به گزارش خبرنگار ایرنا، احمد رضا لاهیجان زاده روز دوشنبه در همایش روز جهانی تالاب ها ضمن تبریک ایام دهه فجر، افزود: تالاب ها مامن انواع پرندگان و گیاهان هستند از سوی دیگر محل معیشت جوامع محلی اطراف آن نیز محسوب میشود، بنابراین حفاظت از آنها جزو اولویتهای سازمان است و امسال برای حفاظت با تکیه بر جوامع محلی برنامه ریزی کرده ایم.
وی اظهار کرد: موضوع دانش سنتی و تجلیل از میراث فرهنگی تالاب ها به عنوان یکی از محورهای حفاظت از تالاب ها در سال ٢٠٢۶ از سوی دبیرخانه رامسر تعیین شده است بر این اساس برنامه مفصلی در راستای حفاظت از تالابها در پیش داریم.
لاهیجان زاده گفت: دانش بومی حاصل قرن ها همزیستی جوامع محلی و تالاب هاست و تاکید بر دانش بومی کلید مدیریت کوثر و احیای تالاب ها محسوب می شود.
وزارت نیرو وظیفه خود در مقوله تالابها را انجام نداده است
رییس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی هم در این مراسم گفت: در زمینه تامین حقابه تالاب ها وظیفه دستگاه ها مشخص شده، اما در این میان وزارت نیرو وظیفه خود را انجام نداده و انحراف عملکرد دارد.
سمیه رفیعی افزود: تالابها ارزشمند ترین اکوسیستم موجود هستند و در بخش های اقتصادی، اجتماعی و معیشتی کارکرد زیادی دارند.
وی اظهار کرد: وجود تالاب در مناطق موجب رونق اقتصادی آن بخش می شود و از بین رفتن آن مشکلات اجتماعی و سیاسی را به همراه دارد که نمونه آن در ایران خشک شدن تالاب های مرزی هستند.
وی افزود: وضعیت تالاب های کشور خوب نیست و حفاظت از آنها باید اولویت دولت ها باشد.
رفیعی با اشاره به اینکه تالاب های زیادی از بین رفتهاند و کسب و کار جوامع محلی را تحت تأثیر قرار دادند، گفت: بر همین اساس حفاظت از تالاب ها باید برای دولت اولویت باشد، در زمینه محیط زیست اظهار نظر های قشنگی می شود اما در مرحله عمل، می توانم بگویم که محیط زیست هیچ اولویتی ندارد.
وی تاکید کرد: ابتدا باید وضعیت محیط زیست کشور را بدانیم بعد حرکت کنیم مثلا اگر نسبت به وضعیت محیط زیست خلیج فارس آگاه نباشیم حتما مسیر حفاظت به خطا خواهد رفت در بحث تالاب ها هم وضعیت همین گونه است.
وی گفت: در برخی جاها بین دستگاه ها هماهنگی وجود ندارد که باید رفع شود ، باید بین سازمان حفاظت محیطزیست و وزارت نیرو در تامین حقابه تالاب ها هماهنگی کامل ایجاد می شد این وظیفه محیط زیست است که مقوله تالاب ها را طلب و وزارت نیرو هم آنرا تامین کند.
وی با اشاره به تاثیر تغییر اقلیم بر تالابها گفت: اعتقاد دارم در بحث تالاب ها عوامل انسانی و مدیریت صحیح سهم بسزایی دارد ، اما در این میان برخی با تغییر اقلیم بهانه سازی می کنند که قابل قبول نیست. تمام دنیا آمد تغییر اقلیم متاثر است اما نباید دست روی دست بگذاریم در ابن صورت باید به مرگ زودرس تالاب ها و اکوسیستم ها سلام کنیم.
وی ادامه داد: ایران در زمینه دانش بومی در حفاظت از محیط زیست کشوری قدیمی و کهن است که در دوران تاریخ منجر به ایجاد سازگاری با انواع تغییرات شده است امروز می توانیم آن دانش بومی را به خدمت بگیریم اما یادمان می رود علم روز را با دانش بومی ادغام کنیم و یادمان می رود هدف اصلی ما حفاظت از اکوسیستم تالابی است.
وی با تاکید بر اینکه تالابها در این سال ها مغفول مانده اند، گفت: خیلی از موارد در قانون حفاظت از تالاب ها دیده نشده است و در برخی موارد حتی مصوبات هیات وزیران هم نادیده گرفته می شود ، خشک شدن تالاب گام اول است اما مرحله بعدی آلودگی تالاب ها است.
وی از معاون اول رییس جمهور درخواست کرد تا دولت وضعیت تالاب ها از لحاظ آلودگی مشخص کند، تالابی در استان گلستان وجود دارد که بسیار آلوده است که حاصل فعالیت صنایعی است که پساب خود را بی محابا وارد این تالاب می کنند باید باران مقابله کرد. از سوی دیگر بر است قد تالاب های استان گلستان را به نابودی می کشاند.
در این مراسم که با حضور معاون اول رییس جمهور برگزار می شود، از برگزیدگان جایزه رامسر، ٣ کارگردان و مستندساز و مدیران اداره کل محیط زیست سه استان تقدیر می شود، ضمن اینکه از اطلس زیستگاه های حساس دریایی دریای خزر و کتاب حریم و حد بستر دریای خزر هم رونمایی میشود.
همه می توانیم تاثیر مثبتی بر آینده تالاب ها بگذاریم
همچنین ماسوندا لومبا دبیر کنوانسیون رامسر در پیامی تصویری گفت: هر سال در تاریخ دوم فوریه، کمپینهای روز جهانی تالابها مردم را در سراسر جهان گرد هم میآورد تا اهمیت حیاتی تالابهای سیارهمان را ارج بنهند، این اکوسیستمهای پایدار حیات، پل میان گذشته و آینده هستند و برای استمرار زندگی روی زمین ضروریاند، روز جهانی تالابها ۲۰۲۶ به بررسی ارتباطات عمیق میان تالابها و سنتها، آداب و دانش جوامع در سراسر جهان میپردازد.
وی افزود: موضوع امسال «تالابها و دانش سنتی؛ تجلیل از میراث فرهنگی» است که نقش همیشگی دانش سنتی در حفظ اکوسیستمهای تالابی و هویت فرهنگی را برجسته میکند، رویههای اصیل فرهنگی به حفظ تعادل و تاب آوری اکولوژیکی تالابها بین نسل ها کمک کردهاند - از پایشهای اکولوژیکی نشانهها در گیاهان و جانوران، برداشت چرخشی، تا تابوهایی که از گونهها، مناطق و فضاهای خاص محافظت میکنند.
وی ادامه داد: در این راستا، از شما دعوت میکنیم داستانهای خود درباره نمونههای واقعی دانش سنتی که به حفظ و نگهداری پایدار تالابها کمک کردهاند را به اشتراک بگذارید، همچنین از نمونههایی از بهترین روشها و رویکردهای فرهنگی مرتبط با مدیریت تالابها که دانش بومی و محلی را در بر میگیرند - از انتخابهای شخصی تا گردهماییهای اجتماعی، تلاشهای آموزشی و حمایتهای حقوقی - استقبال میکنیم.
دبیر کنوانسیون رامسر گفت: هر روز، در هر نقطهای و به شکلی، همه ما میتوانیم تأثیر مثبتی بر آینده تالابهای جهان بگذاریم، با احترام و بهرهگیری از دانش سنتی، نه تنها تالابها را حفظ میکنیم بلکه بنیانهای فرهنگیای را تقویت میکنیم که از آنها حمایت میکنند، هنگام جشن گرفتن روز جهانی تالابها ۲۰۲۶، بیایید بپذیریم که سیستمهای دانش زنده برای شکل دادن تالابهای پایدار و جوامع پویا، امروز و نسلهای آینده، ضروری هستند.
نابودی یک پنجم تالاب های باقیمانده دنیا تا ۲۴ سال آینده
در ادامه آیشانی مداگانگودا نماینده مقیم توسعه ملل متحد گفت: با اینکه بخش های زیادی از تالاب ها را از دست دادیم اما مهم این است که بتوانیم باقیمانده آنرا حفظ کنیم.
وی با اشاره به اینکه تالاب ها ۲ برابر جنگل های جهان کربن ذخیره می کنند افزود: تالاب ها از جوامع محلی در برابر توفان ها به ویژه توفان های گرد و غبار محافظت می کنند از این رو حفاظت از آنها بسیار حائز اهمیت است.
وی اظهار کرد: ایران ۵۵ سال پیش پیشقدم شد و کنوانسیون رامسر که نخستین معاهده بین المللی محیط زیستی جهان است را بنا نهاد و اکنون ۲۵۰ میلیون هکتار تالاب در این سایت ثبت شده است، حال همه ما در مقابل تالاب ها مسوولیت مشترک داریم.
آیشانی ادامه داد: از سال ۱۹۷۰ تاکنون ۲۰ درصد تالاب های دنیا را از دست داده ایم و اگر با همین روال پیش رویم تا ۲۴ سال آینده یک پنجم دیگر تالاب ها از بین خواهند رفت ، تالاب ها مخازن و گنج های ارزشمند اکوسیستم هستند که تاب آوری اجتماعات را بالا می برند .
وی با اشاره به رهبری ایران در زمینه حفاظت از تالاب ها گفت: آماده هستیم تا دانش جمع آوری شده در زمینه حفاظت از تالاب ها در دنیا را به اشتراک بگذاریم که منجر به مدیریت خردمندانه تالاب ها می شود.
وی تاکید کرد: باید باور کنیم که تالاب ها حیات دارند اما با سرعت ۳ برابر پیش بینی شده در حال از دست دادن آنها هستیم و در تلاشیم تا با استفاده از دانش بومی از این اکوسیستم حفاظت کنیم ، ایران نیز در این زمینه پیشرفت های خوبی داشته است.