به گزارش روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، دو فیلم «زندگی کوچک کوچک» به کارگردانی امیرحسین ثقفی و «خواب» ساخته مانی مقدم، با دو نگاه متفاوت به جهان درونی انسان، تنهایی نوجوانانه و بحرانهای روانی، در شانزدهمین جشنواره فیلم فجر اصفهان و در پردیس سینمایی چهارباغ روی پرده میروند.
فیلم زندگی کوچک کوچک روایت نوجوانی است که در میان سکوت، انزوا و فاصلهای عمیق با جهان اطرافش زندگی میکند. او در واقعیت، راهی برای بیان تنهاییاش نمییابد و به تدریج به قلمرو خیال و رویا پناه میبرد؛ جایی که میتواند ترسها، امیدها و آرزوهای سرکوبشدهاش را آزادانه تجربه کند. فیلم، سفری آرام و درونی است درباره کودکی که میان واقعیت سخت و جهان ذهنیِ روشنتر خود در رفتوآمد است و میکوشد معنایی برای بودن پیدا کند.
زندگی کوچک کوچک بیش از آنکه بر روایت خطی تکیه کند، بر حس و تجربه بنا شده است. فیلم با قابهای مینیمال، ریتمی آرام و سکوتهای معنادار، تنهایی را نه فقط بهعنوان یک وضعیت، بلکه بهعنوان زیستجهان شخصیت اصلی به تصویر میکشد. رنگها، فضاهای خلوت و فاصلهگذاری عاطفی، تماشاگر را وارد ذهن نوجوانی میکنند که میان رؤیا و واقعیت معلق مانده است.
در این اثر، رویا نه فرار، بلکه نوعی مقاومت است؛ تلاشی برای حفظ امید در جهانی که ارتباط انسانی در آن کمرنگ شده. نگاه کارگردان شاعرانه و در عین حال تلخ است؛ گویی تنهایی، سرنوشت مشترک انسان معاصر است و کودکان، زودتر از دیگران با آن روبهرو میشوند. فیلم، مخاطب صبور را دعوت میکند تا به جای دنبال کردن قصه، «حس کردن» را تجربه کند.
نویسنده و کارگردان؛ امیرحسین ثقفی
بازیگران؛ محمود نظرعلیان، یاشار جناچی، بهزاد حاجیزاده، حبیب سیفاللهی، هدیه عبدیان، ربابه رمضانپور، محمد سوری
نگاه منتقدین
محمد تقیزاده منتقد، معتقد است امیرحسین ثقفی با وفاداری به جهان سینمایی شخصی خود، مسیری مستقل و قابل احترام را دنبال میکند؛ مسیری که از جریانهای تجاری فاصله دارد و بر دغدغههای ذهنی و زیباییشناسی خاص او استوار است. با این حال، او اشاره میکند که این تمرکز شدید بر جهان درونی، گاه به بهای دور شدن از مخاطب عام تمام میشود.به باور این منتقد، زندگی کوچک کوچک با وجود قابهای چشمنواز و فضای هنری، در مرز تجربهگرایی افراطی قرار میگیرد و ارتباط رواییاش با تماشاگر محدود میشود. انتخاب قهرمان نوجوان نیز به دلیل فرم ایستا و فاصله عاطفی، لزوماً به نزدیکی بیشتر با مخاطب هدف منجر نشده است. تقیزاده نتیجه میگیرد که سینمای شخصی ثقفی، هرچند صادق و بصری است، اما برای بقا و تأثیرگذاری، نیازمند پیوندی روشنتر با مخاطب فراتر از حلقههای محدود جشنوارهای است.
«خواب»؛ تجربهای متفاوت از سایکودرام
فیلم «خواب» روایتگر زندگی مجتبی الوندی است؛ مردی مذهبی و پایبند اصول اخلاقی که درگیر مشکلات خانوادگی، فشارهای کاری و تغییر خانه شده است. او دچار اختلال خواب میشود و در خوابهای دنبالهدارش با زنی آشنا میشود که مسیر زندگیاش را تغییر میدهد. در این میان، تلاش مجتبی برای کنترل آرزوها و نیازهای خود، پایبندی به ارزشها و مشورت با روحانی امامزاده، مسیر داستان را شکل میدهد و در نهایت با مصرف داروهای خواب، مرز میان رؤیا و واقعیت محو میشود.
«خواب» نمونهای جسورانه از سایکودرام در سینمای ایران است که تابوشکنی و پرداخت روانشناسانه شخصیتها را با انتخاب کاراکترهای کمتر دیده شده ترکیب کرده است. مانی مقدم در نخستین تجربه کارگردانی خود، توانسته فضایی متفاوت ایجاد کند و با تمرکز بر روانشناسی شخصیتها، داستانی قابلاعتنا بسازد.
فیلم از نامش آغاز فریبنده دارد؛ مخاطب ابتدا فکر میکند خوابهای شخصیت اصلی واقعی هستند، اما به تدریج ماهیت توهمآلود آنها آشکار میشود. حضور بازیگران حرفهای، از جمله رضا عطاران و مریلا زارعی، به فیلم وزن و عمق بیشتری داده است، هرچند ریتم کند و گاه تکراری، محدودیتهایی برای اثر ایجاد کرده است.
کارگردان؛ مانی مقدم (فیلم اولی)
بازیگران؛ رضا عطاران، مریلا زارعی، هدی زینالعابدین، کاظم سیاحی، علی مصفا
نگاه منتقدان
سعیده نیکاختر منتقد: فیلم با چفت و بست خوب فیلمنامه و پرداخت جزئیات شخصیتها، یکی از بهترین آثار سایکودرام جشنواره است. با وجود جسارت در نمایش تابوشکنیها و انتخاب شخصیت مذهبی که پایبند اصول اخلاقی است، فیلم هشداری به خانوادهها درباره آگاهی از حقوق و وظایف زناشویی است.
سید مهرزاد موسوی منتقد:
شروع فیلم جذاب و روان است و بازیگران نقشها را به خوبی ایفا کردهاند. با این حال فیلم پس از نیمه دوم ریتم خود را از دست میدهد و ایده جدیدی برای ادامه ندارد. اما در مقایسه با آثار فیلماولی جشنواره، خواب موفق ظاهر شده است.
محمد جلیلوند منتقد:
خواب به مرور به فضایی فانتزی و سایکودرامی تبدیل میشود که پیشتر کمتر در سینمای ایران دیده بودیم. فیلمنامه با بهرهگیری از اختلال خواب و توهمات ناشی از داروهای روانگردان، شخصیت اصلی را در یک مسیر روانشناسانه قرار داده است. هرچند ریتم کند و تکرار پلانها دیده میشود، بازی درخشان رضا عطاران و انتخاب کاراکترها اثر را تکمیل میکند.