گروهی از پژوهشگران با انجام یک مطالعه‌ پیشرفته موفق شده‌اند حلقه‌ گمشده‌ای را در فرآیند متاستاز سرطان شناسایی کنند؛ حلقه‌ای که توضیح می‌دهد چرا برخی تومورها ناگهان تهاجمی‌تر می‌شوند و سلول‌های آنها با سرعت بالا در سراسر بدن پخش می‌شوند. در این پژوهش مشخص شده است که یک مسیر مولکولی پیش‌تر ناشناخته، تغییراتی ظریف اما بسیار مهم در رفتار سلول‌های سرطانی ایجاد می‌کند و آنها را برای حرکت، نفوذ به بافت‌های اطراف و ورود به جریان خون آماده می‌سازد. 

به گزارش ایتنا و به نقل از med.news، دانشمندان در این تحقیق دریافتند که تحت شرایط خاصی در ریزمحیط تومور، مجموعه‌ای از پروتئین‌ها و پیام‌رسان‌های درون‌سلولی به‌صورت زنجیره‌ای فعال می‌شوند. این فعال‌سازی موجب می‌شود اسکلت سلولی و چسبندگی میان سلول‌ها دگرگون شده و سلول‌های سرطانی از حالت نسبتاً ثابت به حالت متحرک و تهاجمی تغییر وضعیت دهند. به این ترتیب، سلول‌ها آسان‌تر از بافت اولیه جدا شده، مسیر خود را در میان بافت‌ها باز می‌کنند و احتمال متاستاز به اندام‌های دورتر افزایش می‌یابد. 

به گفته‌ محققان، این مکانیسم تازه کشف‌شده می‌تواند توضیح دهد که چرا برخی سرطان‌ها حتی پس از درمان اولیه و کوچک شدن تومور، دوباره بازمی‌گردند و این بار با سرعت بیشتری گسترش پیدا می‌کنند. به نظر می‌رسد سلول‌هایی که این مسیر مولکولی در آنها فعال است، توانایی بیشتری برای سازگاری با محیط‌های جدید، دور زدن سیستم ایمنی و تحمل درمان‌های رایج دارویی دارند و همین ویژگی آنها را به جمعیت‌هایی بسیار خطرناک تبدیل می‌کند. 
 

پژوهشگران تأکید می‌کنند که شناسایی دقیق مولکول‌های کلیدی حاضر در این مسیر، می‌تواند هدف‌های درمانی جدیدی در اختیار دانشمندان و شرکت‌های دارویی قرار دهد. اگر بتوان داروهایی طراحی کرد که این زنجیره سیگنال‌دهی را در مراحل آغازین متوقف کنند، شاید بتوان از جدا شدن سلول‌های سرطانی از تومور اولیه و شکل‌گیری متاستاز در اندام‌های حیاتی جلوگیری کرد و در نتیجه شانس بقا و طول عمر بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش داد. 

به باور کارشناسان، این کشف نه‌تنها درک ما از زیست‌شناسی سرطان را عمیق‌تر می‌کند، بلکه می‌تواند نگاه تازه‌ای به تشخیص زودهنگام و پایش بیماران نیز ارائه دهد؛ به‌ویژه اگر در آینده آزمایش‌های خون یا بافتی توسعه یابند که بتوانند فعال شدن این مکانیسم را پیش از بروز متاستاز گسترده شناسایی کنند.