این جرم کیهانی که بهعنوان «ابر-۹» (Cloud-9) شناخته میشود، یک ابر پر از گاز است که تسلط ماده تاریک بر آن مشهود است، اما هیچ ستارهای در آن وجود ندارد.
به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، این ابر بهعنوان یک بازمانده از مراحل اولیه تشکیل کهکشانها شناخته شده و نخستین کشف از این نوع جرم در کیهان بهحساب میآید.
آلخاندرو بنیتز-لامبای، پژوهشگر اصلی این پروژه از دانشگاه میلان ایتالیا، در توضیح این کشف میگوید: «این داستانی از یک کهکشان ناموفق است. در علم، ما معمولاً از شکستها بیشتر از موفقیتها میآموزیم.
در این مورد، نبود ستارهها چیزی است که نظریه را تایید میکند. این نشان میدهد که ما در کیهان محلی یک بلوک سازنده ابتدایی یک کهکشان را پیدا کردهایم که هنوز بهطور کامل تشکیل نشده است».
این کشف همچنین نمایی از دنیای تاریک کیهان را برای پژوهشگران فراهم میآورد.
اندرو فاکس، یکی از اعضای تیم پژوهشی از آژانس فضایی اروپا میگوید: «ما میدانیم که طبق نظریهها بیشتر جرم موجود در کیهان از ماده تاریک تشکیل شده است، اما شناسایی این ماده تاریک دشوار است زیرا هیچ نوری از آن ساطع نمیشود. ابر-۹ به ما یک نگاه نادر به ابرهایی که تحت سلطه ماده تاریک قرار دارند، میدهد».
گفتنی است که این ابر به دستهای از اجرام کیهانی به نام «ابرهای H I محدود به بازترکیب» (RELHICs) تعلق دارد.
اصطلاح «H I» به هیدروژن خنثی اشاره دارد، در حالی که «RELHIC» به ابرهایی اطلاق میشود که در کیهان اولیه تشکیل شدهاند ولی هیچگاه به تولید ستاره نپرداختهاند.
پژوهشگران سالها پیش وجود چنین اجرامی را پیشبینی کرده بودند، اما نبود شواهد مستقیم از آنها مانع از تایید این پیشبینیها بود. مشاهدات هابل این شک را رفع کرده و نشان داد که این ابر واقعاً فاقد ستاره است.
محققان در این باره میگویند که کشف ابر-۹ یک کشف غافلگیرکننده بوده است.
گگاندهپ آنند، نویسنده اصلی این پژوهش از مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی در بالتیمور آمریکا توضیح میدهد: «قبل از استفاده از هابل، میشد گفت که این یک کهکشان کوتوله کمنور است که با تلسکوپهای زمینی قابل دیدن نبود. اما با دوربین پیشرفته هابل، میتوانیم مطمئن شویم که هیچچیز آنجا نیست».
این ابر بهطور خاص بهعنوان یک نمونه از اجرام تاریک که هرگز به اندازه کافی گاز جمع نکردهاند تا ستاره تشکیل دهند، شناخته میشود.
این ویژگی به آنها اجازه میدهد که شرایط دوران اولیه کیهان را حفظ کنند. به گفته پژوهشگران، ابر-۹ ممکن است نمایانگر تعداد بیشتری از این اجرام تاریک باشد که کهکشانهای ناموفق دیگری را نشان میدهند.
این اجرام بهدلیل دشواریهای خاص در مطالعهشان بهندرت قابل مشاهده هستند زیرا علم نجوم سنتی معمولاً بر ستارههای درخشان و کهکشانهای تابان تمرکز دارد.
در طول دههها، پژوهشگران ابرهای هیدروژن نزدیک کهکشان راه شیری را مطالعه کردهاند، اما این ابرها معمولاً بزرگ، نامنظم و با ظاهری کاملاً متفاوت از ابر-۹ هستند.
ابر-۹ به دلیل ابعاد کوچکتر، فشردهتر و تقریباً کروی بودنش نسبت به دیگر ابرهای شناختهشده، ویژگیهای ساختاری متمایزی دارد. مرکز این ابر که از هیدروژن خنثی تشکیل شده، تقریباً ۴۹۰۰ سال نوری عرض دارد و گاز آن حدود یک میلیون برابر جرم خورشید را داراست.
با این حال، مشاهدات نشان میدهد که فشار گاز توسط جاذبه ماده تاریک اطراف تعادل یافته است. در صورتی که این تعادل درست باشد، جرم کل ابر-۹ باید تحت تسلط ماده تاریک باشد و تقریباً معادل ۵ میلیارد جرم خورشید باشد.
گفتنی است که چنین اجرام بدون ستارهای میتوانند نمایانگر بخش زیادی از کیهان باشند که فراتر از ستارهها وجود دارد. تمرکز تنها بر نور مرئی نمیتواند داستان کامل کیهان را بیان کند.∎