شناسهٔ خبر: 78568289 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: ایتنا | لینک خبر

رکوردشکنی باد سیاهچاله؛ خروج گاز با سرعت سی درصد نور در اعماق فضا

پژوهشگران سریع‌ترین باد فرابنفش را در نزدیکی یک سیاهچاله ابرپرجرم کشف کرده‌اند که با سرعت سی درصد نور در حال فوران است و درک کهکشان‌ها را متحول می‌کند.

صاحب‌خبر - پژوهشگران سریع‌ترین باد فرابنفش را در نزدیکی یک سیاهچاله ابرپرجرم کشف کرده‌اند که با سرعت سی درصد نور در حال فوران است و درک کهکشان‌ها را متحول می‌کند.
 
به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، یک سیاهچاله ابرپرجرم با جرمی معادل یک میلیارد و هفتصد میلیون برابر خورشید، گاز را با سرعتی خارق‌العاده به فضا پرتاب می‌کند که اخترشناسان را در توجیه بقای این خروجی متحیر ساخته است.
 
گروهی پژوهشی به رهبری دانشگاه یورک کانادا، سریعترین باد فرابنفش کشف‌شده در نزدیکی یک سیاهچاله ابرپرجرم را شناسایی کرده است.
 
این خروجی که از یک اختروش دوردست به نام جی۲۳۱۸ منشأ می‌گیرد، به سرعت سی درصد نور می‌رسد و آن را به شدیدترین باد فرابنفش اختروش تبدیل کرده است.
 
گفتنی است این یافته پنجره نادری به سوی یکی از قدرتمندترین موتورهای هستی می‌گشاید و به دانشمندان کمک می‌کند درک بهتری از چگونگی تأثیر سیاهچاله‌ها بر رشد و تکامل کهکشان‌ها پیدا کنند.
 
پروفسور پاتریک هال از دانشگاه یورک در این باره می‌گوید: «این اختروش یک سیاهچاله با جرم ۱٫۷ میلیارد برابر خورشید دارد. آنچه غیرعادی است، گازی است که با سرعت سی درصد نور به سمت ما حرکت می‌کند».
 
بر این اساس، جرم مورد مطالعه در صورت فلکی اسب بالدار و در میان اجرامی به نام اختروش‌ها قرار دارد. اختروش‌ها درخشان‌ترین اجرام جهان هستند و زمانی شکل می‌گیرند که مقادیر عظیمی از گاز به سمت یک سیاهچاله ابرپرجرم مارپیچ می‌شوند و قرصی فروزان ایجاد می‌کنند که می‌تواند از تمام کهکشان‌ها هم پرنورتر باشد.
 
 


لوکاس سیتون، نویسنده اصلی این پژوهش که یافته‌های آن در مجله اخترفیزیک منتشر شده است، در توضیح سرعت این باد می‌گوید: «باد این اختروش از نظر سرعت را می‌توان طوفانی از رده ۷۹ نامید. هر رده طوفان حدود بیست درصد سریعتر از رده پایین‌تر خود است. نامگذاری آن به عنوان رده ۷۹ تصوری از سرعت فوق‌العاده آن به دست می‌دهد».
 
گفتنی است آنچه که این کشف را به ویژه جذاب می‌سازد، این است که به طور تئوری، مشاهده چنین بادی باید دشوار باشد. همان تابش شدیدی که گاز را شتاب می‌دهد، می‌تواند الکترون‌ها را از اتم‌ها جدا کند و علائم شیمیایی را که اخترشناسان برای تشخیص خروجی به آن متکی هستند، از بین ببرد.
 
با این حال، در جی۲۳۱۸، پژوهشگران هنوز می‌توانند شواهدی از یون‌های کربن و سیلیکون ببینند که با سرعت عظیم در حال حرکت هستند.
 
سیتون می‌افزاید: «اختروش‌ها به قدری فوتون ساطع می‌کنند که این فشارهای ریز جمع شده و به سرعت‌های فوق‌العاده می‌انجامد. مشکل اینجاست که فوتون‌ها همچنین می‌توانند همه الکترون‌ها را از اتم‌ها جدا کرده و آنها را نامرئی سازند. این یک معمای بزرگ است.»
 
این خروجی رکوردشکن با استفاده از مشاهدات نقشه‌برداری اسلون دیجیتال اسکای کشف شد. سرنخ حیاتی از دانشجوی فارغ‌التحصیل ماریانا ولتری به دست آمد که جی۲۳۱۸ را زمانی که هنوز دانشجوی کارشناسی بود، به عنوان یک جرم بالقوه غیرعادی شناسایی کرد.
 
گفتنی است برای تأیید این یافته، اخترشناسان به تلسکوپ فردریک سی. ژیلت جمنای در هاوایی متوسل شدند که مشاهدات آن سرعت بی‌سابقه باد را تأیید کرد.
 
پائولا رودریگز هیدالگو، نویسنده همکار این پژوهش از دانشگاه واشنگتن باتل، اظهار می‌دارد که این خروجی‌های شدید ممکن است به توضیح یکی از مهمترین فرآیندهای اخترفیزیک مدرن کمک کنند.
 
به گفته وی، این خروجی‌ها مقدار باورنکردنی انرژی حمل می‌کنند که می‌تواند بر کهکشان‌های اطراف تأثیر بگذارد و به نوعی حلقه گمشده ارتباط بازخوردی میان منطقه فعال مرکزی یک کهکشان و بقیه آن محسوب می‌شوند.