به گزارش خبرنگار قدس آنلاین: محمدرضا مودودی در نشست خبری با اشاره به روند شکلگیری منطقه آزاد دوغارون اظهار کرد: منطقه آزاد دوغارون از جدیدترین مناطق آزاد کشور است که در سال ۱۴۰۲ به تصویب رسید، یک سال بعد تنفیذ شد و نخستین اعضای هیئتمدیره آن در بهمنماه ۱۴۰۳ معرفی شدند. فعالیت رسمی هیئتمدیره نیز از فروردینماه ۱۴۰۴ آغاز شد.
وی افزود: این منطقه در جوار مرز دوغارون، قدیمیترین مرز رسمی کشور با ۱۰۷ سال سابقه قرار دارد. با وجود این ظرفیت، دوغارون فاصله زیادی با جایگاه مطلوب خود داشت و تلاش کردیم این عقبماندگی را جبران کنیم.
دوغارون؛ صادراتیترین منطقه آزاد کشور
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون با بیان اینکه ۶۰ درصد تجارت ایران و افغانستان از طریق دوغارون انجام میشود، گفت: حجم تجارت ایران با افغانستان حدود ۳.۲ میلیارد دلار است که بخش عمده آن از مرز دوغارون عبور میکند.
وی ادامه داد: منطقه آزاد دوغارون با رویکرد صادراتی تأسیس شده، در حالی که بسیاری از مناطق آزاد کشور با نگاه وارداتی شکل گرفتهاند. تراز تجاری ما با افغانستان حدود یک به ۱۰۰ به نفع ایران است.
مودودی تأکید کرد: صادرات ایران به افغانستان از مجموع صادرات کشور به اتحادیه اروپا و حتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا بیشتر است. این موضوع نشاندهنده اهمیت بازار افغانستان برای اقتصاد ایران است.
افغانستان؛ بازاری راهبردی برای کالاهای ایرانی
وی با اشاره به تنوع کالاهای صادراتی ایران به افغانستان گفت: افغانستان پس از عراق، دومین مقصد متنوع صادراتی ایران محسوب میشود و بخش عمدهای از مواد اولیه و کالاهای تولیدی ایران را خریداری میکند. مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون افزود: در حوزه صادرات باید بازارهای هدف بهگونهای انتخاب شوند که به بهبود سبد صادراتی کشور کمک کنند.
عبور از مشکلات استقرار و توسعه منطقه آزاد
مودودی با اشاره به چالشهای آغاز فعالیت منطقه آزاد دوغارون اظهار کرد: در ابتدای کار با مشکلات جدی در زمینه استقرار و زیرساختها روبهرو بودیم. منطقه برای بسیاری ناشناخته بود و در مجاورت کشوری قرار داشت که از زیرساختهای توسعهیافته برخوردار نبود. وی گفت: با وجود این مشکلات، امروز به اذعان کارشناسان، دوغارون یک سر و گردن بالاتر از سایر مناطق آزاد تازهتأسیس کشور قرار دارد.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون دو عامل را در پیشرفت این منطقه مؤثر دانست و گفت: نخست تلاشهای نماینده مردم منطقه برای معرفی دوغارون بهعنوان بزرگترین مگاپروژه اقتصادی خراسان رضوی و دوم حمایتهای استاندار خراسان رضوی که سابقه فعالیت در مناطق آزاد را داشتهاند.
وی افزود: خراسان رضوی تنها استانی بود که مگاپروژه اقتصادی در سطح ملی نداشت و دوغارون میتواند این خلأ را جبران کند.
رشد ۶۵ درصدی سرمایهگذاری در سال گذشته
مودودی با اشاره به شرایط خاص منطقه و تحولات بینالمللی سال گذشته گفت: با وجود کاهش جذابیت سرمایهگذاری در بسیاری از مناطق کشور به دلیل تنشهای منطقهای، منطقه آزاد دوغارون توانست ۶۵ درصد رشد جذب سرمایهگذاری را ثبت کند.
وی افزود: همچنین صادرات منطقه از نظر ارزش ۳۲ درصد افزایش یافت.
افزایش صادرات و تردد کامیونها
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون گفت: حجم صادرات منطقه که بهطور متوسط حدود سه میلیون تن بود، با ایجاد خطوط جدید و مدیریت بهتر مرز به ۴.۵ میلیون تن رسید و ارزش صادرات نیز به بیش از ۵.۲ میلیارد دلار افزایش یافت.
وی ادامه داد: تردد کامیونها از متوسط روزانه ۸۰۰ دستگاه به حدود یکهزار و ۴۰۰ دستگاه افزایش پیدا کرده است که این امر با همکاری گمرک و دستگاههای امنیتی محقق شد. مودودی افزود: در اسفندماه سال گذشته و در اوج شرایط جنگی منطقه، موفق شدیم قراردادهای سرمایهگذاری به ارزش ۳۰ هزار میلیارد تومان منعقد کنیم که رکوردی در میان مناطق آزاد کشور محسوب میشود.
اجرای پروژههای بزرگ؛ از شهر سوخت تا جاده ابریشم
وی با اشاره به پروژههای مهم منطقه آزاد دوغارون گفت: یکی از مهمترین طرحها، «شهر سوخت» است که با توجه به نیاز افغانستان به فرآوردههای نفتی، با مشارکت بیش از ۳۰ شرکت ایرانی و افغانستانی در حال اجراست.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون افزود: در حوزه کالاهای خشک نیز ۷۵ هکتار زمین آماده شده و ایجاد یک شهر تجاری ۴۰ هکتاری نیز در دستور کار قرار گرفته که قرارداد آن به امضا رسیده است.
وی ادامه داد: پروژه «جاده ابریشم» بهعنوان بزرگترین بلوار تجاری کشور با الهام از معماری خراسان بزرگ طراحی شده و بهزودی عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد. مودودی همچنین از اجرای یک نیروگاه خورشیدی ۲۰ مگاواتی در منطقه خبر داد و گفت: ظرفیت مورد نیاز منطقه حدود ۲۰۰ مگاوات است و تاکنون بیش از یکهزار و ۶۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری در این حوزه انجام شده است.
چالش تامین مواد اولیه پتروشیمی و نفتی برای منطقه دوغارون
مودودی در پاسخ به سوال خبرنگار قدس آنلاین درباره برنامه درازمدت ایجاد ارزش افزوده در صادرات ایران به افغانستان به ویژه ایجاد صنایع پتروشیمی و نفتی در این منطقه با لیان اینکه افغانستان دومین مقصد صادراتی ایران از نظر تنوع کالا محسوب میشود. حدود ۶۰ درصد صادرات از فرآوردههای سوختی، ۲۰ درصد از مصالح ساختمانی و بخش قابل توجهی نیز از مواد غذایی و سایر کالاهای مصرفی تشکیل شده است.
وی افزود: ایجاد شهر سوخت و توسعه زیرساختهای انرژی میتواند زمینهساز افزایش صادرات و تعمیق روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای آینده باشد.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون اظهار داشت: مهم تامین خوراک برای این صنایع است که ببینیم میشود خط خوراک را به دوغارون بیاوریم و اگر بتوانیم از جنوب کشور یا شمال و از کشور ترکمنستان مواد اولیه و خوراک را تبادل کنیم. افغانستان به سوخت و انرژی نیاز دارد و باید بببیم چگونه می توان از این بازار استفاده کرد.
توجه به کرامت انسانی اتباع افغانستانی
وی با اشاره به خروج اتباع افغانستانی از کشور اظهار کرد: سال گذشته بیش از یک میلیون نفر از مرز دوغارون خارج شدند که بخشی از این خروجها داوطلبانه بود.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون گفت: تلاش کردیم در تمام مراحل، کرامت انسانی افراد حفظ شود. همچنین در یکی از اقدامات اخیر، یکهزار زندانی افغانستانی با سه تبعه ایرانی مبادله شدند.
مسئولیت اجتماعی؛ اشتغال زنان و توسعه صنایع دستی
مودودی از اجرای دو پروژه مهم در حوزه مسئولیت اجتماعی خبر داد و گفت: یکی از این طرحها تبدیل دوغارون به هاب گوهرسنگ کشور است که با همکاری وزارت میراث فرهنگی و بنیاد برکت دنبال میشود.
وی افزود: هدف این طرح جذب گسترده زنان سرپرست خانوار در حوزه فرآوری سنگهای قیمتی و صنایع دستی است. مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون همچنین به ظرفیتهای زعفران در خراسان رضوی اشاره کرد و گفت: ۹۷ درصد زعفران کشور در خراسان تولید میشود و میتوان از این ظرفیت برای اشتغال خانوادههای کمدرآمد بهره گرفت.
چالش عوارض متقابل در مرز مودودی یکی از مهمترین موانع توسعه تجارت در دوغارون را دریافت عوارض متقابل در پایانههای مرزی عنوان کرد و گفت: طبق قوانین مناطق آزاد، این مناطق اختیار تعیین عوارض را دارند، اما همچنان در این زمینه اختلافنظرهایی با وزارت راه وجود دارد.
وی افزود: دریافت این عوارض باعث شده بخشی از جابهجایی کالا به آن سوی مرز منتقل شود که میتواند به خروج سرمایه و فرصتهای اقتصادی از کشور منجر شود.
استقبال سرمایهگذاران افغانستانی از منطقه دوغارون
وی با اشاره به همکاری نزدیک با فعالان اقتصادی افغانستان گفت: بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران پروژه ۲۲۰ هکتاری شهر سوخت از تجار افغانستانی هستند.
مودوی افزود: همچنین ۱۲۰ شرکت افغانستانی آمادگی خود را برای سرمایهگذاری در ایران، بهویژه در حوزه معدن، اعلام کردهاند.
توسعه کریدورهای منطقهای و اتصال به چین
مودودی با اشاره به ظرفیتهای ترانزیتی منطقه گفت: دوغارون در مجاورت ولایت هرات قرار دارد؛ منطقهای با بیش از ۳.۵ میلیون نفر جمعیت و پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیق با خراسان.
وی افزود: کریدور واخان میتواند در آینده مسیر ارتباطی مهمی میان چین، افغانستان، ایران و ترکیه باشد و زمینه اتصال چین به اروپا را فراهم کند.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون همچنین از پیشرفت پروژههای ریلی در افغانستان خبر داد و گفت: با تکمیل این مسیرها، کشورهای آسیای مرکزی از طریق افغانستان به شبکه ریلی ایران متصل خواهند شد.
ظرفیتهای مغفول گردشگری سلامت و صادرات
وی با اشاره به ظرفیت ۴۰ میلیونی بازار افغانستان گفت: سالانه بیش از ۱.۲ میلیارد دلار از سوی شهروندان افغانستان در حوزه درمان هزینه میشود که بخش مهمی از آن به دلیل مشکلات ویزا و محدودیتها به کشورهای دیگر از جمله هند منتقل میشود. مودودی تأکید کرد: منطقه آزاد دوغارون میتواند نقش مهمی در جذب این ظرفیت اقتصادی و توسعه تجارت و خدمات کشور ایفا کند.
انتهای پیام/