بهگزارش خبرگزاری برنا از کرمانشاه؛ کرم گلوگاه انار یکی از آفتهای بسیار خطرناک درخت انار است، شهرستان پاوه در استان کرمانشاه یکی از قطبهای تولید انار در کشور است که با این آفت مبارزه میکند از این رو به گفتوگو نشستیم با شهرام رستمی، رییس اداره جهاد کشاورزی شهرستان پاوه که دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی کشاورزی و علوم باغبانی است و در خصوص موضوع کرم گلوگاه انار صحبت کردیم که در زیر شرح آن را میخوانید:
برنا: کرم گلوگاه انار و بهترین روشهای مبارزه با آن چیست؟
شهرام رستمی: شبپره کوچکی به رنگ خاکستری است. عرض بالهای باز این پروانه ۲۴ میلیمتر است. طول بدن این حشره حدود ۱۰ میلی متر میباشد و بیماری و آفت کرم گلوگاه انار (Ectomyelois ceratoniae) آفت کلیدی و از عوامل مهم کاهش کمی و کیفی محصول انار در ایران است. این آفت چند میزبانه است که علاوه بر انار به پسته، انجیر، زردآلو، بادام، هلو، گلابی، سیب، به، گردو و خرما نیز خسارت میزند.
برنا: مشخصات ظاهری آفت کرم گلوگاه انار و مراحل رشد آن را تشریح کنید.
شهرام رستمی: حشره کامل، شب پره کوچکی به رنگ خاکستری است. عرض بالهای باز این پروانه ۲۴ میلیمتر است. طول بدن این حشره حدود ۱۰ میلیمتر میباشد. تخم آن بیضوی و کمی کشیده که در ابتدا به رنگ قرمز و به تدریج سفید متمایل به زرد میشود. لارو حشره در سنین بالا مایل به قهوهای است. شفیره به رنگ قهوهای و به طول ۹ و عرض ۳ میلیمتر میباشد. کرم انار، زمستان را به صورت لارو میگذراند. این لارو از زمان برداشت محصول تا آخر فروردین سال بعد در این مرحله باقی میماند. کرم گلوگاه انار دوره فعالیت طولانی دارد. این فعالیت از زمان گلدهی درخت انار تا زمان برداشت محصول ادامه دارد؛ مادهها پس از جفتگیری بر روی پرچمها، در داخل تاج میوه تخمریزی میکنند. یک حشره ماده در هر نوبت تخم ریزی، حدود ۱۰۰ عدد تخم میگذارد. پس از باز شدن تخمها، لاروها خود را به قاعده یا کف تاج میرساند و سوراخی در آنجا به وجود میآورد. از این راه به داخل میوه وارد میشود و از دانهها تغذیه میکند.
برنا: نحوه خسارت زدن کرم گلوگاه انار را توضیح دهید.
شهرام رستمی: خسارت کرم گلوگاه انار را میتوان به شرح زیر توضیح داد:
پوسیدگی میوه ها: با ورود لاروها به درون میوه، قارچهای پوسیدگی و کپک نیز کمکم به داخل میوهها وارد میشوند و به این ترتیب، میوهها را آلوده میکنند. پوسیدگی، بدترین نوع خسارت است، زیرا موجب نامرغوبی و از بین رفتن میوه میشود
ترکیدگی میوهها:
با پیشروی لارو در داخل میوه انار به خصوص در قسمت نزدیک به پوست آن، میوه دچار ترکیدگی میشود. توجه داشته باشید که ترکیدگی ممکن است به دلیل وضع آب و هوای منطقه هم ایجاد شود.
ریزش میوه با شروع حمله آفت:
ریزش در نسل اول آفت به دلیل ریز بودن میوهها تا حدودی شدید است. ولی در نسلهای بعدی آفت، با درشت شدن میوه، ریزش محدود میگردد. به طور کلی، مقدار ریزش میوهها پس از حمله آفت حدود ۳۰ تا ۷۰ درصد خواهد بود
برنا: روشهای مختلف کنترل آفت و جلوگیری از خسارت آن را به صورت علمی توضیح بفرمایید.
شهرام رستمی: چندین روش برای مبارزه شیمیایی با کرم گلوگاه انار وجود دارد، که به برخی از آنها اشاره میکنیم تحقیقات نشان داده است مبارزه شیمیایی برای کنترل کرم گلوگاه انار اثری ندارد. زیرا لارو این آفت در داخل تاج میوه قرار دارد؛ بنابراین سمپاشی بر روی آن اثری نمیگذارد؛ بنابراین تنها از طریق روشهای تلفیقی جهت کنترل آفت اقدام میشود. بخشی از روشهای زراعی برای این مبارزه به شکل زیر است:
انتخاب رقم مناسب: اصولیترین و آسانترین روش برای کاهش خسارت کرم گلوگاه انار، استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل به آفت میباشد. همچنین از کشت مخلوط با سایر درختان میوه مانند انجیر و پسته که میزبان کرم گلوگاه انار هستند، خودداری شود.
رعایت اصول کاشت نهال: جهت کاشت نهال درخت انار بعد از حفر گودال و خاکبرداری، آن را با خاک زراعی همراه با کود آلی (خاک برگ یا کود دامی کاملاً پوسیده) پر میکنند. نهال میبایست به گونهای کاشته شود که طوقه آن بالاتر از سطح خاک قرار گیرد و به هیچ وجه اطراف طوقه، خاک ریخته نشود. خاکهای شنی رسی با عمق و تهویه مناسب برای رشد انار توصیه میشود.
فاصله کاشت درختان:رعایت فاصله مناسب بین درختان، امکان استفاده بهتر از مواد غذایی خاک را برای درختان فراهم میکند. از طرفی به خاطر داشتن فضای کافی در خاک و هوا، رشد ریشه و تاج به راحتی میسر میشود. فاصله کاشت برای ارقام دارای رشد رویشی متوسط حداقل ۳/۵ × ۲/۵ متر و برای ارقام دارای رشد رویشی قوی حداکثر ۴ × ۴ متر توصیه میگردد. به منظور کاهش آفتاب سوختگی، جهت ردیفهای کاشت شمالی- جنوبی انتخاب میشود. آبیاری درختان: آبیاری درختان باید به صورت منظم، با توجه به نیاز آبی درخت و بافت خاک صورت گیرد. اولین عارضهای که در شرایط تنش آبی و نوسانات آبیاری بروز میکند، ترکیدگی میوه انار است که به دنبال آن، طغیان آفت را در پی خواهد داشت. در صورت تنش آبی، شب پره کرم گلوگاه انار تغییر رفتار داده و به جای تاج میوه، شکافهای حاصل از ترکیدگی میوه را برای تخم گذاری انتخاب میکند. در این حالت تعداد لاروهای موجود در میوه گاهی به بیش از ۱۰ عدد میرسد. از این رو جمعیت آفت به شدت افزایش یافته و به صورت طغیانی در میآید؛ بنابراین جمعیت بالایی از آفت برای سال بعد در باغ ذخیره میشود. شرایط تنش آبی، فعالیت دشمنان طبیعی آفت را از جمله زنبور تریکوگراما نامساعد میکند.
برنا: آیا میتوان با روشهای غیر شیمیایی نیز به جنگ کرم گلوگاه انار رفت؟
شهرام رستمی: بله برای این کار راههای زیادی وجود دارد که به چند نمونه آن اشاره میکنم:
پرچم زدایی و تاج تراشی: تخمریزی شب پره کرم گلوگاه انار روی پرچمهای واقع در تاج گل و میوه انار صورت میگیرد؛ بنابراین پس از خشک شدن پرچمها، حدود ۲ تا ۳ هفته پس از اوج گل دهی درختان انار (دهه آخر خرداد) به عبارتی دیگر ۵ تا ۶ هفته پس از ظهور اولین گل انار پرچمزدایی میوههای انار صورت میگیرد. این کار به وسیله دستگاههای تاج تراش موجود انجام میشود.
مبارزه بیولوژیکی با کرم گلوگاه انار: مهمترین دشمن طبیعی کرم گلوگاه انار، زنبور پارازیت تریکوگراما است. لاروهای این زنبور از جنین تخم آفت تغذیه میکنند و آنها را از بین میبرند. رهاسازی زنبور در محیط باغ انجام میشود. این رهاسازی اکثراً در مرحله پیش شفیرگی زنبور صورت میگیرد. بهترین زمان رهاسازی قبل از طلوع خورشید و یا بعد ازغروب میباشد.
الزامی است قبل از رهاسازی زنبورها، باغ آبیاری گردد. رهاسازیهای بعدی به مدت ۱۰ تا ۱۵ روز یک بار، تا زمان چیدن محصول، تکرار میشود. رهاسازی پیش شفیرههای استاندارد زنبور تریکوگراما، بر مبنای زمان اوج تخم گذاری آفت و مهمتر از همه در شرایط مناسب دمایی و رطوبتی منطقه برنامهریزی و اجرایی گردد.
فنآوری هستهای: روش نابارورسازی کرم گلوگاه انار با استفاده از روش هستهای برای کنترل کامل آفت با پرتودهی شفیرههای جوان و مسن با پرتو گاما امکانپذیر شده است. در این روش حشرات نابارور رهاسازی شده، با حشرات موجود در طبیعت جفتگیری میکنند که نتیجهی آن تولید تخمهای نابارور و کاهش جمعیت آفت در طبیعت است. با این روش درصد آلودگی به حداقل رسیده است.
انتهای پیام/