روزبه دلاور
زماني كه ضرباهنگ فوتبال جهان با شروع جام جهاني تغيير ميكند تمام چشمها به سوي ميدانهاي نبرد خيره ميشوند. با نزديك شدن به لحظه نخستين سوت داور بحث بر سر مدعيان اصلي و تغيير الگوهاي بازي و شكاف ميان نسلهاي مختلف فوتبال به اوج خود رسيده است. اما آنچه در اين دوره از مسابقات، فضايي متمايز و هيجاني متفاوت نسبت به دورههاي گذشته ايجاد كرده فراتر از مسائل فني است. اينبار جهان با جوي جديد روبهرو است كه همزمان با پيشرفت تكنولوژي و پيچيدگيهاي تاكتيكي و فشار رواني بيسابقه با تيمهاي بيشتر كه ماهيت رقابتها را دگرگون كرده است. براي درك اين تحولات و تحليل دقيق وضعيت مدعيان در سايه اين هيجان جهاني به سراغ يكي از نمادهاي فوتبال ايران رفتيم. مهدي پاشازاده يكي از ستارههاي نسل طلايي و عضوي كه در جام جهاني ۱۹۹۸ قلب تپنده تيم ملي بود در گفتوگويي صميمي و اختصاصي با «اعتماد» از تفاوتهاي ساختاري اين دوره و تماشاي دنياي مدرن فوتبال از دريچه تجربيات خود ميگويد كه در ادامه ماحصل اين گفت گو را ميخوانيد.
اولين تصويري كه از جام جهاني به ذهنتان ميآيد، چيست؟
جام جهاني بالاترين چيزي است كه يك فوتباليست به آن ميرسد. آن شور و حالي كه وقتي به جام جهاني فرانسه رفتيم داشتيم و استقبال و افتتاحيه و... همه اينها به ذهنم ميآيد. لحظات خوب و دلانگيزي بود كه باعث ايجاد انگيزه زيادي برايمان شد.
صعود ايران به جام جهاني در سال 1998 ميلادي بعد از ۲۰ سال رقم خورد و شماره پيراهن شما هم ۲۰ بود. خرافاتي كه نبودهايد؟
نه، نه (با خنده) واقعا فكر نكردم كه ۲۰ بپوشم تا بعد از ۲۰ سال برويم جام جهاني. اما خب اتفاقي بود كه افتاد اما از همه چي مهمتر آن اعتبار و فضايي بود كه توانستيم به وجود بياوريم و آن خوشحالي مردم كه در خيابانها آمده بودند و با تمام وجود خوشحالي ميكردند و آن بهترين اتفاق دوران ورزشي ما بود.
چطور تا اين حد محبوب شده بوديد كه هنوز هم مردم از نسل 1998 حرف ميزنند؟
ما در تمام رايگيريها به عنوان بهترين تيم ملي ايران انتخاب شدهايم. يكي از علتهايش اين بود كه با جان و دل و بيادعا بازي ميكرديم و سوم اينكه واقعا به خاطر مردممان و پرچم كشورمان بازي ميكرديم؛ اينها دلايلي شد كه بعد از اين همه سال هنوز هم كه هنوز است مردم صحبت از تيم۹۸ ميكنند. بنده همين الان كه داشتم سوار هواپيما ميشدم كساني را ديدم كه براي اولينبار بود ميديدمشان. در شهر مشهد هنوز هم خاطرات ملبورن يا بازي با امريكا را تعريف ميكردند كه اين يك اعتبار است. اين محبوبيت با هيچ پول و مقامي خريدني نيست.
چطور تا آن حد با مردم نزديك بوديد اما الان ميبينيم بعضي از هنرمندان يا ورزشكاراني كه چندان شناخته شده هم نيستند با باديگارد در بين جماعت ظاهر ميشوند؟
خدمتتان بگويم زماني كه ما از استراليا آمديم به فرودگاه دوبي، نميدانم چقدر زمان برد تا اتوبوس سوار بشويم. ما از هتل نميتوانستيم وارد اتاقهايمان شويم! بعد از بازي با استراليا همينطور بعد هم از فرودگاه به استاديوم آزادي با هليكوپتر آمديم و شصت، هفتاد هزار نفر استقبال كردند. وقتي ميخواستم به منزلمان برگردم، برادرم زنگ زد و گفت نيا! نميتواني! جلوي خانه ما پاركي بود و ميدان بزرگي قرار داشت كه از ميدان انقلاب هم بزرگتر بود و واقعا جا نبود! رييس نيروي انتظامي شهرك دنبالم آمد و با ماشين ايشان و اسكورت از مسافت ۵۰ متري تا به خانه برسم ۲۰ تا ۲۵ دقيقه زمان برد! اين عشق و محبت مردم و لطفشان بود كه هنوز هم خدا را شكر شامل حالمان هست.
با آن نسل طلايي فقط يك صعود به مرحله بعدي جام جهاني مانده بود كه شانس خوبي هم داشتيد.
بله قطعا شانسهاي خيليخوبي در هر سه بازي داشتيم. واقعا در هر سه بازي فوتبال بازي كرديم و روي دروازه حريف هجوم ميبرديم و موقعيت گل و مالكيت توپ داشتيم.
و همان بحث تكراري، اگر اويچ ميماند...
بله اگر مربي داشتيم كه جاهطلبتر بود و... و... و... ميتوانستيم هرچند با اما و اگر و شايد ميشد.
در نسل فعلي بازيكني شبيه به بازي خودتان داريم؟
مقايسه نكنيم بهتر است! همه دوستان در حال زحمت كشيدن هستند و ميخواهند بهترين خودشان را بگذارند مقايسه نكنيم، بهتر است.
در نسل جديد علاقه به بازيكني داريد به دليل سبك بازياش مورد پسندتان باشد؟
نه متاسفانه!
اين جام جهاني نسبت به جام جهاني گذشته را چطور ميبينيد؟
با اضافه شدن ۱۶ تا تيم ديگر كيفيت اوليه بازيها قطعا پايين ميآيد. از دور دوم اما و با در نظر گرفتن اينكه تيمهاي سوم هم بالا ميآيند وضعيت بهتر ميشود. البته حق همه كشورهاست كه بخواهند در جامجهاني باشند اما با اين وضعيت قطعا آن كيفيت لازم را در دور اول نداريم و دور دوم شايد كيفيت بهتر شود. اينها هم يك چالش است. تورنمنت شرايط متفاوتي با ليگ دارد و اتفاقهاي زيادي ممكن است در آن رخ بدهد.
مدعيان اصلي اين جام از نظر شما؟
قطعا در تورنمنتي امكان دارد كه سورپرايز داشته باشيم اما فرانسه و اسپانيا و انگليس و برزيل و آرژانتين و آلمان مدعي هستند. اينها بستگي به نوع صعودشان هم دارد. حتي پرتغال هم تيم يكدست و پرمهرهاي است حالا بايد ديديد چطور با هم برخورد ميكنند و يكسري هم اجباري بايدحذف شوند و هنوز زود است دربارهاش صحبت كنيم.
شرايط تيمملي ايران را چطور ارزيابي ميكنيد؟
تيم ملي ما شرايط خوبي ندارد و عدم آمادگي بازيكنان به دليل تعطيلي ليگ را داريم. الان مثلا ببينيد ازبكستان با هلند بازي دوستانه ميكند اما ما با مالي و گامبيا. خب قطعا تاثيرگذار است. الان ازبكستان هم همه جوره از ما جلوتر است و بايد واقعبين بود اما هميشه ما ايرانيها روزهاي سخت را پشت سرگذاشتهايم و كارهاي بزرگتري كردهايم. اميدوارم بچهها موفق باشند تا دل مردم را شادكنند.
آن شور و نشاط بين مردم براي ورود به جامجهاني وجود دارد؟
نه. همين وضعيت جنگي و اقتصادي و عدم مردمي بودن يكسري بچهها يا فضاي مجازي كه هرچيز خصوصي را پخش ميكنند؛ شرايط تغيير كرده. بايد مراقب بود از زندگي خصوصي چيزي پخش نشود و حرفهايي هست كه نبايد گفته شود. اينها تاثير ميگذارد.