به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر محمدرضا سنگری مدیرگروه ادبیات اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در نشست تحلیل و بررسی ابعاد مختلف مجموعه «فرهنگ جبهه» که روز یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۵، در تالار فرهنگ مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد، با اشاره به این موضوع که این کتاب از آثار ماندگار حوزه پژوهش جنگ میباشد گفت: اگر مجموعه آثار پژوهشی و تحقیقی مرتبط با جنگ را بررسی کنیم، سهم و جایگاه این کتاب بهخوبی قابل درک است.
مدیرگروه ادبیات اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به نقش جنگ در تاریخ بشر اظهار کرد: تاریخ انسان سرشار از جنگ است اما آنچه برای ما اهمیت دارد، تجربه زیسته دفاع است. ما جنگ را تجربه کردهایم، اما جنگافروز نبودهایم. در فرهنگ ایرانی، جنگ امری مذموم و ناپسند است، اما در عین حال جنگ بستری برای ظهور تواناییها، خلاقیتها و تجربههای بزرگ انسانی فراهم میآورد.
سنگری با بیان اینکه بسیاری از نوآوریها و ابتکارات در شرایط دشوار شکل میگیرند، افزود: انسان در تنگنا ناگزیر به اندیشیدن و یافتن راههای تازه میشود. از این منظر، جنگ با وجود همه تلخیها، زمینه بروز خلاقیتها و ظرفیتهای نهفته انسان را فراهم میکند.
وی همچنین جنگ را عاملی برای شکلگیری تجربههای تمدنی دانست و گفت: جنگ تنها ویرانگر نیست در کنار تخریب، زمینههایی برای بازسازی و شکلگیری مناسبات تازه اجتماعی نیز ایجاد میکند. البته تأکید میکنم که ما از موضع دفاع سخن میگوییم و نه از موضع جنگطلبی.
مدیرگروه ادبیات اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به جذابیت موضوع جنگ برای نویسندگان، هنرمندان و پژوهشگران تصریح کرد: جنگ عرصه ظهور انسانهای شگفت است. حماسه، تصویری از تواناییهای کمنظیر انسان ارائه میدهد و به همین دلیل همواره مورد توجه اهل اندیشه و هنر بوده است.
سنگری در بخش دیگری از سخنان خود، کتاب «فرهنگ جبهه» را گزارشی گسترده از زیستجهان رزمندگان دانست و اظهار کرد:«این اثر در گام نخست به ثبت و گزارش آنچه در جبههها رخ داده پرداخته است. ثبت این تجربهها اهمیت فراوانی دارد، زیرا بسیاری از این جلوههای فرهنگی در صورت ثبت نشدن برای همیشه از میان خواهند رفت.
او با اشاره به گستردگی کار پژوهشی این مجموعه گفت: فرهنگ جبهه حاصل سالها تلاش مستمر، کار گروهی و برنامهریزی دقیق است. دهها پژوهشگر و مجموعههای مختلف در شکلگیری این اثر مشارکت داشتهاند و همین موضوع بر ارزش آن افزوده است.
مدیرگروه ادبیات اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای این اثر، ثبت بخشی از میراث فرهنگی دفاع مقدس است میراثی که شامل نمادها، نوشتهها، شوخطبعیها، نشانهها و جلوههای مختلف زندگی در جبهه میشود و بخشی از هویت تاریخی ما را شکل میدهد.
وی در عین حال برخی حوزههای کمتر پرداختهشده را نیز یادآور شد و گفت: پشت جبهه، اسارت و برخی عرصههای دیگر نیز ظرفیت آن را دارند که در پژوهشهای آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرند؛ زیرا این بخشها نیز سهم مهمی در شکلگیری فرهنگ دفاع مقدس داشتهاند.
سنگری در پایان تأکید کرد: فرهنگ جبهه الگویی ارزشمند برای پژوهشهای آینده است و نشان میدهد که ثبت دقیق تجربههای تاریخی، نیازمند صبر، پشتکار، کار جمعی و نگاه پژوهشگرانه است.