یکی از مجریان صداوسیما اخیرا گفته تنها کانالی که ویژه برنامه جام جهانی ندارد، کانال کولر ماست. البته او این جمله را به قصد منفی نگفت، بلکه در ادامه نتیجه گرفت امروز بسیاری از شبکهها و پلتفرمها سر سفره بزرگ جام جهانی نشستهاند و از کیک جام 2026 تکهای برمیدارند که اتفاقا چیز بدی هم نیست.
در حالی که کمتر از 48 ساعت از شروع بازیهای جام جهانی نگذشته، انبوه برنامههای مخصوص پوشش جام جهانی در شبکههای اجتماعی تبلیغ شده و آغاز به کار کردهاند. چند برنامه در صداوسیما، چند برنامه در پلتفرمهای پخش نمایش خانگی، ویژه برنامههایی در پایگاههای خبری ورزشی و حتی چندین برنامه مستقل. از طرف دیگر در شبکههای فارسیزبان خارج از کشور هم چندین برنامه مختلف روی آنتن رفتهاند.
از نظر مخاطب این بهترین حالت ممکن است. امروز مخاطب میتواند با مقایسه برنامههای مختلف هر کدام را که پسندید، تماشا کند. دیگر دوران کانالهای محدود صداوسیما که مخاطب را به اجبار پای یک شبکه تلویزیونی مینشاند به پایان رسیده است. برنامهسازان هم به خوبی این وضعیت را درک کردهاند و هر کدام برای جذابتر شدن برنامهشان سعی کردهاند بهترین خودشان را رو کنند. مثلا فلان برنامه ستاره خوشچهره تیم ملی آرژانتین را به عنوان مهمان میآورد، آن یکی دیگر مجری تازه بازنشسته صداوسیما که صحبتهایش ولو برای تمسخر به شدت وایرال میشود را به کار میگیرد، فلان پلتفرم از سلبریتیهای اینستاگرام و توییتر بهره میبرد و آن یکی دیگر با آوردن آدمهای فوتبالی و راه انداختن جنجالهای جالب دنبال جذب مخاطب است. اقداماتی که گرچه همگی از یک فرمول مشخص پیروی میکنند ولی جذابتر از برنامههای صداوسیما هستند.
اما همانقدر که مخاطب از این وضعیت لذت میبرد احتمالا برای صداوسیما خبر بدی است. هر چند به هر حال تمام برنامههای اینچنینی باید از صداوسیما مجوز بگیرند و همچنان بحث نحوه پخش مسابقات در این برنامهها به صورت مستقیم از مبدا یا از فیلتر صداوسیما وجود دارد، ولی باید پذیرفت که صداوسیما دیگر مثل گذشته مخاطب را به شکل هلو برو تو گلو در اختیار ندارد. صداوسیما امروز باید برای نگه داشتن مخاطبانش بجنگد. البته نباید فراموش کرد که همچنان تلویزیون به دلایل مختلف در جذب مخاطب پیشرو است. یکی از دلایلش میتواند رایگان و باکیفیت بودن آن نسبت به تصاویر اینترنتی باشد. با این حال برآوردها نشان میدهد که تلویزیون دیگر به صورت مطلق برنده جذب مخاطب نیست و پلتفرمها مخاطبان قابل توجهی به دست آوردهاند. آنقدر که مجاب شدهاند سرمایهگذاریهای زیادی در این زمینه انجام بدهند.
حالا در این شرایط صداوسیما باید پیش از گذشته حواسش را جمع کند. آنها دیگر یکهتاز میدان بیرقیب نیستند. چند روز پیش روزنامه اصولگرای خراسان به صداوسیما گوشزد کرد «کجسلیقگی در ممیزی به تجربه تماشای جام جهانی لطمه میزند. وقتی در لحظه شادی گل، تصویری نامربوط و ناشیانه از تماشاگری دیده میشود که حتی از روی لباسش پیداست متعلق به همان بازی نیست، حس بیننده به هم میریزد. خلاصه جام جهانی، بدون روایت درست، بخشی از شکوهش را از دست میدهد. تلویزیون اگر میخواهد هنوز در این ضیافت جهانی سهمی داشته باشد، باید بداند مخاطب امروز فقط تصویر مسابقه نمیخواهد؛ فهم، شور، کیفیت و احترام میخواهد.» اغلب رسانهها این مطلب را با تیتر «جام جهانی را زهرمان نکنید» منتشر کردند.
رسانهها در حالی از صداوسیما خواستهاند که جام جهانی را با نحوه پوشش همیشگی برای مردم زهر نکند که این رسانه دیگر امکان چنین کاری را ندارد. مخاطب امروز آنقدر دستش در انتخاب محتوای مورد نظر باز است که لحظهای در عوض کردن کانال یا پلتفرم تردید نمیکند. تماشای دو بازی نخست جام جهانی از صداوسیما کنار ویژه برنامه ساخته شده نشان داده در همچنان بر همان پاشنه میچرخد. حالا صداوسیما باید خیلی سریع انتخاب کند که در این 40 روز همین تعداد مخاطب باقیماندهاش را هم از دست بدهد یا با تغییر در نگرش اجازه بدهد مردم ایران با جام جهانی خوش بگذرانند.