بازار؛ گروه راه و مسکن: بر اساس قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن، دولتها مکلف به اجرای طرحهای مسکن استیجاری هستند. طرحی که اتفاقا در اکثر کشورها برای حل مشکل اجاره نشین ها ارائه شده و دولت ها نیز به خوبی از بخش خصوصی حمایت می کنند.
قانونی که در گذشته به دلیل میل دولتها به ساخت «مسکن ملکی برای کمدرآمدها»، همواره به فراموشی سپرده شده، در حالی که بخشی از تقاضای مصرفی حتی در دولتهای توسعه یافته، قطعا در قالب «مسکن استیجاری» پاسخ داده میشود.
اما سرانجام طرح مسکن استیجاری، با تصویب در شورای عالی مسکن، با هدف تامین مسکن اجارهای برای زوجهای جوان در دستور کار قرار گرفته است و به زودی وارد فاز ثبت نام میشود.

حبیبالله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه وشهرسازی درباره زمان ثبتنام مسکن استیجاری اظهار کرد: ثبتنام مسکن استیجاری بهزودی و از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن «تم» انجام خواهد شد.
وی افزود: در این زمینه به سامانه استطاعتسنجی سازمان برنامه و بودجه متصل شدهایم تا ارزیابی شرایط متقاضیان با دقت بیشتری انجام شود.
وی تصریح کرد: هماکنون در حال جمعبندی نهایی هستیم و امیدواریم در کوتاهترین زمان ممکن ثبتنام آغاز شود. جلسه پایش استانها نیز روز یکشنبه برگزار خواهد شد تا شهرهایی که واحدهای مسکن استیجاری را تأمین و تجهیز کردهاند، نهایی شوند.
برنامه ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری برای سالهای ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۷ تدوین شده است. سهمیه استانها ابلاغ شده و ادارات کل راه و شهرسازی و شرکت عمران شهرهای جدید موظف شدهاند قراردادهای مشارکت با سرمایه گذاران، انبوهسازان و نهادهای عمومی غیردولتی را منعقد کنند
طاهرخانی درباره برنامه تولید مسکن استیجاری گفت: برنامه ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری برای سالهای ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۷ تدوین شده است. سهمیه استانها ابلاغ شده و ادارات کل راه و شهرسازی و شرکت عمران شهرهای جدید موظف شدهاند قراردادهای مشارکت با سرمایه گذاران، انبوهسازان و نهادهای عمومی غیردولتی را منعقد کنند.
اما طرح مسکن استیجاری چیست و به چه کسانی تعلق میگیرد؟
بر اساس این گزارش، گروه هدف مسکن استیجاری، زوجهای جوان ازدواج اولی، مشروط به دارا بودن شرایط زیر است:
۱- از تاریخ ازدواج رسمی آنها بیش از ۵ سال نگذشته باشد.
۲- همسر و افراد تحت تکفل ایشان، فاقد مسکن ملکی یا زمین کاربری مسکونی در ۵ سال اخیر در سراسر کشور باشند.
۳- در دهکهای ۱ تا ۶ درآمدی قرار داشته باشند. (بر اساس اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان)
۴-متقاضی یا همسر ایشان دارای ۵ سال سابقه سکونت در شهر محل تقاضا باشند. (برای ثبت تقاضا در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری مورد تایید است)
۵- متقاضی و همسر ایشان دارای فرم ج سبز باشند.
از مهمترین ویژگیهای طرح مسکن استیجاری، پرداخت اجارهبهای پایینتر از نرخ روز بازار برای گروههای هدف است. این نرخ برای زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۱ و ۲ معادل ۳۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار، زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۳ و ۴ معادل ۴۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار و زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۵ و ۶ معادل ۵۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار است
یکی از مهمترین ویژگیهای طرح مسکن استیجاری، پرداخت اجارهبهای پایینتر از نرخ روز بازار برای گروههای هدف است. این نرخ برای زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۱ و ۲ معادل ۳۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار، زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۳ و ۴ معادل ۴۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار و زوجهای جوان واجد شرایط واقع در دهکهای ۵ و ۶ معادل ۵۵ درصد اجارهبها به نرخ روز بازار است.
البته قانون برای استفاده از این واحدها سقف تعیین کرده است که در صورت تمدید سالانه، حداکثر تا ۵ سال در صورت دارا بودن شرایط، قابل استفاده است.

بر اساس این گزارش، مسکن استیجاری از سه روش تامین میشود؛ نخست، استفاده از واحدهای آماده از طریق تهاتر منابع داخلی، اراضی و املاک وزارت راه و شهرسازی با واحدهای مسکونی آماده عرضه به بازار متعلق به بخش خصوصی و غیردولتی است.
روش دوم، ساخت و عرضه مسکن استیجاری از طریق ارائه مشوق، زمین و تسهیلات ساخت به سازندگان دارای صلاحیت بخش خصوصی و غیردولتی و روش سوم نیز استفاده از واحدهای وزارت راه و شهرسازی از محل سهم پروژههای مشارکتی این وزارتخانه است.
آنطور که معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی به دنبال آن است این است که طرح مسکن استیجاری با کمترین هزینه و در عین حال سرعت بالا به هدف نزدیک شود به همین دلیل حتی از کره جنوبی نیز برای پیشبرد بهتر این طرح، کپی برداری شده است.
به نظر می رسد دولت تلاش دارد تا با وعده هایی که برای طرح مسکن استیجاری داده است تا حدودی از التهاب بازار مسکن بکاهد. حتی اگر این طرح دارای ایرادات اساسی باشد.