امتیازهای آزمونهای مرتبط با ضعف و ناتوانی معمولا با افزایش سن بیشتر میشوند، اما آنچه محققان انتظارش را نداشتند این بود که یک برنامه سبک زندگی بتواند روند پیری را در سالمندان تا حدی معکوس کند که این امتیازها دوباره کاهش یابند.
بیش از ۲۱۰۰ سالمند آمریکایی در این تحقیق شرکت کردند. نتایج نشان داد هر دو گروه از نظر زیستی جوانتر از قبل به نظر میرسیدند، اما میزان بهبود در یکی از گروهها تقریبا سه برابر بیشتر بود.
این تحقیق روی افراد ۶۰ تا ۷۹ سالهای انجام شد که به دلیل سابقه خانوادگی، فشار خون بالا یا اختلالات قند خون، در معرض خطر بیشتری برای زوال شناختی قرار داشتند.
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی در یکی از دو گروه قرار گرفتند؛ گروه نخست، برنامه ساختاریافته دو ساله را دنبال کردند که شامل ۳۸ جلسه گروهی بود. این برنامه ورزشهای تجویزشده، آموزش رژیم غذایی مناسب برای سلامت مغز، تمرینهای هفتگی آنلاین تقویت مغز و ارزیابیهای آزمایشگاهی دوسالانه را در بر میگرفت.
گروه دوم نیز همان اطلاعات آموزشی و کارتهای مربوط به جلسات همسالان را دریافت کردند، اما بدون راهنمایی مستقیم، برنامه و روال خود را بهطور مستقل طراحی کردند.
پژوهشگران برای سنجش پیری زیستی، از شاخص ناتوانی استفاده کردند. این شاخص بهجای تمرکز بر یک عامل خاص، مجموعهای از مشکلات کوچک ازجمله سفتی مفاصل، کمبود انرژی، اختلالات خواب و تغییرات شاخصهای آزمایشگاهی را ارزیابی میکند. در این شاخص، هر مشکل، امتیازی بین صفر تا یک داشت. افرادی که مشکلات سلامتی کمتری داشتند، امتیاز پایینتری کسب کردند و افرادی که با مشکلات بیشتری مواجه بودند، امتیاز بالاتری گرفتند.
ضعف جسمانی بهطور طبیعی با افزایش سن بیشتر میشود و امتیازهای بالاتر این شاخص ارتباط نزدیکی با بستری شدن در بیمارستان، زمین خوردن و مرگ زودرس دارد.
پژوهشگران نسخهای ۳۱ موردی از این شاخص را بر اساس ارزیابیهای انجامشده در آغاز تحقیق، ۱۲ ماه و ۲۴ ماه بعد طراحی کردند. آنان عواملی را که بهطور مستقیم در برنامه آموزشی گنجانده شده بود، ازجمله رژیم غذایی، ورزش و میزان فعالیت روزانه را از محاسبات حذف کردند تا امتیاز نهایی بازتاب دقیقتری از وضعیت واقعی بدن باشد.
نتایج نشان داد، هر دو گروه بهبود یافتند. در گروه خودراهنما، امتیاز ضعف طی دو سال حدود ۰.۰۰۹ واحد کاهش یافت، در حالی که این کاهش در گروه دارای برنامه ساختاریافته به حدود ۰.۰۲۴ واحد رسید؛ رقمی که تقریبا سه برابر بیشتر بود.
سالها تصور میشد که کند شدن روند پیری زیستی، عامل اصلی بهبود عملکرد شناختی است و اگر بدن بتواند مدت بیشتری ویژگیهای جوانی خود را حفظ کند، مغز نیز از این روند بهرهمند خواهد شد.
با این حال، نتایج این پژوهش که این فرضیه را بهطور مستقیم بررسی کرد و نشان داد، چنین رابطه مستقیمی وجود ندارد.
پژوهشهای حوزه سالمندی، معمولا با چالش تکراری روبهرو هستند و مداخله برای برخی افراد موثر است اما برای برخی دیگر خیر و این مزیت اغلب پس از تفکیک دادهها بر اساس جنسیت، وزن بدن یا بیماریهای مزمن کاهش مییابد.
محققان معتقدند، اتخاذ رفتارهای سالم و در دسترس میتواند به کند شدن برخی از مهمترین جنبههای پیری کمک کند. به گفته آنان، پزشکان میتوانند همانگونه که دارو تجویز میکنند، برنامههای ساختاریافته سبک زندگی را نیز برای سالمندان توصیه کنند.
آنان همچنین تاکید کردند که برنامههایی که علاوه بر آموزش، راهنمایی مستمر و مسوولیتپذیری را تقویت میکنند، نقش مهمی در حفظ سلامت افراد در دوران سالمندی دارند.
براساس گزارش ارث، محققان قصد دارند شرکتکنندگان را پس از پایان دو سال نخست نیز تحت نظر داشته باشند و روند تغییرات شناختی و شاخص ضعف را بهطور همزمان دنبال کنند.
تا پیش از انجام این تحقیق، هیچ پژوهشی در مقیاس گسترده نشان نداده بود که یک برنامه سبک زندگی ساده و در دسترس میتواند روند پیری را در سالمندان بهطور قابلتوجهی آهسته کند.
نتایج این تحقیق در مجله Gerontology: Series A منتشر شده است.
انتهای پیام