گروه اقتصادی -در حالی که آسیبهای ناشی از جنگ بخشی از ظرفیت تولید برق کشور را از مدار خارج کرده است، گزارش جدید مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و بهبود شرایط تولید برقآبی توانسته بخش قابل توجهی از این خسارت را جبران کند. بر اساس این گزارش، ناترازی برق در اوج مصرف تابستان ۱۴۰۵ در سناریوی واقعبینانه به ۱۳.۶ هزار مگاوات خواهد رسید که نسبت به سال گذشته کاهش یافته و در صورت اجرای برنامههای مدیریت بار، میتواند به کاهش خاموشیها منجر شود.
به گزارش بولتن نیوز،مرکز پژوهشهای مجلس با انتشار گزارشی اعلام کرد که میزان ناترازی توان برق در اوج مصرف تابستان سال ۱۴۰۵ در سناریوی واقعبینانه حدود ۱۳.۶ هزار مگاوات خواهد بود که این رقم در مقایسه با سال گذشته، کاهشی معادل ۱.۱ هزار مگاوات را نشان میدهد.
اثرات جنگ بر صنعت برق
به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن این مرکز در گزارش «بررسی وضعیت تأمین برق در تابستان سال ۱۴۰۵» اعلام کرده است که آسیبهای ناشی از جنگ موجب خروج ۴.۸ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاههای خودتأمین صنایع بزرگ شده و بخشی از تقاضای صنایع پتروشیمی و فولادی نیز به دلیل خسارات وارده حذف شده است.
بر این اساس، اثر خالص خسارات جنگ بر ناترازی برق کشور حدود ۱.۸ هزار مگاوات برآورد میشود.
جبران خسارتها با رشد تجدیدپذیرها و برقآبی
این گزارش نشان میدهد توان تولیدی نیروگاههای برقآبی در پیک تابستان ۱۴۰۵ حدود ۹.۳ هزار مگاوات خواهد بود که نسبت به سال گذشته افزایش ۱.۲ هزار مگاواتی را نشان میدهد.
همچنین ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر از ۱.۶ هزار مگاوات در سال گذشته به ۶ هزار مگاوات در سال جاری افزایش یافته که بیانگر رشد ۴.۴ هزار مگاواتی است. با این حال، به دلیل ماهیت نوسانی این منابع، توان عملیاتی همزمان آنها در اوج مصرف تابستان در سناریوی واقعبینانه حدود ۴ هزار مگاوات برآورد شده است.
بر اساس این ارزیابی، افزایش ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر و امکان بهرهبرداری بیشتر از منابع برقآبی نهتنها آثار ناشی از جنگ را جبران کرده، بلکه ظرفیت تولید برق در ساعات اوج مصرف را نسبت به سال گذشته نیز افزایش داده است.
سه سناریو برای ناترازی برق تابستان
مرکز پژوهشهای مجلس در این گزارش اعلام کرده است که در سناریوی واقعبینانه، حداکثر توان تأمین همزمان شبکه برق کشور حدود ۶۸.۴ هزار مگاوات خواهد بود؛ در حالی که تقاضای شبکه از ۸۱ هزار مگاوات فراتر میرود و در نتیجه ناترازی برق به ۱۳.۶ هزار مگاوات میرسد.
این میزان در سناریوی خوشبینانه حدود ۱۰ هزار مگاوات و در سناریوی بدبینانه ۱۸.۷ هزار مگاوات برآورد شده است.
هشدار درباره کسری برق شبانه
در گزارش مرکز پژوهشها تأکید شده است که بخش قابل توجهی از کاهش ناترازی برق در ساعات روز و به واسطه تولید نیروگاههای خورشیدی محقق خواهد شد.
از این رو، در صورت عدم اجرای برنامههای مدیریت بار، احتمال دارد کسری برق در ساعات شب نسبت به سالهای گذشته افزایش یابد؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان باید در اولویت برنامهریزی وزارت نیرو قرار گیرد.
۸۲ درصد ساعات تابستان؛ ناترازی کمتر از ۱۰ هزار مگاوات
نتایج گزارش نشان میدهد از منظر ناترازی انرژی، در بیش از ۸۲ درصد ساعات تابستان میزان کسری برق کمتر از ۱۰ هزار مگاوات خواهد بود.
به اعتقاد مرکز پژوهشهای مجلس، جبران بخش عمده این ناترازی الزاماً نیازمند احداث نیروگاههای جدید نیست و میتوان از طریق ارتقای مدیریت تولید نیروگاهها و افزایش ضریب بهرهبرداری آنها تا حدود ۲ هزار مگاوات از کسری موجود را جبران کرد.
بر همین اساس، رفع بخش اصلی ناترازی برق کشور تنها به احداث حدود ۸ هزار مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی نیاز خواهد داشت.
مدیریت مصرف؛ راهکار اقتصادی مقابله با اوج بار
این گزارش تصریح میکند که کسریهای بیش از ۱۰ هزار مگاوات تنها در حدود ۱۸ درصد ساعات تابستان و عمدتاً در دوره اوج بار رخ میدهد.
از این رو، جبران این بخش از ناترازی نباید صرفاً از مسیر توسعه پرهزینه و زمانبر نیروگاهها دنبال شود، بلکه همانند بسیاری از کشورهای دنیا باید از ابزارهای مدیریت تقاضا، بهینهسازی مصرف و جابهجایی بار استفاده شود.
پیشنهادهای مرکز پژوهشها برای کاهش خاموشیها
مرکز پژوهشهای مجلس در پایان پیشنهاد کرده است که وزارت نیرو در کوتاهمدت، طرحهای جابهجایی بار صنایع، پویشهای اجتماعی مدیریت مصرف و نصب کنترلکنندههای جریان را با جدیت بیشتری دنبال کند.
همچنین برای تضمین تأمین سوخت نیروگاهها در تابستان، مدیریت سوخت مایع باید در دستور کار قرار گیرد.
در این گزارش تأکید شده است که در صورت بروز چالش در اجرای برنامه احداث ۷ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر توسط ساتبا، اولویت توسعه از پروژههای بزرگمقیاس به سمت پروژههای کوچکتر و سریعالاجرا تغییر یابد تا علاوه بر کمک به پیک تابستان، تابآوری شبکه از منظر پدافند غیرعامل نیز افزایش پیدا کند.
ضرورت ذخیرهسازی سوخت برای زمستان
مرکز پژوهشها همچنین نسبت به چالش تأمین سوخت نیروگاهها در زمستان هشدار داده و پیشنهاد کرده است تکمیل حداکثری ذخایر سوخت مایع نیروگاهها تا مهرماه و ذخیرهسازی گاز در مخازن زیرزمینی طی نیمه نخست سال با سرعت بیشتری دنبال شود.
به اعتقاد این مرکز، بهبود ظرفیتهای تولیدی در کنار مدیریت صحیح تولید، مصرف و سوخت نیروگاهها میتواند در سال جاری به کاهش محسوس خاموشیهای برق و بهبود پایداری شبکه منجر شود.