به گزارش خبرنگار گروه علمی ایرنا، عطاالله پورعباسی امروز یکشنبه ۲۴ خردادماه در نشست خبری که در محل معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری برگزار شد، با تشریح اقدامات سال گذشته و برنامههای پیشرو این مجموعه ذیل معاونت علمی ریاست جمهوری، گفت: ستاد توسعه علوم شناختی در تمام مراحل توسعه فناوری از اقتباس فناوری و پژوهشهای کاربردی تا تولید نمونه اولیه، تولید نیمهصنعتی، تولید صنعتی و نفوذ به بازار، برنامههای حمایتی متنوعی را طراحی و اجرا کرده است.
وی افزود: در مرحله پژوهشهای کاربردی، با همکاری بنیاد علم ایران فراخوانهای حمایتی متعددی منتشر شده و پس از تولید دانش، بستههای حمایتی قابل توجهی برای تبدیل ایده به محصول و تجاریسازی در نظر گرفته شده است.
به گفته دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی معاونت علمی، شرکتهای نوپا، استارتاپها و تیمهای دانشگاهی میتوانند از تسهیلات بلاعوض و سایر حمایتها بهرهمند شوند.
پورعباسی همچنین با اشاره به حمایت از ورود محصولات فناورانه این مجموعه به بازار گفت: در مرحله بازاریابی و افزایش سهم بازار نیز با مشارکت صندوقهای حمایتی و سایر نهادهای زیستبوم فناوری کشور، پشتیبانیهای لازم انجام میشود.
هفت اولویت فناورانه ستاد علوم شناختی
دبیر ستاد توسعه علوم شناختی معاونتدعلمی در ادامه با بیان اینکه سیاستهای حمایتی ستاد بر هفت حوزه اولویتدار متمرکز است، اظهار کرد: فناوریهای نقشهبرداری مغز، تحریک مغزی، فناوریهای کمکیادگیری و توانبخشی شناختی، فناوریهای مبتنی بر سلول، نرمافزارهای شناختی، واسطهای مغز و ماشین و سامانههای هوشمند مرتبط با علوم اعصاب از جمله این اولویتها هستند.
پورعباسی افزود: در میان این حوزهها، توسعه ابزارها و تجهیزات قابل استفاده در محیطهای کلینیکی و خانگی با هزینه پایین و پوشش گسترده، همچنین فناوریهای مبتنی بر نرمافزار و هوش مصنوعی، در اولویت بالاتری قرار دارند؛ چرا که کشور از مزیت نیروی انسانی توانمند در حوزه برنامهنویسی و هوش مصنوعی برخوردار است.
مسابقات دانشآموزی و تربیت نسل آینده علوم شناختی
پورعباسی همچنین با اشاره به فعالیتهای ترویجی ستاد علوم شناختی اظهار کرد: نهمین دوره مسابقات ملی دانشآموزی علوم اعصاب و شناختی با همکاری سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان در حال برگزاری است.
دبیر ستاد علوم شناختی تصریح کرد: طی سالهای گذشته بیش از ۲۰ هزار دانشآموز در این رقابتها شرکت کردهاند که بخشی از آنان امروز در حوزه علوم شناختی و فناوریهای عصبی فعال هستند.
وی همچنین به حضور ایران در مسابقات جهانی علوم اعصاب اشاره کرد و گفت: دانشآموزان ایرانی در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ موفق به کسب رتبه سوم جهان شدند و در سالهای دیگر نیز رتبههای چهارم و پنجم را به دست آوردند.
«تابآور مثل سرو»؛ رویداد ملی ارتقای تابآوری شناختی
دبیر ستاد توسعه علوم شناختی معاونت علمی در بخش دیگری از برگزاری یک رویداد ملی با عنوان «تابآور مثل سرو» خبر داد و گفت: این برنامه با هدف ارتقای تابآوری شناختی در جامعه و تولید ویدئوهای کوتاه ۶۰ ثانیهای برای بازنشر گسترده در حال اجراست. از فعالان رسانهای و هنری دعوت میکنیم در این رویداد مشارکت کنند.
ارتقای جایگاه بینالمللی و کرسی یونسکو
پورعباسی با اشاره به دستاوردهای بینالمللی این حوزه اظهار کرد: ایران در بسیاری از زیرشاخههای علوم شناختی در میان ۲۰ کشور برتر جهان قرار دارد.
وی افزود: همچنین در سال ۲۰۲۶ کرسی یونسکو در حوزه علوم شناختی به پژوهشکده علوم شناختی ایران اعطا شد که نخستین کرسی این حوزه در منطقه غرب آسیاست.
پورعباسی اضافه کرد: آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز و برخی زیرساختهای پژوهشی کشور نیز به شبکه زیرساختهای علمی کشورهای بریکس پیوستهاند که ظرفیت جدیدی برای همکاریهای بینالمللی ایجاد میکند.
ضرورت ارتقای سواد شناختی جامعه
دبیر ستاد توسعه علوم و فناورهای شناختی معاونت علمی در ادامه با تأکید بر اهمیت تابآوری شناختی در برابر مداخلات شناختی گفت: برای کاهش آسیبپذیری جامعه، باید سواد شناختی و توانمندیهای ادراکی مردم تقویت شود تا نظام تصمیمگیری و ارزشگذاری اجتماعی در برابر فشارهای بیرونی دچار اختلال نشود.
پورعباسی در ادامه از اساتید و پژوهشگران خواست از فرصتهای حمایتی بنیاد علم ایران و فراخوانهای ستاد برای توسعه پژوهش و فناوری در این حوزه استفاده کنند.
نقش شهید خرازی در توسعه جایگاه بینالمللی ستاد علوم شناختی
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیتهای بینالمللی این ستاد اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته، بهویژه با حضور شهید والامقام دکتر خرازی که از چهرههای شاخص دیپلماسی علم در کشور بود، ستاد علوم شناختی توانست جایگاه بینالمللی مهمی به دست آورد.
وی افزود: به واسطه این رویکرد، ارتباطات مؤثری با حدود ۳۰ کشور جهان در حوزه فناوریهای شناختی و عصبی شکل گرفت و حدود ۱۵۰ متخصص خارجی در رویدادهای علمی و فناوری ایران در این حوزه حضور پیدا کردند.
پورعباسی ادامه داد: این شبکهسازیها موجب شد ایران در بسیاری از زیرشاخههای علوم شناختی، از جمله علوم رفتاری، علوم اعصاب و برخی حوزههای مرتبط با هوش مصنوعی در شمار ۲۰ کشور برتر جهان قرار گیرد.
وی همچنین در ادامه با بین اینکه در همین مسیر، پژوهشکده علوم شناختی ایران حدود یک ماه پیش موفق به دریافت کرسی یونسکو در حوزه علوم شناختی شد، افزود:این اتفاق در منطقه غرب آسیا برای نخستین بار رخ داده و ظرفیت تازهای برای گسترش همکاریهای بینالمللی فراهم میکند.
حضور در شبکه زیرساختهای بریکس
پورعباسی همچنین با اشاره به همکاریهای جدید بینالمللی افزود: در چارچوب همکاری با کشورهای بریکس نیز اقدامات ارزشمندی انجام شده و در آخرین جلسه کارگروه فناوری این کشورها، دو زیرساخت مهم ایران در حوزه شناختی، از جمله آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز، برای پیوستن به شبکه زیرساختهای بریکس مورد تصویب قرار گرفتند.
به گفته وی، این موضوع میتواند ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاریهای علمی و فناورانه بینالمللی کشور در حوزه علوم شناختی ایجاد کند.
ستاد علوم شناختی؛ حلقه هماهنگکننده بیش از ۶۰ نهاد
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی در ادامه با اشاره به گستردگی بازیگران این حوزه گفت: بیش از ۶۰ نهاد و دستگاه در کشور، از وزارتخانههای علوم و بهداشت گرفته تا نهادهای فرهنگی، هنری و تنظیمگر، در حوزه علوم شناختی ذینفع هستند و بر اساس سند مصوب شورایعالی انقلاب فرهنگی، ستاد علوم شناختی مسئولیت هماهنگی میان این اجزا را بر عهده دارد.