شناسهٔ خبر: 78477603 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: شهرآرانیوز | لینک خبر

«شاخه‌ای روی آب» نگاهی نو به سینمای مستند پرتره | معرفی شهید طهرانچی از نگاه خانواده

مستند داستانی «شاخه‌ای روی آب» روایتی زنانه از زندگی شخصی و بخش‌های کمتر دیده شده شهید محمدمهدی طهرانچی است.

صاحب‌خبر -

به گزارش شهرآرانیوز، مستند «شاخه‌ای روی آب» به تهیه‌کنندگی محسن اسلام‌زاده و تولید مرکز مستند سوره، با محوریت روایت شهیده مژگان قراویری همسر شهید تهرانچی، برنده جایزه ویژه داوران در نوزدهمین دوره جشنواره سینما حقیقت در سال ۱۴۰۴ شده است و امروز عصر در سینما هویزه مشهد اکران شد. این مستند داستانی پیش از این در قزوین اکران شده و به زودی در تهران نیز به نمایش درخواهد آمد. حوزه هنری انقلاب خراسان رضوی به همراه تشکل مردمی عمار و انجمن فیلمسازان انقلاب اسلامی، متولی برگزاری این اکران‌ها هستند که امروز این مراسم با حضور برخی از عوامل فیلم، امیرحسین اکاتی جانشین تهیه کننده، حامد آبکنار نویسنده و حمید مشایخی تدوینگر «شاخه‌ای روی آب» و تعدادی از علاقمندان و اهالی فرهنگ و هنر و سینمای مشهد و استان برگزار شد.

زاویه نگاه جدید به مستند پرتره

حمید مشایخی، تدوینگر مستند «شاخه‌ای روی آب» با بیان اینکه غالبا به صورت فردی آثار را تدوین می‌کند درباره تجربه خود در این اثر اظهار کرد: در این فیلم تاکید بر انجام کار گروهی بود و محسن اسلام زاده به عنوان کارگردان به دنبال تجربه جدیدی بود تا کار به صورت جمعی انجام شود.

مشایخی بیان کرد: زاویه نگاه جدیدی که در مستند وجود دارد نقطه عطف این فیلم است. این مستند برای بیان سوژه خود از زبان جدیدی استفاده کرد و تلفیقی از فیلم و عکس‌های آرشیوی و تصاویر و گفت‌و‌گو‌های جدید را انجام داده است.

وی اظهار کرد: سعی کردیم با شکل روایی و شبیه فیلم داستانی به مستند نگاه کنیم که این متفاوت از آثار قبلی محسن اسلام زاده است و شاید همین موضوع باعث برجسته شدن اثر شده است.

روایت زنانه از شهدای علمی

حامد آبکنار، نویسنده مستند «شاخه روی آب» نیز درباره حضور و همکاری‌اش در این اثر گفت: برای روایت زندگی شهید «محمدمهدی طهرانچی» از زاویه‌ای تازه استفاده کرده‌ایم؛ زاویه‌ای که نقش خانواده و به‌ویژه همسر شهید را برجسته می‌کند.

آبکنار با اشاره به اینکه بسیاری فکر می‌کنند آثار مستند نویسنده ندارد، توضیح داد: ما پیش از شروع تصویربرداری، درامی طراحی کردیم که صرفاً روایت علمی یا زندگی‌نامه نباشد. سعی کردیم دو روایت برای فیلمنامه در نظر بگیریم، نخست روایت از زاویه پسر شهید که نقش مهمی در ساخت مستند داشت چرا که بلافاصله پس از شهادت پدر، تصاویر و اطلاعات و عکس‌هایی که از شهید به جا مانده بود را جمع‌آوری کرد.

وی افزود: گزینه دوم روایت از زاویه همسر شهید بود که سعی کردیم با محور توجه به خانواده که کمتر به شهدای علمی پرداخته شده است را در نظر بگیریم و در نهایت گزینه دوم را انتخاب کردیم، چون روایت زنانه در سینمای مستند پرتره و به‌ویژه درباره شهدای علمی، یک جای خالی بود. می‌خواستیم نشان دهیم شخصیتی که امروز می‌بینیم، به‌تنهایی شکل نگرفته؛ فداکاری اطرافیان، به‌ویژه همسر شهید که تحصیل خود را برای همراهی ایشان نیمه‌کاره گذاشت، اغلب فراموش می‌شود.

این نویسنده تأکید کرد: شهید و خانواده‌اشان همکاری خوبی با ما برای ساخت اثر داشتند و به دلیل آگاهی آنها از رسانه، مواد خام زیادی را در اختیار گروه قرار دادند. خوشبختانه ماده خام کافی بیش از اندازه داشتیم و خود شهید نیز به خانواده و همسرش اشاره‌های زیادی کرده بود. حدود ۷۰ درصد درام مستند بر پایه همین روایت خانوادگی و زنانه سوار شده است.

آبکنار تصریح کرد: با وجود اطلاعات زیادی که از شهید داشتیم باید گفت این مستند نمایش ۱۰ یا ۲۰ درصد از زندگی شخصیت شهید طهرانچی بوده است و در قالب یک فیلم، تمام ابعاد شخصیتی شهید نمی‌گنجد و می‌توان چندین فیلم برای شهید ساخت.

نمایش سختی‌های نادیده‌شده شهید «مهدی طهرانچی»

در ادامه این مراسم امیرحسین اکاتی جانشین تهیه‌کننده «شاخه‌ای روی آب» با اشاره به اعتماد تهیه‌کننده، محسن اسلام‌زاده نسبت به حضور خود به عنوان تهیه‌کننده ابراز کرد: اسلام زاده نشان داد «تهیه‌کنندگی» فقط بودجه دادن نیست، بلکه باور به تیم و تفویض اختیار است.

وی بیان کرد: در مستند، هرچه به سمت بازسازی و فضاسازی داستانی برویم، معمولاً هزینه‌ها چند برابر می‌شود. ما با بودجه‌ی معمول مستند، فیلمنامه‌ای با لوکیشن‌ها و نگاه جدید را پذیرفتیم و این ریسک، پاسخ داد. راهکار عملی پاسخ به این مسئله این است که انتقال کامل تولید به شهرستان‌ها انجام شود. لوکیشن‌های مشابه با آنچه خانواده شهید و راویان توصیف می‌کردند، در جای دیگری پیدا شد.

اکاتی تاکید کرد: وقتی مستندساز تصمیم می‌گیرد کیفیت کار خود را بالا ببرد غالبا مدیران به آن اعتماد ندارند و حمایت از آن را مورد نیاز نمی‌بینند و گمانشان بر این است که باید به سمت داستان و فیلم‌های داستانی بروند در صورتی که با اعتماد و مسئولیت‌پذیری، می‌شود خروجی‌ای فراتر از «مستند معمولی» تولید کرد.

وی با اشاره به محتوای خام تهیه شده در مستند، یادآور شد: بخشی از آرشیو‌ها از سوی خانواده شهید که همکاری خوبی با ما داشتند تامین شده است، بخشی از آن از سوی دانشگاه آزاد بوده است. همکاری تمامی نهاد‌ها به طرز ویژه‌ای برای تولید این مستند بالا بود و روند مصاحبه‌ها سریع و طی ۹جلسه انجام شد.

جانشین تهیه‌کننده «شاخه‌ای روی آب» معتقد است مهم‌ترین ویژگی این اثر، پرداختن به زندگی شخصی و سختی‌های نادیده‌شده شهید «محمد مهدی طهرانچی» است.

مستند «شاخه‌ای روی آب» به تهیه‌کنندگی و‌کارگردانی محسن اسلام‌زاده، اثر تحسین شده در نوزدهمین جشنواره سینما حقیقت در سال۱۴۰۴، روایت زندگی شهید محمدمهدی طهرانچی از نگاه همسر شهید با گویندگی فریبا کوثری توسط مرکز مستند سوره ذیل سازمان سینمایی سوره تهیه شده است. دفتر مستند حوزه هنری خراسان رضوی به نام «دفتر شهید اصغرزاده»، مسئولیت برگزاری این اکران را به عهده داشته است.