جهش کم سابقه بهاری؛ دلار نه، جنگ و التهاب آری!
بهار امسال (۱۴۰۵) یکی از پرنوسانترین دورههای تاریخ بازار خودرو ایران بود. برخلاف سنوات قبل، این بار نرخ ارز به تنهایی محرک اصلی نبود. بررسی دادههای بین ۱۵ فروردین تا ۸ اردیبهشت نشان میدهد که اگرچه دلار تقریباً ثابت بود، اما میانگین قیمت خودروها بیش از ۴۰ درصد جهش کرد .
دلیل اصلی چه بود؟ «انتظارات تورمی» ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک و اختلال در زنجیره تامین. همزمانی محاصره دریایی و آسیب به صنایع فولاد و پتروشیمی، خطوط مونتاژ را با بحران کمبود قطعه مواجه کرد. در چنین فضایی، خودرو به جای کالای مصرفی، به «دارایی امن» برای حفظ ارزش سرمایه تبدیل شد .
جدول رشد قیمت خودروهای پرفروش (فروردین تا اردیبهشت ۱۴۰۵):
مدل خودرو قیمت ۱۵ فروردین قیمت ۸ اردیبهشت میزان رشد
شاهین G (سایپا) ۱,۵۹۰ میلیون ۲,۴۵۰ میلیون ۵۴٪
تارا V1 پلاس (ایکو) ۱,۶۰۰ میلیون ۲,۴۵۰ میلیون ۵۳٪
پژو ۲۰۷ پانوراما ۱,۹۵۰ میلیون ۲,۹۵۰ میلیون ۵۱٪
اطلس S (سایپا) ۹۷۰ میلیون ۱,۴۵۰ میلیون ۴۹٪
بازگشت به تعادل یا رکود عمیق؟
اما این روند صعودی در هفتههای پایانی اردیبهشت متوقف شد. گزارش میدانی امروز (روز جاری) از بازار نشان می دهد که فاز بازار تغییر کرده است:
1. رکود سنگین: تقاضای واقعی به دلیل ناتوانی در قدرت خرید، عملاً از بازار خارج شده است.
2. ریزش قیمتها: برخی مدل ها مسیر اصلاحی را در پیش گرفته اند. برای نمونه، «پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما» که در اوج به مرز ۳ میلیارد تومان رسیده بود، امروز با کاهشی ۶۵ میلیون تومانی در محدوده ۲ میلیارد و ۶۹۰ میلیون تومان معامله می شود .
همچنین گزارش شده که «تارا دنده ای» نسبت به ابتدای خرداد ۴۱۰ میلیون تومان ارزان شده و محصولاتی مانند «شاهین G» نیز ۳۰ تا ۱۹۰ میلیون تومان کاهش قیمت را تجربه کرده اند .
قیمت امروز در بازار آزاد (۱۸ خرداد ۱۴۰۵)
گروه ایران خودرو:
· تارا اتوماتیک V4: ۲ میلیارد و ۳۹۵ میلیون تومان
· ریرا: ۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان
· دنا پلاس اتوماتیک: ۲ میلیارد و ۷۱۰ میلیون تومان
· رانا پلاس: یک میلیارد و ۷۱۰ میلیون تومان
گروه سایپا:
· شاهین اتوماتیک G: ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان
· ساینا S: یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون تومان
· اطلس G دنده ای: یک میلیارد و ۴۸۰ میلیون تومان
گروه مونتاژی (با اختلاف قیمت فاحش نسبت به کارخانه):
· دیگنیتی پرایم: ۴ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان
· فیدلیتی پرستیژ ۷ نفره: ۶ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان
· تیگو ۸ پرو هیبرید: ۷ میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان
چشم انداز پیش رو
وضعیت فعلی شکننده است. بازار در انتظار تعیین تکلیف نرخ ارز، اخبار سیاسی و مهمتر از همه، واردات خودرو مانده است. تا زمانی که شکاف عمیق بین قیمت کارخانه و حاشیه بازار (اختلاف تا ۲ میلیارد تومان برای برخی مدلها) پابرجاست، احتمال بازگشت مجدد التهاب وجود دارد.
فعلا باید منتظر ماند و دید که شوک جنگ اوایل سال به «تعادل جدید» می رسد یا بازار مجدداً وارد فاز سفته بازی می شود.
∎