به گزارش خبرگزاری ایمنا، هاجر صفاییه امروز _دوشنبه هجدهم خرداد_ در سومین نشست حیات بهشتی که با محوریت گفتوگو پیرامون آثار جواد جلوانی و احسان تیموری درباره انقلاب اسلامی برگزار شد، با تأکید بر ارزیابی آثار تاریخ شفاهی از دو منظر محتوا و فرم اظهار کرد: اگرچه مجموعه کتابهای منتشرشده تلاش کردهاند روایتی از رخدادهای انقلاب ارائه دهند، اما انتظار مخاطب از آثاری با عنوان «پدیدارشناسی» فراتر از گردآوری خاطرات است و نیازمند ارائه تصویری جامع، منسجم و تحلیلی از یک واقعه تاریخی است.
وی یکی از چالشهای اصلی کتاب را فقدان مصاحبههای هدفمند دانست و افزود: به نظر میرسد کتاب بیشتر بر پایه مصاحبههای موجود شکل گرفته و سپس مفاهیم مورد نظر از آنها استخراج شده است، در نتیجه بسیاری از جزئیات و ابعاد مهم واقعه در روایتها مغفول مانده و مخاطب نمیتواند تصویر کاملی از رخداد مورد بررسی به دست آورد.
نویسنده و پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی با اشاره به پراکندگی برخی روایتها عنوان کرد: در بخشهایی از کتاب، راویان از موضوع اصلی فاصله میگیرند و به بیان حوادث دیگر میپردازند؛ مسئلهای که انسجام روایت را کاهش داده و تمرکز مخاطب بر واقعه اصلی را دشوار میکند، همچنین در حالی که برای برخی وقایع هنوز امکان دسترسی به شاهدان اصلی وجود داشته، روایت افرادی که خود در صحنه حضور نداشتهاند، مورد استفاده قرار گرفته است و این مسئله موجب شده بخش قابل توجهی از روایتها فاقد جزئیات لازم و مبتنی بر شنیدهها باشد.
صفاییه حضور ویراستار علمی و توضیحات تکمیلی در پاورقیها را از نقاط قوت کتاب برشمرد و ادامه داد: اصلاح بعضی از خطاهای روایی و ارائه توضیحات تکمیلی در حاشیه متن، به افزایش دقت تاریخی اثر کمک کرده و رویکردی فعال در مواجهه با روایتها را نشان میدهد.
مخاطب امروز نیاز دارد بداند رخداد مورد نظر در چه شرایطی شکل گرفته است
وی با تأکید بر اهمیت جزئیات در تاریخ شفاهی خاطرنشان کرد: برخی راویان از ظرفیت بالایی برای بازسازی فضای تاریخی برخوردار بودهاند، اما روایتهای آنها در نقاطی که میتوانست به توصیف دقیقتر حوادث، افراد و فضاهای اجتماعی منجر شود، ناتمام مانده است و در نتیجه بخشی از تجربه زیسته و ابعاد انسانی واقعه در کتاب بازتاب کافی پیدا نکرده است.
این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی، نبود توصیف دقیق از بستر اجتماعی و تاریخی واقعه را از دیگر کاستیهای کتاب دانست و اضافه کرد: مخاطب امروز نیاز دارد بداند رخداد مورد نظر در چه شرایطی شکل گرفته، چه عواملی به آن منجر شده و فضای اجتماعی و سیاسی آن دوره چگونه بوده است؛ موضوعی که در کتاب کمتر به آن پرداخته شده است.
صفاییه تاکید کرد: این کتاب با رویکرد شخصیتمحور تدوین شده، اما معرفی و پیشینه افراد به اندازهای نیست که نقش آنان در واقعه برای مخاطب روشن شود و به اعتقاد من، این اثر میتوانست با رویکرد واقعهمحور یا حتی مکانمحور، انسجام و کارکرد بیشتری داشته باشد.
وی با تأکید بر اهمیت تاریخی واقعه تحصن پنجم رمضان گفت: این رویداد نباید تنها یک رخداد محلی یا شهری تلقی شود، بلکه شواهد و اسناد موجود نشان میدهد ابعاد آن فراتر از اصفهان بوده و در سطحی گستردهتر قابل بررسی است؛ از این رو پرداختن دقیقتر و عمیقتر به چنین وقایعی میتواند به تولید آثار مرجع در تاریخ انقلاب اسلامی اصفهان کمک کند.