یک هفته با اخبار آموزش عالی؛
از دسترسی به پایگاههای علمی تا اعلام آموزش حضوری تحصیلات تکمیلی در ترم بهمن
تهران- ایرنا-آموزش عالی کشور در هفته دوم بهمنماه ۱۴۰۴ شاهد مجموعهای از تصمیمات و رویدادهای اثرگذار بود؛ تصمیماتی که از تقویت زیرساختهای پژوهشی دانشگاهها تا تأکید بر نقشآفرینی علمی و اجتماعی این نهادها در حل مسائل کشور را دربرمیگیرد.
صاحبخبر - به گزارش خبرنگار گروه علمی ایرنا، در هفته دوم بهمنماه ۱۴۰۴، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با هماهنگی شورای تأمین منابع علمی اعلام کرد دسترسی دانشگاهها و پژوهشگاههای تابعه به پایگاههای معتبر علمی بینالمللی الزویر، شامل ساینسدایرکت، اسکوپوس و اسکوپوس هوشمند برقرار شده است؛ اقدامی که پس از پیگیریهای انجامشده، امکان استفاده مجدد پژوهشگران از منابع علمی پرکاربرد را فراهم کرد. در همین ایام، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در دیدار با وزیر علوم و رؤسای دانشگاههای سراسر کشور، مهمترین وظیفه مسئولان در نظام جمهوری اسلامی را آگاهیبخشی به جامعه عنوان کرد و بر نقش دانشگاهها در این مسیر تأکید داشت. همچنین سازمان سنجش آموزش کشور از اعلام نتایج رشتههای بورسیه و شرایط خاص بدون آزمون دانشگاهها خبر داد و دومین نشست هماندیشی با حضور وزیر علوم، رئیس مجلس و رؤسای دانشگاهها برگزار شد؛ نشستی که در آن وزیر علوم با اشاره به ظرفیتهای دانشگاهها، بر توان این مراکز علمی برای ارائه راهکارهای عملی در حل مسائل کشور تأکید کرد. در ادامه، وزارت علوم با صدور ابلاغیهای جدید اعلام کرد کلاسهای مقاطع تحصیلات تکمیلی در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ بهصورت کاملاً حضوری برگزار خواهد شد؛ تصمیمی که بازگشت کامل آموزش حضوری در این مقاطع را رقم میزند. چهاردهمین جلسه کارگروه بررسی راهکارهای ارتقای علم و فناوری کشور به میزبانی دانشگاه علمی کاربردی یازدهم بهمنماه برگزار شد، سیدضیاء هاشمی معاون علمی، فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس جمهور اعلام کرد در این جلسه ضمن اعلام دستور کار کارگروه اعلام کرد که تمایل به مهارتآموزی در دبیرستانها به سرعت در حال افزایش است و پیشبینی میشود این روند در سالهای آینده نیز تداوم یابد. محمد علیاکبری رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز در این جلسه گفت: به دنبال دانشآموخته ماهر متفاوت از سایر دانشگاهها هستیم و با تمام ظرفیت، این تفاوت را حفظ خواهیم کرد. در این جلسه که با حضور معاونان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، روسای دانشگاههای منتخب، صاحبنظران آموزش عالی و مدیرعامل بانک رفاه کارگران برگزار شد، برابر دستور کار اعلام شده مباحث مربوط به توسعه آموزشهای مهارتی، ارتقای وضعیت معیشتی اعضای هیات علمی و خدمات رفاهی قابل عرضه در سطح دانشگاهها و مراکز آموزش عالی مورد بررسی و همفکری قرار گرفت. محمدنبی شهیکیتاش معاون فناوری وزیر علوم، تحقیقات و فناوری هفته گذشته بر ضرورت اصلاح و تکمیل زیرساختها، تأمین مالی نوآورانه و تحول در دانشگاهها برای رشدِِ زیست بوم فناوری کشور تأکید کرد. وی گفت: با منابع محدود دولتی نمیتوان انتظار جهش داشت. پارکهای علم و فناوری زمانی به بلوغ میرسند که بتوانند از ظرفیتهای نهادی خود، سرمایهگذاری بخش خصوصی و الگوهای نوین تأمین مالی برای شتابدهی به توسعه استفاده کنند.شهیکی با اشاره به برنامههای تحولی وزارت علوم گفت: اجرای طرح «کارا» در مقاطع تحصیلات تکمیلی، راهاندازی مدارس فناوری و اشتغال و ایجاد مراکز رشد نوین بهصورت پایلوت در دانشگاههای منتخب کشور، فرصت مناسبی برای ارتقای اکوسیستم فناوری استانهاست و انتظار میرود دانشگاههای استانی از این ظرفیتها بهطور فعال استفاده کنند. ستاد عمره و عتبات دانشگاهیان شنبه گذشته (۱۱ بهمنماه) با اشاره به پایان مهلت ثبتنام متقاضیان اعلام کرد؛ طبق برنامهریزی اولیه، مهلت ثبتنام بیست و چهارمین دوره عتبات عالیات دانشگاهیان تا تاریخ ۲۳ دیماه در نظر گرفته شده و بنا بود اعزامها از اول بهمنماه آغاز شود اما با توجه به شرایط ایجاد شده در کشور (اعتراض و اغتشاش ۱۸و. ۱۹ دیماه)، همچنین تعویق زمان برگزاری امتحانات از دیماه به بهمنماه و مشکلات ناشی از قطعی اینترنت، مهلت ثبتنام در دو نوبت تمدید شد. فراخوان متقاضیان بر اساس تاریخهای انتخابی در سایت لبیک، به ترتیب زمانبندی انجام خواهد شد و دانشگاهیان بعد از دریافت پیامک باید گذرنامه خود را با حداقل ۶ ماه اعتبار به دفتر استانی عمره و عتبات دانشگاهیان تحویل دهند. بنا براین گزارش ثبتنام دوره بیست و چهارم عتبات عالیات دانشگاهیان با ثبتنام بیش از ۷۱ هزار نفر در سامانه لبیک به پایان رسید. دومین رویداد ملی تشکلهای مردمی خانواده محور (سلاله) یازدهم بهمن ماه برگزار شد و رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده به ارائه تحلیلی نقادانه از وضعیت نهاد خانواده در ایران پرداخت و از «بازنشستگی اجباری خانواده» در طول چهار دهه گذشته انتقاد کرد. فهیمه فرهمندپور با انتقاد از کاهش نقش و عاملیت خانوادهها در نظام تربیتی و اجتماعی کشور، تأکید کرد: ما خانوادهها را عملاً «بازنشسته» کردهایم و مسئولیتهای آنان را به نهادهای دیگر واگذار کردهایم. وی این موضوع را نه یک اشتباه جزیی، بلکه یک «رویکرد غلط سیستماتیک» دانست که نتایج آن امروز در ابعاد مختلف اجتماعی قابل مشاهده است. رئیس موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) شنبه گذشته اعلام کرد که کشورمان در حوزههای پیشرفتهای مانند ترانسفکشن و ژن درمانی، رتبه نخست را در میان کشورهای جهان اسلام به خود اختصاص داده و در ردهبندی جهانی نیز در جایگاههای برتری قرار دارد. به گفته محمدمهدی علویان مهر براساس دادههای پایگاه وب آو ساینس (Web of Science)، ایران در فناوری ترانسفکشن رتبه ۱۴ جهانی و در فناوری ژندرمانی رتبه ۱۵ جهانی و رتبه اول در بین کشورهای جهان اسلام را به خود اختصاص داده است؛ ایران در این فناوریها نسبت به دیگر کشورهای جهان اسلام عملکرد بهتری داشته است. همچنین رتبه جمهوری اسلامی ایران در فناوریهای TALEN و فناوری ویرایش ژنی زینک فینگر به ترتیب رتبه ۱۷ و ۱۸ جهانی و رتبه دوم در بین کشورهای جهان اسلام میباشد؛ علاوه بر این، رتبه ایران در فناوری کریسپر ۲۲ جهانی و در فناوری RNA مداخلهگر ۲۹ جهانی است. رئیس دانشگاه شهید بهشتی یازدهم بهمن ماه با اساتید و اعضای هیئت علمی جوان این دانشگاه دیدار کرد. سید محمودرضا آقامیری در این دیدار بر اهمیت بهروز بودن علمی و تعامل سازنده در محیط دانشگاه تأکید کرد و تربیت نسلی توانمند از نظر علمی و اجتماعی را از مهمترین وظایف اعضای هیئت علمی دانست. وی با تأکید بر ضرورت بهروز بودن اعضای هیئت علمی اظهار داشت: تحولات گسترده دیجیتال در دو دهه اخیر شکافهایی میان نسلها ایجاد کرده و این موضوع لزوم بهروزرسانی مستمر دانش و مهارتهای علمی اساتید را بیش از پیش نمایان میسازد. در این دیدار شکری، رئیس امور هیئت علمی دانشگاه، ضمن تبریک ورود اساتید جدید، بر نقش محوری آنان در تربیت نسل آینده، گسترش مرزهای دانش و خدمت به جامعه تأکید کرد. همچنین در ادامه حمیدی، معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه، با اشاره به نقش کلیدی اساتید جوان در توسعه علم و پژوهش، از افزایش پایه پژوهشی اعضای هیئت علمی از ۲۷ به ۳۳ واحد خبر داد. مؤسسه ISC به عنوان مرجع رسمی پایش علم و فناوری در ایران و کشورهای اسلامی، نتایج تحلیل جامع خود از فعالیت نخبگان علمی در بازه زمانی ده ساله (۱۳۹۳ تا ۱۴۰۲) را منتشر کرد. تازهترین گزارش مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) از پایش ۱۰ ساله تولیدات علمی نخبگان، حاکی از صدرنشینی دانشگاه تهران با اختصاص ۸۱ پژوهشگر پراستناد است. مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، یازدهم بهمنماه خبر راهاندازی «میز مطالعات اعتراضات اجتماعی» را با مدیریت «عباس کاظمی» منتشر کرد. بنا بر اعلام این موسسه این میز با توجه به تحولات اخیر اجتماعی و رخداد اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ به نظر میرسد ماهیت اعتراضات اجتماعی و الگوهای تکرارشونده آن نیازمند تبیین و صورتبندی عالمانه مبتنی بر خرد جمعی و میانرشتهای است. قرار است جزئیات بیشتر اعلام شود. در هفته گذشته دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با صدور بیانیهای، اقدام اخیر پارلمان اتحادیه اروپا در تروریستی نامیدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را نه یک تصمیم حقوقی، بلکه نماد آشکار انتحار سیاسی، استیصال راهبردی و تداوم جنگ ترکیبی علیه ملت ایران قلمداد و اعلام کرد. دبیرخانه شورا با تاکید بر لزوم «جهاد تبیین» توسط نخبگان، اساتید حوزه و دانشگاه و اصحاب رسانه برای آشکارسازی ابعاد این توطئه، اعلام داشت که مسیر عزت و اقتدار ملت ایران با این اقدامات نمایشی متوقف نخواهد شد و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محبوبتر و مقتدرتر از همیشه، به رسالت پاسداری از انقلاب و خدمت به مردم ادامه خواهد داد. جلسه ۲۴۳ ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی شنبه گذشته برگزار شد. حجتالاسلاموالمسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در این جلسه با دو دستور کار رونمایی از سند ملی توسعه علوم و فناوریهای مواد پیشرفته و فرایندهای نوین فرآوری مواد و ارائه گزارشی از نقش علم و فناوری در پیشرفت کشور چین، با بیان اینکه، نباید در مرحله تصویب سند متوقف شویم؛ سند تنها نقشه راه است و هنر اصلی در پیمودن آن است، بر عبور از سندنویسی و لزوم عملیاتیسازی اسناد ملی تاکید کرد. در ابتدای جلسه بررسی «سند ملی توسعه علوم و فناوریهای مواد پیشرفته و فرایندهای نوین فرآوری مواد»، امیدوار، دبیر میز تخصصی مواد ستاد علم و فناوری، گزارشی اجمالی از روند تدوین و بازنگری این سند ارائه کرد. وی با اشاره به آغاز تدوین سند از سال ۱۳۹۵ و توقف و کندی مقطعی آن، تأکید کرد که از سال ۱۴۰۱ و با توجه به ضرورت بهروزرسانی اسناد ملی، بازنگری جدی و نهاییسازی سند در دستور کار قرار گرفت.در ادامه این جلسه، سعیدرضا عاملی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با نگاهی انتقادی به وضعیت حکمرانی توسعه در کشور، بر ضرورت عبور از بحران تصمیمگیری و حرکت بهسوی یک نظام فکری و راهبردی منسجم تأکید کرد. ابراهیم سوزنچی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر ضرورت نگاه کاربردی به تجربه توسعه چین، گفت: بررسی این تجربه باید از زاویه مأموریتهای شورای عالی انقلاب فرهنگی و با هدف ارائه پیشنهادهای مشخص به دولت انجام شود. وی یکی از مهمترین جمعبندیها را لزوم بازنگری در سیاستهای آموزش عالی دانست و افزود: توسعه کمی گسترده دانشگاههای دولتی با منابع عمومی، کارآمد نیست و باید به سمت کوچکسازی هدفمند آموزش عالی و تمرکز بر نیازهای واقعی حرکت کرد. سوزنچی پیشنهاد داد منابع دولتی به جای توزیع پراکنده، بر تعداد محدودی دانشگاه لیدر متمرکز شود تا هم پژوهش تقویت شود و هم امکان حمایت معیشتی مؤثر از اساتید توانمند فراهم آید. مسعود تجریشی رئیس دانشگاه صنعتی شریف در پیامی به مناسبت فرا رسیدن چهلوهفتمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز دهه مبارک فجر نوشت: جمهوری اسلامی ایران با وجود چالشها و فشارهای گوناگون با تکیه بر سرمایه انسانی، ایمان ملی و توان علمی همچنان استوار و پویا در مسیر تعالی و پیشرفت علمی و فناوری گام برمیدارد. وی اظهار داشت: یومالله ۲۲ بهمن، نقطه عطفی ماندگار در تاریخ معاصر ایران و نماد اراده ملتی است که با ایمان، وحدت و ایستادگی، مسیر استقلال، آزادی و پیشرفت را برگزید. وی تصریح کرد: تصریح کرد: ما اعضای خانواده بزرگ این دانشگاه ضمن گرامیداشت یاد و خاطره امام خمینی (ره) و شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی، با تجدید میثاق با آرمانهای آنان، بر عزم خود برای تقویت مرجعیت علمی، ارتقای اثرگذاری اجتماعی دانشگاه و خدمت صادقانه به ایران عزیز تأکید میورزیم. روز یکشنبه (۱۲ بهمنماه) تفاهمنامه همکاری بین دانشگاه آزاد اسلامی و بنیاد ایران پیشرفته با موضوع برنامهریزی، طراحی و اجرای اقدامات مشترک در حوزه رشد و پیشرفت نخبگانی کشور، ترویج فرهنگ نخبگی و اثرگذاری اجتماعی، توسعه زیستبوم کسبوکارهای دانشبنیان از طریق ایجاد نهادهای سرمایهگذاری مشترک، توسعه زیرساختها و انجام فعالیتهای ترویجی با تمرکز بر جامعه دانشگاهی دانشگاه (اعم از استادان، دانشجویان و نودانشآموختگان) به امضای محمد مخبر، رئیس بنیاد ایران پیشرفته و بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی رسید. محمد مخبر؛ مشاور و دستیار مقاممعظمرهبری در این مراسم گفت: واقعیت این است که مهمترین ابزار حل مسائل کشور بحث فناوری است و جزء مواردی است که میتواند به ما در حل مسائل کشور کمک کند. ما الان در بعضی از مسائل از جمله برق، گاز و آب مشکلات جدی داریم و در همه این موارد مساله مهم این است که بهرهوری را به نقطه مناسبی افزایش دهیم. بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این مراسم گفت که با امضای این تفاهم نامه قطعا اتفاقات مبارکی برای جوانان نخبه کشور رخ خواهد داد. وزارت علوم دوشنبه گذشته اعلام کرد که با هماهنگی شورای تامین منابع علمی، دسترسی دانشگاهها به پایگاههای الزویر شامل ساینسدایرکت، اسکوپوس و اسکوپوس هوشمند برقرار است. دسترسی به پایگاههای اطلاعات علمی از جمله دو پایگاه بسیار پرکاربرد Science Direct و Scopus در دانشگاهها و پژوهشگاههای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با پیگیریهای موثر شورای تامین منابع علمی این وزارتخانه، برقرار شده است. دسترسی نداشتن برخی دانشگاهها، ناشی از کندی سرعت در دانشگاه است و از سوی ناشر یا شورای تامین منابع علمی دچار اختلال نشده است. محمد حسنزاده؛ رئیس شورا ابراز امیدواری کرد که این مشکل نیز به زودی برطرف و استادان و دانشجویان بتوانند مانند گذشته کارهای علمی خود را به انجام برسانند. محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی ۱۳ بهمنماه در محل مجلس با وزیر علوم و رؤسای دانشگاههای سراسر کشور دیدار کرد. قالیباف در این دیدار مهمترین وظیفه مسئولان در نظام جمهوری اسلامی ایران را آگاهیبخشی به جامعه عنوان کرد و گفت: هر فردی که نسبت به حق خود آگاهی داشته باشد و آن را مطالبه کند، خودبهخود نسبت به وظیفه خود نیز آگاه میشود، اما متأسفانه ما عکس این کار را انجام میدهیم. رئیس مجلس با بیان اینکه مسائل دانشگاهها باید از بعد ساختاری و مدیریتی و از درون دانشگاه حل شود، گفت: البته نمیتوان برای همه دانشگاهها یک نسخه واحد تدوین کرد و دانشگاه با دانشگاه متفاوت است. وی تاکید کرد: اگر این رابطه برقرار شود و هر کسی حق خود را مطالبه کند و هر جا نسبت به حق خود آگاهی نداشت، ما وظیفه آگاهیبخشی خود را انجام دهیم، در این مسیر سرمایه اجتماعی شکل میگیرد. سازمان امور دانشجویان وزارت علوم و یک شرکت دانشبنیان سهشنبه گذشته بهمنظور ترویج ورزش، سبک زندگی سالم و ارتقای نشاط و سلامت دانشجویان و راهاندازی سامانه دوچرخهسواری هوشمند در ۳۰ دانشگاه، تفاهمنامه همکاری امضا کردند. این توافق با اهدافی همچون توسعه حملونقل پاک و حفظ محیط زیست، همچنین گسترش فعالیتهای فرهنگی و علمی مرتبط با دوچرخهسواری در دانشگاههای کشور، صورت گرفته است. این تفاهمنامه شامل توسعه و راهاندازی سامانه دوچرخهسواری هوشمند در ۳۰ دانشگاه کشور است و برنامهریزی برای گسترش آن به تمامی دانشگاهها در راستای تقویت شاخصهای دانشگاه سبز و دوستدار ورزش نیز جزء اهداف این همکاری به شمار میرود. مدت زمان این تفاهمنامه دو سال است و قابل تمدید با توافق طرفین خواهد بود، از اهداف اصلی این تفاهمنامه میتوان به توسعه حملونقل پاک و کاهش آلودگی هوا و ارتقای شاخصهای محیطزیستی دانشگاهها، گسترش هویت دانشگاه سبز و مشارکت دانشگاهها در برنامههای علمی در زمینه محیطزیست، ایجاد بستر مناسب برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، علمی و ورزشی مرتبط با دوچرخهسوار، تسهیل تردد دروندانشگاهی و مدیریت بهینه زمان دانشجویان، ارتقای جایگاه دانشگاهها در حوزه مسئولیت اجتماعی اشاره کرد. سازمان سنجش آموزش کشور ۱۳ بهمنماه از اعلام نتایج رشتههای بورسیه و شرایط خاص بدون آزمون دانشگاهها بهمن ۱۴۰۴ خبر داد. در اطلاعیه این سازمان آمده است که فهرست اسامی معرفیشدگان از میان متقاضیان رشتههای تحصیلی بورسیه و دارای شرایط خاص دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی که در زمان انتخاب رشته، یک یا چند کدرشتهمحل از دانشگاههای مربوط را در فرم انتخاب رشته مرحله تکمیل ظرفیت رشتهمحلهای پذیرش صرفاً با سوابق تحصیلی سراسری - بهمنماه ۱۴۰۴خود انتخاب کردهاند، در درگاه اطلاعرسانی سازمان سنجش منتشر شده است. ششمین اجلاسیه ملی هیات حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره سهشنبه گذشته در محل فرهنگستان علوم برگزار شد. آیت الله علیاکبر رشاد رئیس هیات حمایت از نظریهپردازی، نقد و مناظره با اشاره به اینکه تاکنون حدود ۱۰ هزار کرسی مناظره با تلاش این هیات فعال در شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شده است، گفت: این اقدام پس از پیام رهبر معظم انقلاب در ۱۶ بهمنماه ۱۳۸۱ صورت گرفته است. همچنین در این جلسه محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با تاکید بر اینکه نظریهپردازی و پرسشگری باید از آموزش و پرورش آغاز شود، گفت: در این زمینه باید بازنگری جدی انجام شود و علمای دانشگاهی پای کار بیایند. با اشاره به اینکه پیش از انقلاب ۳۰۰ مستند علمی بینالمللی داشتیم که امروز این عدد به حدود ۸۰ هزار مستند رسیده است، بیان داشت: در برخی موضوعات علمی از جمله سلولهای بنیادی، فناوری هستهای و سانتریفیوژها پس از پیروزی انقلاب به همت دانشمندان و دانشجویان کشورمان به پیشرفتهای چشمگیری دست یافتهایم و همچنین در حوزه نانو دارو پیش از انقلاب هیچ نبودهایم و اکنون جزء ۱۰ کشور هستیم. شجاع احمدوند رئیس دانشگاه علامه طباطبائی گفت: اگر دانشگاهها و نهادهای علمی، حمایت لازم را از نظریهپردازی بنیادین و میانرشتهای فراهم نکنند، جریان علمی کشور به سمت حل مسائل کوتاهمدت و درآمدزایی خواهد رفت و ظرفیت تولید دانش بنیادی کاهش مییابد. سردار یحیی رحیم صفوی فرمانده سابق سپاه پاسداران و مشاور عالی مقام معظم رهبری نیز در این مراسم با طرح این سوال که با وجود ظرفیت عظیم علمی در کشور، چرا ما در سطح جهانی نظریهای برای انقلاب اسلامی و تمدن نوین ایرانی-اسلامی نداریم؟ از فقدان تولید نظریه در حوزههای انقلاب اسلامی و تمدن نوین ایرانی - اسلامی انتقاد کرد. در این اجلاسیه برگزیدگان کرسیهای تخصصی و کمیتههای دستگاهی نظریه پردازی و نوآوری با حضور محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم، وزیر دفاع، آیت الله علیاکبر رشاد رئیس هیات حمایت از نظریهپردازی، نقد و مناظره تجلیل شدند. آیین پایانی جشنواره «مولود کعبه» ۱۳ بهمنماه با حضور وحید شالچی معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، محمدهادی امینناجی رئیس دانشگاه پیام نور، حجتالاسلام ابراهیمزاده مسئول نهاد رهبری و زارع معاون فرهنگی، اجتماعی و دانشجویی دانشگاه پیام نور در دانشگاه پیام نور استان تهران برگزار شد. معاون فرهنگی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این جشنواره تصریح کرد: دو جریان فکری «عقلانی» و «عرفانی» است که ایران را در برابر جریانات متحجر و افراطی مصون کرده و مانع از نفوذ گسترده آنها در بدنه جامعه شده است. حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری سهشنبه گذشته با صدور حکمی، احسان قبول را به عنوان «رئیس مرکز همکاریهای علمی بینالمللی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» منصوب کرد. احسان قبول، عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد با مرتبه دانشیار است؛ تألیف ۱۰ جلد کتاب درباره آموزش نوین زبان فارسی و انتشار بیش از ۵۰ مقاله علمی بخشی از سوابق پژوهشی وی است. وی مؤسس مرکز آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان در دانشگاه فردوسی مشهد است و چندین سال ریاست آن مرکز را بر عهده داشته است. دومین نشست هماندیشی با حضور وزیر علوم، رئیس مجلس و رؤسای دانشگاهها ۸ بهمن برگزار شد. وزیر علوم در این نشست با بیان این که دانشگاهها ظرفیت ارائه راهکارهای عملی برای کشور را دارند، گفت: دانشگاه برای مواجهه با اعتراضات، صرفاً ایدههای نظری و کتابخانهای ندارد، بلکه دارای ایدههای اجرایی و عملیاتی هستند؛ پروژههای دانشگاهی همزمان با مطالعات پژوهشی شکل میگیرند و میتوانند در حل مسائل کشور نقش مؤثر ایفا کنند. وی با بیان اینکه صدای اعتراضات دانشجویی باید شنیده شود، خاطرنشان کرد: دانشگاه برای مواجهه با اعتراضات، صرفاً ایدههای نظری و کتابخانهای ندارد، بلکه دارای ایدههای اجرایی و عملیاتی است، پروژههای دانشگاهی همزمان با مطالعات پژوهشی شکل میگیرند و میتوانند در حل مسائل کشور نقش مؤثر ایفا کنند. در ادامه این نشست، محمد روشن مشاور وزیر علوم، با بیان اینکه اعتراض حق عمومی افراد جامعه است و خوشبختانه در فرآیند قانونگذاری کشور نیز به این حق توجه ویژهای شده، گفت: باید با معترضان مدارا کرد، نظریههای عمومی تأکید دارند که اعتراضات مسالمتآمیز یکی از شیوههای شنیدن صدای جامعه است که بههیچوجه نشانه ضعف حاکمیت نیست، اعتراض، یک حق بشری محسوب میشود. آنچه اهمیت دارد، «آزادی پس از بیان» است؛ چرا که اصل آزادی بیان بهطور کلی در بسیاری از جوامع وجود دارد، اما تضمین حقوق افراد پس از بیان دیدگاهها، از اهمیت بسزایی برخوردار است. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ۱۳ بهمنماه با صدور ابلاغیه جدیدی اعلام کرد که کلاسهای مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی) در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ به صورت کاملاً حضوری برگزار خواهد شد. بر اساس این ابلاغیه که با موضوع «شیوهنامه بهرهگیری از آموزش الکترونیکی در دورههای حضوری» توسط معاونت آموزشی وزارت علوم تهیه شده، از دانشگاهها خواسته شد تا در راستای بهرهگیری از فناوریهای نوین آموزشی و حرکت به سمت آموزش هوشمند نسبت به نظاممند فناوریها و زیرساختهای مرتبط اقدام کنند. همچنین در این شیوهنامه به دانشگاهها اختیار داده شده است که در صورت فراهم کردن زیرساختها در حداکثر ۲۵ درصد از زمان بخش نظری دروس دورههای کاردانی و کارشناسی از این ظرفیت استفاده کنند. اولین جلسه کارگروه بازنگری آییننامه تسهیلات آموزشی دانشجویان شاهد و ایثارگر ۱۴ بهمنماه به ریاست سید امیرعلی آقامیری؛ سرپرست اداره کل امور دانشجویان شاهد و ایثارگر سازمان امور دانشجویان و با حضور مدیران شاهد و ایثارگر برخی از دانشگاههای استان تهران در محل این سازمان برگزار شد. قامیری، بازنگری آییننامه تسهیلات آموزشی دانشجویان شاهد و ایثارگر با هدف ارائه خدمات بهتر و تطبیق با مقررات جدید وزارت علوم را ضروری دانست. اعضاء در این نشست تاکید کردند: باید تسهیلات آموزشی به گونهای به دانشجویان شاهد و ایثارگر ارائه شود که تقویت بنیه علمی بیشتر این دانشجویان و همچنین افزایش تعداد دانشجویان ممتاز را شاهد باشیم. در ادامه، اعضای حاضر در نشست دیدگاههای خود را درخصوص وضعیت موجود دانشجویان شاهد و ایثارگر در دانشگاهها و نیز موارد لازم در اصلاح آییننامه تسیهلات آموزشی دانشجویان شاهد و ایثارگر مطرح کردند. موضوع در جلسه بعدی نشست جمع بندی خواهد شد تا در ستاد مرکزی شاهد و ایثارگر وزارت تصویب شود. دویستوچهلو چهارمین جلسه ستاد اقتصاد علم و فناوری ۱۴ بهمنماه برگزار شد. موضوع ثبت اختراع بهعنوان یکی از ارکان اصلی زیستبوم علم و فناوری کشور، در این جلسه بررسی شد و الزامات تحقق هدف ۵۰ ثبت اختراع بینالمللی تا سال ۱۴۰۷ مورد تأکید قرار گرفت.بررسی آییننامه ارتباط اعضای هیئت علمی با صنعت و جامعه، دیگر دستور کار جلسه بود که بهدلیل محدودیت زمان، کلیات آن از سوی نماینده وزارت علوم ارائه شد و مقرر شد جزئیات این آییننامه در جلسه آینده ستاد علم و فناوری مورد بحث و بررسی قرار گیرد. این جلسه با جمعبندی موضوعات مطرحشده و تأکید بر تداوم پیگیری سیاستهای کلان علم و فناوری کشور به کار خود پایان داد. ۱۴ هزار و ۲۳۷ نفر از استادان دانشگاههای مختلف ایران ۱۴ بهمن ماه با صدور بیانیهای، اقدام اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را غیرحقوقی، غیرمسئولانه و ضدانسانی توصیف کردند و خود را پاسدار انقلاب اسلامی دانستند. در ادامه این بیانیه تاکید شده است: این اقدام خصمانه و مداخلهگرایانه دولتهای اروپایی در راستای تشویق ترامپ برای حمله نظامی به ایران، مشروعسازی تجاوز نظامی و معرفی سپاه پاسداران بهعنوان عامل سرکوب مردم ایران صورت میگیرد تا انتقام خویش را از ملت ایران که مجدداً به حمایت از نظام اسلامی پرداخته و صف خویش را از اغتشاشگران و تروریستها جدا کردند، بگیرند. بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در راستای اجرای سند تحول و تعالی و به منظور ارتقای کیفیت و کارآمدی دورههای تحصیلی بر اساس مفاد ماده ۹ نظامنامه گسترش این دانشگاه، رئیس، دبیر و اعضای شورای تخصصی گسترش معاونت علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی را منصوب کرد. وی در این احکام، سیدمحمودهاشمی سرپرست معاونت علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی را به عنوان رئیس، سینا نعمتیزاده سرپرست اداره کل امور پژوهشی معاونت به عنوان دبیر و حجتالاسلام والمسلمین میرمجید سیدقریشی، سیدیعقوب زراعتکیش، محمدرضا دهقانی اشکذری و وحید آرایی را به عنوان عضو کمیته دستگاهی کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره این دانشگاه منصوب کرد. پانزدهمین جلسه میز تخصصی تعاملات علمی بینالمللی ستاد علم و فناوری با موضوع بررسی وضعیت اعضای هیأت علمی دارای تابعیت مضاعف با حضور علیباقر طاهرینیا، دبیر ستاد علم و فناوری، نادریمنش دبیر میز تخصصی تعاملات علمی بینالملل و سایر اعضا در محل دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد. در این نشست، موضوع جذب، تبدیل وضعیت و ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی دارای تابعیت مضاعف غیرایرانی در دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی کشور مورد بررسی و تبادلنظر قرار گرفت. برگزاری سه آزمون استخدامی در پایان هفته آزمونهای استخدامی شرکت آب و فاضلاب، هلدینگ پتروفرهنگ و جذب دانشجوی مهارتآموز وزارت آموزش و پرورش سال ۱۴۰۴ در روز پنجشنبه ۱۶ بهمنماه برگزار شد. به گفته مدیرکل روابط عمومی سازمان سنجش آموزش کشور، در این سه آزمون بیش از ۵۹ هزار متقاضی شرکت داشتند که در روز پنجشنبه ۱۶ بهمن ماه به رقابت پرداختند و هر سه آزمون در آرامش و سلامت کامل برگزار شد. علیرضا کریمیان با تشکر از تلاشهای شبکه ملی اجرا و حفاظت آزمون برای برگزاری این آزمونها اظهار داشت: آزمون استخدامی شرکتهای آب و فاضلاب کشور در ۳۷ حوزه اصلی و ۹۹ حوزه فرعی در ۳۱ شهرستان، آزمون تخصصی (استخدامی) جذب دانشجوی مهارتآموز وزارت آموزش و پرورش در ۳۴ حوزه اصلی و ۵۰ حوزه فرعی در ۳۱ شهرستان و آزمون استخدامی هلدینگ پتروفرهنگ در ۳۶ حوزه اصلی و ۵۱ حوزه فرعی در ۳۳ شهرستان برگزار شد. انتشار مقاله و کشفیات پژوهشگران ایرانی هفته گذشته پژوهشگران ایرانی مقالات و اختراعاتی داشتند. پژوهشگران دانشگاه الزهرا (س) با همکاری دانشگاه تهران و دانشگاه Yuan Ze تایوان، موفق به توسعه یک کاتالیست نانوالیافی شدهاند که با بهرهگیری همزمان از نور و ارتعاشات مکانیکی، رنگهای آلی آلاینده آب را با بازده بالا تجزیه و مسیر توسعه فناوریهای پیشرفته و کممصرف برای تصفیه پسابهای صنعتی را هموار میکند. ضرورت انجام این پژوهش از آنجا ناشی میشود که بسیاری از فوتوکاتالیستهای متداول تنها تحت نور کارایی دارند و در شرایط کمنور یا پسابهای کدر عملکرد آنها بهشدت افت میکند. از سوی دیگر، پیزوکاتالیستها بهتنهایی اغلب نیازمند تحریک مکانیکی مداوم هستند. پارک علم و فناوری دانشگاه تهران از تولید دستگاه شوک خودکار قلبی (AED) در داخل خبر داد. با توجه به اینکه بیشترین آمار فوتیها در ایران و جهان ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی (سکته قلبی، ایست قلبی) است اهمیت دارد. مشتریان اصلی این دستگاه شامل اورژانس پیشبیمارستانی، پایگاههای اورژانس، کارخانهها، فرودگاهها، مترو، ایستگاههای قطار، پایانههای مسافربری،برجهای بزرگ، مراکز خرید، ورزشگاهها، پتروشیمیها، سکوهای نفتی و نیروگاهها هستند که به دلیل تراکم جمعیت بالا، دسترسی سریع به اورژانس در آنها دشوار است.تولید داخلی این دستگاه نه تنها هزینههای نگهداری دستگاه و خرید تجهیزات مصرفی مانند باتری و پد را کاهش می دهد، بلکه امکان نجات جان بسیاری از هموطنان را در دقایق طلایی پس از ایست قلبی فراهم می کند. انتشار مقالهای پیشگامانه در نشریه بینالمللی «مطالعات اسلامهراسی» دانشگاه کالیفرنیا- برکلی، توجه محافل دانشگاهی را به سازوکارهای پیچیده بازنمایی اسلام در غرب جلب کرده است. علی سلامی دانشیار دانشگاه تهران در مقالهای با عنوان «مطالعات اسلام هراسی» به موضوع بهرهگیری از میراث استعماری، اسلامهراسی رسانههای غربی و استفاده از این ابزار برای توجیه سیاستهای کلان پیرامون مهاجرت و مداخله نظامی پرداخته است. فیروزه دهقان عضو هیأت علمی دانشگاه تهران پژوهشی درباره اثر یک برنامه تمرین هوازی ۱۶ هفتهای بر شلی مفصل زانو و سطح هورمونهای استروئیدی جنسی در زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام داد. نتایج یک کارآزمایی تصادفی کنترلشده بیانگر این بود که اجرای منظم تمرینات هوازی به مدت ۱۶ هفته، نهتنها موجب افزایش معنادار سطح استروژن در زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲ میشود، بلکه با کاهش شلی مفصل زانو، پایداری این مفصل را بهطور قابل توجهی بهبود میبخشد.نتایج این پژوهش نشان میدهد تمرینات هوازی منظم میتواند بهعنوان یک راهکار کمهزینه و در دسترس، همزمان بر شاخصهای هورمونی و اسکلتی - عضلانی اثر مثبت بگذارد و بهعنوان بخشی از برنامههای مراقبتی و مدیریتی دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گیرد. پژوهش مشترک دانشگاه تربیت معلم شهید رجایی و چند دانشگاه بینالمللی از کشورهای بلژیک، برزیل و چین نشان میدهد که رفتار آب در نانوکانالهای آبدوست، در ابعاد بسیار کوچک، میتواند شباهتهای شگفتانگیزی با جریان فوقسریع آب در نانوکانالهای آبگریز داشته باشد. نتایج نشان میدهد که در کانالهایی با ابعاد کمتر از ۳ نانومتر، نفوذ آب رفتاری غیرعادی از خود نشان میدهد که ریشه آن در برهمکنشهای نانومقیاس و شرایط لغزش دیوارههاست؛ یافتهای که میتواند طراحی غشاها و سامانههای نانوسیالی آینده را متحول کند. یافتههای این پژوهش، درک ما از رفتار سیالات در نانومقیاس را یک گام به جلو میبرد و میتواند مبنای طراحی بهینه نانوکانالها و غشاهای نسل جدید باشد. از تصفیه و نمکزدایی آب گرفته تا سامانههای زیستی و میکروسیالات پیشرفته، این مدل میتواند به پیشبینی دقیقتر عملکرد سامانهها و کاهش هزینههای آزمون و خطا کمک کند. پژوهشگران دانشگاه شیراز با همکاری دانشگاه لیمریک ایرلند، موفق به طراحی و ارزیابی نوعی فیلم خوراکی زیستتخریبپذیر شدهاند که میتواند همزمان به کاهش آلودگیهای پلاستیکی و افزایش ماندگاری مواد غذایی کمک کند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که حضور نانولیپوزومها نهتنها موجب بهبود استحکام و انعطافپذیری فیلمها شده، بلکه توان محافظت در برابر نور فرابنفش و فعالیت آنتیاکسیدانی آنها را نیز بهطور چشمگیری افزایش داده است؛ ویژگیهایی که این فناوری را به گزینهای جدی برای بستهبندی هوشمند و پایدار در صنایع غذایی تبدیل میکند. دانشگاه تهران با همکاری سازمان حفاظت محیطزیست جمهوری اسلامی ایران و همراهی کشورهای عضو سازمان منطقهای حفاظت از محیطزیست دریایی (ROPME)، در پروژهای پژوهشی منطقهای، فهرست گونههای مهاجم آبزی منطقه دریایی ROPME را مورد بررسی و بهروزرسانی قرار داد. نتایج این پروژه، مبنایی علمی برای ارتقای امنیت زیستی و تدوین سیاستهای حفاظتی محیطزیست دریایی کشورمان و کشورهای عضو فراهم کرده است. سید محمدهادی علوی، عضو هیأت علمی گروه علوم جانوری دانشکده زیستشناسی دانشکدگان علوم دانشگاه تهران، در تشریح این همکاری علمی گفت: این پروژه با هدف بررسی و بهروزرسانی فهرست گونههای مهاجم آبزی در منطقه دریایی سازمان منطقهای حفاظت از محیطزیست دریایی (ROPME) و با مشارکت کشورهای عضو شامل بحرین، ایران، عراق، عمان، امارات متحده عربی، کویت، قطر و عربستان سعودی اجرا شد و دانشگاه تهران نیز در چارچوب این همکاری منطقهای، مشارکت علمی فعالی داشته است. با توجه به گذر از عصر صنعتی به عصر دانشی و با تلاش محققان دانشگاه صنعتی امیرکبیر یک الگوی جدید تصمیمگیری برای تولید محصولات جدید در سازمانهای مختلف بر اساس مبانی مدیریت دانش و نظریههای تولید محصولات جدید ارائه شد. در این الگو ابتدا خلاهای دانشی شناسایی و اندازهگیری میشوند. سپس خوشهبندی و رتبهبندی خلاءها و نیازهای دانشی به کمک روش ارزشگذاری طراحی شده در این الگو انجام میشود. پس از طی مراحل فوق، با استفاده از یک روش مدلسازی ریاضی تصادفی دو مرحلهای، سبد محصولات جدید و منتخب با توجه به نیازهای دانشی سازمان مشخص میشود. محققان دانشگاه صنعتی اصفهان با بهرهگیری از فناوری نانو و طراحی دقیق سطح غشاهای پلیمری توانستهاند بازده فرایند آبشیرینکن خورشیدی را به بیش از ۹۳ درصد برسانند. این پروژه نمونهای موفق از ادغام مهندسی پلیمر، فناوری نانو و کاربردهای انرژی تجدیدپذیر است که میتواند راه را برای تولید آب شیرین پایدار با استفاده از انرژی خورشیدی هموار کند و محدودیتهای فعلی غشاهای سنتی را از بین ببرد پژوهشگران دانشگاه تهران، موفق شدند با بهرهگیری از غشای آمنیوتیک حلشده (SAM)، کارایی داربستهای چاپ سهبعدی در مهندسی بافت استخوان را بهطور معناداری افزایش دهند؛ رویکردی نوآورانه که میتواند افقهای تازهای در درمان نقصهای استخوانی بگشاید. این پژوهش یک راهکار اصلاح سطح پس از ساخت را معرفی میکند که هم مقرونبهصرفه است و هم قابلیت توسعه برای مطالعات آینده را دارد. نتایج نشان میدهد استفاده از غشای آمنیوتیک حلشده میتواند نقش مؤثری در ارتقای عملکرد داربستهای مهندسی بافت استخوان ایفا کند.∎