به گزارش ایرنا، کارگروه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی آذربایجانشرقی روز پنجشنبه با محوریت بررسی وضعیت ناترازی انرژی و تأمین برق و گاز صنایع استان، با حضور نمایندگان بخش خصوصی و دولتی و اعضای شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد.
در ابتدای نشست، گزارشی درباره وضعیت ناترازی برق استان و چالشهای زیرساختی شبکه توسط مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی تبریز ارایه شد.
بر اساس این گزارش، کاهش تولید برق در پیک بار، رشد مصرف و افزایش تعداد مشترکان، از مهمترین عوامل تشدید ناترازی در استان به شمار میروند. همچنین کمبود توسعه در خطوط انتقال ۴۰۰ کیلوولت، محدودیت پستهای فوقتوزیع و وابستگی بالای تولید برق استان به نیروگاههای اصلی، از چالشهای موجود عنوان شد.
در ادامه این گزارش، با اشاره به ضعف زیرساختهای انتقال، بهره وری پایین نیروگاهها و تأمین بخشی از برق استان از طریق واردات، بر ضرورت تقویت شبکه انتقال و سرمایهگذاری در پستهای ۴۰۰ کیلوولتی به عنوان یکی از اولویتهای اصلی استان تأکید شد.
ضرورت یافتن راهکار با کمترین آسیب به تولید
شلاله طاهری، سرپرست دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی آذربایجان شرقی، در این نشست گفت: هدف از برگزاری این جلسه، بررسی دورنمای تأمین برق و گاز صنایع استان و تدوین راهکارهایی برای عبور از محدودیتهای انرژی با کمترین آسیب به تولید است؛ موضوعی که از سوی کمیسیون صنایع و انرژی اتاق تبریز مطرح شده است.
وی با اشاره به تشدید ناترازی در بخش انرژی و اثرگذاری مستقیم آن بر تولید، سرمایهگذاری و اشتغال افزود: این وضعیت فعالیت واحدهای صنعتی را با مشکل روبهرو کرده و لازم است ابعاد مختلف آن بهصورت کارشناسی بررسی شود تا راهکارهای عملیاتی برای مدیریت شرایط پیشرو تدوین شود.
طاهری همچنین تأکید کرد این نشست با هدف هماندیشی میان نمایندگان بخش خصوصی، مدیران دستگاههای اجرایی، تشکلهای تخصصی و کارشناسان حوزه انرژی برگزار شده است.
مدیریت مصرف و فناوریهای نوین در اولویت
سیدباقر شریفزاده، رئیس شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی تبریز نیز با تأکید بر ضرورت تدوین راهکارهای کوتاهمدت، میانمدت و کلان برای مدیریت بحران انرژی، به تشریح مهمترین چالشها و پیشنهادهای موجود در حوزه برق و گاز پرداخت.
وی گفت: مدیریت دیماند، تغییر الگوی مصرف و استفاده از فناوریهای نوین میتواند نقش مؤثری در کاهش فشار بر شبکه برق داشته باشد.
به گفته او، استفاده از ظرفیت حرارتی برخی صنایع، از جمله کارخانه سیمان صوفیان، برای تولید برق از جمله راهکارهای قابل اجراست.
شریفزاده با اشاره به محدودیت تأمین گاز صنایع افزود: علاوه بر برق، کمبود گاز نیز یکی از چالشهای جدی بخش تولید است و تأمین پایدار انرژی برای صنایع نیازمند برنامهریزی دقیق است.
وی خاطرنشان کرد: حتی در صورت فعالیت کامل نیروگاهها، ضعف در پستهای توزیع و ناپایداری شبکه همچنان بهعنوان یک گلوگاه جدی باقی خواهد ماند.
رئیس شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق تبریز تغییر نوبت کاری صنایع به ساعات کممصرف، ارائه مشوقهای تشویقی، توسعه میکروگریدهای صنعتی، استفاده از باتریهای ذخیرهساز انرژی و حمایت از تولید و واردات ژنراتورها را از جمله اقداماتی دانست که میتواند به کاهش فشار بر شبکه کمک کند.
وی تأکید کرد باید به جای تمرکز صرف بر خاموشیها، به سمت مدیریت هوشمند مصرف و راهکارهای پایدار با مشارکت دولت و بخش خصوصی حرکت کرد.
«حبس انرژی» در شبکه توزیع استان
یونس اکبرپور پایدار، رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به مشکلات ساختاری حوزه انرژی استان گفت: در برخی موارد، حتی با وجود تولید برق، به دلیل نبود زیرساختهای کافی در پستهای توزیع، امکان بهرهبرداری کامل از انرژی تولیدی وجود ندارد.
وی با بیان اینکه در استان نوعی «حبس انرژی» شکل گرفته است، افزود: این وضعیت باعث شده شبکه در انتقال و توزیع بهینه برق تولیدشده با محدودیت مواجه باشد و همین موضوع به یکی از گلوگاههای اصلی بخش انرژی تبدیل شود.
اکبرپور پایدار با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف در واحدهای تولیدی اظهار کرد: باید میزان مصرف انرژی هر واحد تولیدی با ارزش افزوده آن مقایسه شود تا بتوان براساس شاخص بهرهوری انرژی، سیاستگذاری دقیقتری انجام داد.
وی افزود: واحدهایی که بهرهوری پایین و مصرف انرژی بالایی دارند، باید مشمول محدودیتهای هدفمند شوند و در مقابل، صنایع با بهرهوری بالاتر در اولویت تأمین انرژی قرار گیرند.
رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق تبریز با اشاره به ضرورت ارتقای فرهنگ مصرف انرژی در واحدهای صنعتی گفت: بخش قابل توجهی از اتلاف انرژی ناشی از مشکلات فنی مانند استفاده از الکتروموتورهای غیراستاندارد یا تعمیرشده و نشت هوای فشرده در کمپرسورهاست که با آموزش و برگزاری دورههای تخصصی میتوان این اتلاف را بهطور چشمگیری کاهش داد.
وی تأکید کرد: در صورت اجرای برنامههای کوتاهمدت برای اصلاح مصرف و پایش بهرهوری انرژی، امکان کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف برق صنایع و حتی حل حدود ۵۰ درصد مشکلات پیک مصرف در استان وجود دارد.
اکبرپور پایدار همچنین توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را ضروری دانست و گفت: نصب پنلهای خورشیدی بر بام واحدهای صنعتی و شهرکهای صنعتی میتواند یکی از بهترین راهکارها برای کاهش فشار بر شبکه برق باشد.
صنایع آذربایجان شرقی شایسته رویکرد منصفانه
علی محمودی، معاون مدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری آذربایجانشرقی نیز در این نشست با تأکید بر لزوم نگاه متوازن در مدیریت مصرف برق صنایع گفت: با توجه به پایینتر بودن بدهی صنایع استان نسبت به میانگین کشور، انتظار میرود در زمان اعمال محدودیتهای برق، رویکرد منصفانهتری نسبت به صنایع آذربایجانشرقی اتخاذ شود.
وی همچنین از ورود بخشی از نیروگاههای خورشیدی استان به مدار و اجرای طرحهای جدید در این حوزه خبر داد و افزود: توسعه نیروگاههای کوچکمقیاس و ارتقای بهرهوری انرژی در صنایع، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش مصرف برق کمک کند.
بدون همکاری صنعت، مدیریت مصرف ممکن نیست
اکبر فرجنیا، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تبریز هم با بیان اینکه برق کالایی دولتی است، گفت: دولت بهتنهایی امکان تأمین کامل نیازها را ندارد و مدیریت مصرف نیازمند همکاری مشترک بخش صنعت و دولت است.
وی با اشاره به تجربه ترکیه در این زمینه اظهار کرد: در حالی که ظرفیت منصوبه برق در ترکیه حدود ۱۱۰ هزار مگاوات و پیک مصرف آن ۵۵ هزار مگاوات است، این کشور با اتکا به بهرهوری و قیمت واقعی برق توانسته تعادل بیشتری در مصرف ایجاد کند.
فرجنیا افزود: در کشور نیز دستورالعملهایی برای تعیین سقف مصرف برق واحدهای تولیدی وجود دارد و در صورت عبور از این سقف، هزینههای اضافی برای واحدها در نظر گرفته میشود که اجرای کامل این سیاستها ضروری است.
وی همچنین گفت: هماکنون صنایع و مشترکان بالای ۲ مگاوات موظف به کاهش ۴۰ درصدی مصرف در دورههای اوج بار هستند و حدود ۴۰ هزار مشترک نیز به کنتورهای هوشمند مجهز شدهاند.
به گفته او، برنامههای مدیریت مصرف برق با هماهنگی اتاق بازرگانی، خانه صنعت و معدن و معاونت اقتصادی استانداری در حال اجراست و در دورههای اوج مصرف، محدودیتهایی برای مشترکان خانگی و تجاری نیز اعمال خواهد شد.
افزایش ۱۵ درصدی تامین برق صنایع استان
سعید رسالی، مدیرعامل شرکت توزیع برق آذربایجان شرقی، نیز با اشاره به محدودیتهای شبکه برق کشور گفت: صنایع بزرگ سهم قابل توجهی در مصرف برق دارند و برخی مشترکان صنعتی نیز با تجاوز از قدرت قراردادی و بدهیهای قابل توجه روبهرو هستند.
وی افزود: تأمین برق صنایع نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد افزایش یافته است و اجرای قوانین بهرهوری انرژی و مدیریت بار، همکاری همه دستگاهها را میطلبد. به گفته رسالی، صنایع بر اساس میزان مصرف و نوبت کاری مشمول سهمیهبندی و در برخی موارد معافیت از خاموشی میشوند.
وی همچنین از اجرای طرح کنترلپذیر شدن مشترکان در شهرک سرمایهگذاری خارجی خبر داد و گفت: با اجرای این طرح، امکان پایش لحظهای مصرف برق فراهم شده و این تجربه قابل تعمیم به سایر شهرکهاست.
لزوم نگاه بلندمدت و هماهنگی بین دستگاهها
فرهاد نیکنفس، عضو شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق تبریز نیز گفت: مسائل برق آذربایجانشرقی نباید فقط در سطح کوتاهمدت بررسی شود، زیرا توسعهنیافتگی شبکه برق استان یک چالش قدیمی و ساختاری است.
وی افزود: هنوز مشخص نیست سرمایهگذاری بخش خصوصی در تولید برق تا چه میزان تضمین میشود که در خود استان باقی بماند و به شبکه سراسری منتقل نشود.
نیکنفس همچنین صدور مجوز برای واحدهای صنعتی جدید، بدون توجه به ظرفیت شبکه در شرایط ناترازی انرژی را عاملی برای تحمیل فشار مضاعف بر زیرساختها دانست و بر ضرورت مدیریت یکپارچه در این زمینه تأکید کرد.
نبود سند راهبردی و ضعف آماری
حسین اصغرپور، عضو شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق تبریز هم با اشاره به ضرورت تدوین برنامه بلندمدت برای تأمین پایدار انرژی در استان گفت: یکی از پرسشهای مهم فعالان اقتصادی این است که آیا آذربایجانشرقی برای افق بلندمدت انرژی دارای سند راهبردی مشخص هست یا خیر.
وی با انتقاد از ضعف در نظام آماری اظهار کرد: برخی آمارهای ارائهشده درباره تعداد مشترکان و شاخصهای انرژی دارای تناقض است و این موضوع نشان میدهد نظام جمعآوری و صحتسنجی دادهها باید تقویت شود.
اصغرپور همچنین اجرای ممیزی انرژی در واحدهای صنعتی و تعریف شاخصهای استاندارد مصرف متناسب با شرایط اقلیمی و فصلی را از الزامات بهبود بهرهوری دانست.
مدیریت انرژی نیازمند نقشه راه جامع
محمدباقر بهشتی، عضو شورای راهبردی مرکز پژوهشهای اتاق تبریز، با تأکید بر نقش حیاتی انرژی در توسعه اقتصادی گفت: بدون انرژی، تولید و رشد اقتصادی معنا ندارد و لازم است همانند ستاد بحران، ساختاری ملی برای مدیریت انرژی در کشور شکل گیرد.
وی افزود: مدیریت ناترازی انرژی دو محور اصلی دارد؛ افزایش ظرفیت تولید و بهبود مدیریت تقاضا که هر دو باید همزمان دنبال شوند.
بهشتی با اشاره به پایین بودن بازدهی انرژی در کشور گفت: کاهش اتلاف انرژی، نوسازی تجهیزات، ارتقای فناوری و ارزیابی دقیق انرژیبری واحدهای تولیدی باید در اولویت قرار گیرد.
ضرورت بازنگری در قیمتگذاری و نوع نگاه به صنایع
نادر نادری، نائبرئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز، نیز با اشاره به ضرورت بازنگری در نظام قیمتگذاری برق گفت: تفاوت قیمت انرژی در ایران با کشورهای منطقه، از جمله ترکیه، باید اصلاح شود تا زمینه بهبود صادرات، افزایش سرمایهگذاری و تعادل اقتصادی در صنعت برق فراهم شود.
وی تأکید کرد: مدیریت مصرف برق نباید صرفاً با رویکرد محدودکننده انجام شود، بلکه باید راهکارهای اقتصادی و مدیریتی متناسب با نوع صنایع طراحی شود.
نادری افزود: صنایع باید براساس میزان ارزش افزوده، اشتغالزایی و اهمیت راهبردی دستهبندی شوند و سیاستهای مدیریت بار نیز متناسب با ویژگیهای هر صنعت تدوین شود.
وی صنایع غذایی را به دلیل نقش مستقیم در تأمین نیازهای اساسی جامعه، نیازمند رویکرد حمایتی ویژه دانست و خواستار تدوین برنامههای میانمدت و بلندمدت در حوزه انرژی و اختصاص منابع حاصل از اصلاحات اقتصادی به توسعه زیرساختهای انرژی شد.