنین اجرای سایر مفاد توافق به امضا رسیده است. این رسانه افزود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نسخه‌ای از توافق را در کاخ ورسای فرانسه امضا کرد و پس از ارسال تصویر سند امضاشده به تهران، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز آن را امضا کرد. به نوشته سی‌ان‌ان، ترامپ هنگام امضای توافق گفت که «این کار آسان نبود.» خبرگزاری «آسوشیتدپرس» این تفاهم را یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ توصیف کرد و به نقل از شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان که در روند میانجیگری نقش داشته است، نوشت که پس از امضای رهبران دو کشور، یادداشت تفاهم بلافاصله لازم‌الاجرا می‌شود. این رسانه آمریکایی همچنین خاطرنشان کرد که توافق شامل پایان دائمی خصومت‌ها و آغاز یک بازه ۶۰ روزه برای مذاکره درباره توافق نهایی پیرامون آینده برنامه هسته‌ای ایران است.
پایگاه خبری «آکسیوس» با تیتر «آمریکا و ایران زودتر از موعد توافق را امضا کردند» نوشت که یادداشت تفاهم پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز اکنون اجرایی شده است. این رسانه به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که امضای توافق قرار بود روز جمعه در سوئیس انجام شود، اما رایزنی‌هایی برای تسریع در امضا و اجرای آن صورت گرفت و در نهایت توافق زودتر از برنامه اعلام‌شده به امضا رسید.
شبکه «ان‌بی‌سی نیوز» گزارش داد که دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان به‌صورت دیجیتال یادداشت تفاهم پایان جنگ را امضا کردند. به نوشته این رسانه، توافق موقت بر «پایان فوری و دائمی عملیات نظامی» در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تأکید دارد. ان‌بی‌سی نیوز همچنین به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که ترامپ در جریان ضیافت شام با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در کاخ ورسای این سند را امضا کرده و سپس گفته است: «امضا شد. در ورسای امضا شد. همین الان آن را امضا کردم.» روزنامه «فایننشال تایمز» در پوشش این خبر بر ابعاد اقتصادی توافق تمرکز کرد و نوشت که ترامپ متعهد شده است بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کند و تحریم‌ها را کاهش دهد. این روزنامه همچنین به نقل از شهباز شریف گزارش داد که بر اساس یادداشت تفاهم، ایران به‌سرعت تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند و آمریکا نیز محاصره دریایی را لغو خواهد کرد. فایننشال تایمز با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در انتقال حدود ۲۰ درصد نفت جهان، نوشت قیمت نفت پس از دستیابی به توافق کاهش یافته است.
روزنامه «گاردین» این تفاهم ۱۴ ماده‌ای را به‌عنوان توافقی معرفی کرد که به گفته ترامپ از وقوع «رکود جهانی» جلوگیری کرده است. این روزنامه نوشت مقام‌های ارشد آمریکایی از توافق به‌عنوان یک «پیروزی بزرگ» یاد کرده‌اند، هرچند این توافق شامل امتیازهای سیاسی و مالی قابل توجهی برای ایران است. گاردین همچنین گزارش داد که ترامپ ضمن اشاره به حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم با اهداف غیرنظامی، اعلام کرده که برای کنار گذاشتن برنامه موشک‌های بالستیک به تهران فشار وارد نخواهد کرد و آمریکا ناچار خواهد بود میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران را بازگرداند.
شبکه «یورونیوز» این تفاهم را چارچوبی اولیه برای بازگرداندن وضعیت روابط ایران و آمریکا به شرایط پیش از جنگ توصیف کرد. این رسانه گزارش داد که توافق امضاشده شامل رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا از سوی ایران و همچنین لغو تحریم‌های مورد حمایت آمریکا است؛ اقدامی که به گفته یورونیوز امکان فروش آزادانه نفت ایران را فراهم می‌کند.
خبرگزاری «آناتولی» با استناد به اظهارات اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گزارش داد که یادداشت تفاهم ۱۴ ماده‌ای میان ایران و آمریکا پس از امضای رؤسای جمهوری دو کشور به‌طور رسمی نهایی شده است. این رسانه همچنین به اظهارات ترامپ اشاره کرد که گفته است آمریکا «مقدار زیادی» از پول‌های ایران را در اختیار دارد و باید آن را بازگرداند.
خبرگزاری «اسپوتنیک» نیز به نقل از اسماعیل بقایی گزارش داد رؤسای جمهوری ایران و آمریکا به‌صورت دیجیتال این یادداشت تفاهم را امضا کرده‌اند و در نتیجه مراسم امضای مورد انتظار در سوئیس برگزار نخواهد شد. بقایی در اظهاراتی که این خبرگزاری روس منتشر کرد، گفت که «وقتی متن توسط عالی‌ترین مقام‌ها امضا می‌شود، نقض آن هزینه بیشتری خواهد داشت.» وی همچنین تأکید کرد اجرای توافق‌های بین‌المللی، به‌ویژه در تعامل با طرف‌هایی که به تعهدات خود پایبند نیستند، دشوارتر از تدوین آنها است.

دلیل نرمش ناگهانی ترامپ
«دونالد ترامپ» پنجشنبه شب در گفت‌ وگو با برنامه «اکسیوس شو» اذعان کرد: اگر نفت برای ماه‌ها وارد بازار نشود، «این می‌تواند باعث رکود جهانی شود.»
نکته اینجاست که ترامپ با مطالبه «تسلیم بی‌قید و شرط» وارد جنگ شد اما در نهایت با یک یادداشت تفاهم محدود از آن خارج شد. ترامپ در پاسخ به این سوال که از جنگ در مورد محدودیت‌های قدرتش چه آموخته است؟ مدعی شد: «هیچ محدودیتی وجود ندارد. من هنوز آن درس را نیاموخته‌ام. می‌دانم که وجود دارد، اما هیچ محدودیتی وجود ندارد.»
ترامپ با تکرار ادعاهایش برای دستاوردسازی از جنگ مدعی شد: «ما آن‌ها را کاملا از نظر نظامی شکست دادیم» و این یادداشت تفاهم «احتمالا تسلیم بی‌قید و شرط است.»
رئیس جمهوری آمریکا ادعا کرد: «چه کسی غیر از ما می‌توانست چنین محاصره‌ای انجام دهد؟ من یک محاصره دریایی انجام دادم که حتی یک کشتی هم نتوانست عبور کند. بعضی‌ها تلاش کردند. خیلی طول نکشید.»
ترامپ در حالی این ادعاها را مطرح کرد که خود بار دیگر اعتراف کرد گزینه‌های جایگزین برای رسیدن به توافق می‌توانست پیامدهای بسیار بدی داشته باشد.
وی نسبت به این ایده که منتقدان تندرو از او می‌پرسند چرا علیه ایران سخت‌تر عمل نکرده، با عصبانیت واکنش نشان داد و خطاب به آنان گفت: «تنها راهی که می‌توانم سخت‌گیرتر شوم این است که دو یا سه هفته دیگر بروم آنجا و ادامه بدهم و آنها را وحشتناک بمباران‌ کنم، درست است؟ اما این چه چیزی به ما می‌دهد؟ تنگه هرمز باز نخواهد شد.»
ترامپ در ادامه اعتراف‌های خود درباره پیامدهای جنگ بی دلیلی که اسرائیل پای آمریکا را به آن کشاند و به ایران تجاوز کردند، گفت: «ما ماه‌ها نفت نخواهیم داشت. تا وقتی بمباران ادامه دارد، آن مسیر به‌طور خودکار بسته می‌شود. این نوع چیزی است که می‌تواند باعث رکود جهانی شود.»
تارنمای اکسیوس گفت: بر اساس گفته یک منبع آگاه، ترامپ به‌طور خصوصی ابراز نگرانی کرده که ذخایر جهانی نفت در حال کاهش است و اگر تنگه بسته بماند، شوک جهانی نفتی رخ خواهد داد.
اعترافات ترامپ در حالیست که پیش از این نیز اکثر تحلیلگران و نیز مقامات بین المللی درباره پیامدهای اقتصادی جنگ بی دلیل آمریکا و اسرائیل علیه ایران بر جهان هشدار داده بودند.
 
امکان مذاکره در سوئیس
همه طرف‌ها منتظر بودند نشست ایران و آمریکا روز جمعه در سوئیس برگزار شود اما این اتفاقا پس از ادامه حملات رژیم صهیونیستی تعلیق شد. آنچه که دیروز رخ داد ؛ نه شکست روند مذاکرات که یک وزن کشی متفاوت ایران برای آمریکا و دیکته آتش بس محسوب می‌شود.
قرار بود، «جی دی ونس» در سفر به سوئیس با مقامات ایرانی رایزنی کند که در لحظه آخر لغو شد. معاون ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که قصد دارد برای امضای حضوری این توافق به سوئیس سفر کند، هرچند اذعان کرد که زمان‌بندی هنوز قطعی نیست.
حوالی عصر دیروز ، رئیس‌جمهور آمریکا یک بار دیگر در ادامه انتقاد از خودداری رژیم صهیونیستی از درخواست او برای توقف حملات متجاوزانه به لبنان طی روزهای اخیر، مدعی شد که قادر است حملات رژیم اشغالگر به لبنان را کنترل کند. ترامپ بار دیگر با انتقاد آشکار از رژیم صهیونیستی به دلیل نقض مکرر آتش‌بس در لبنان، به‌ویژه پس از نهایی شدن یادداشت تفاهم پایان جنگ با ایران، گفت: «اگر دونالد ترامپ نبود، اسراییل از پا درآمده بود. این ما هستیم که سلاح‌ها را در اختیار داریم، کل این قضیه در دست ماست و ما هستیم که بمب‌افکن‌های بی‌-۲ داریم.» در نهایت رویترز به نقل از منابع اسرائیلی مدعی شد که تل آویو آتش بس با حزب الله را پذیرفته است.پس از انتشار این خبر ، امکان برگزاری نشست ایران و آمریکا در هفته پیشرو مورد توجه قرار گرفت.
بر اساس بند اول تفاهم‌نامه تهران ـ‌ واشنگتن که ۲۸ خرداد به امضای روسای جمهور ایران و آمریکا رسید، «جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا و متحدین آنها در جنگ حاضر، با امضای این یادداشت تفاهم خاتمه فوری و دائمی عملیات‌های نظامی را در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، اعلام کرده و تعهد می‌کنند از این پس هیچ جنگ یا هیچ عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، و بقیه مفاد این بند را تایید خواهد کرد.»