به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، بازارهای مالی در نخستین روزهای بهمنماه ۱۴۰۴، شاهد یک صعود بیوقفه و سریع در قیمتهای طلا و ارز بودهاند.
این رشد که در برخی لحظات به صورت «انفجاری» توصیف شده، بسیاری از ناظران را با این پرسش مواجه کرده که آیا این روند، ریشه در تحولات بنیادین اقتصادی دارد یا متأثر از فضا و انتظارات روانی جامعه است؟ بررسی دادهها و اظهارنظر کارشناسان نشان میدهد که این بار، عامل اصلی «شاخصهای بنیادین اقتصادی» نیست، بلکه موضوعات بعضا غیر اقتصادی یا به طور کلی «سیاست و امنیت» در منطقه است که بازار را به پیش میراند.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که متغیر کلان اقتصادی جدیدی در هفتههای اخیر رخ نداده که توجیهکننده چنین جهش سریعی باشد. بودجه سال آینده هنوز نهایی نشده، و بجز سیاست حذف ارز ترجیحی شاخصهای تولید و اشتغال تغییر ناگهانی نداشتهاند. در عوض، به زعم برخی تحلیلی گران نزدیک به دولت تنشهای سیاسی و نظامی اخیر در منطقه و افزایش فضای نااطمینانی، به عنوان موتور محرک اصلی این صعود شناسایی شدهاند. ترس از تشدید درگیریها و گسترش بیثباتی، سرمایهگذاران خرد و کلان را به سمت پناهگاههای امن سنتی مانند طلا و دلار سوق داده است. این رفتار، یک واکنش هیجانی و محافظهکارانه به اخبار غیراقتصادی است که میتواند همزمان عامل زیان این بخش از سرمایه گذاران نیز باشد.
در این شرایط، کارشناسان، در مورد تبعات این موج هیجانی در بازارهای مالی هشدار جدی به مردم میدهند. خرید طلا و ارز در اوج قیمت و در شرایطی که عامل رشد، سیاسی و موقتی است، میتواند همانقدر که سریع سود داده، سریع موجب زیان شود. توصیه میشود شهروندان به جای دنبالکردن موج بازار، بر اساس نیاز واقعی و برنامهریزی مالی بلندمدت عمل کنند. به نظر میرسد رسانهها و نهادهای مسئول نیز باید در شفافسازی اخبار و کاهش جو روانی تلاش بیشتری کنند تا مانع از دامنزدن به سفتهبازی و ضرر عمومی شوند.
تاریخ بازارهای ایران بارها ثابت کرده که صعودهای هیجانی و بدون پشتوانه بنیادی، ناپایدار هستند. بسیاری از تحلیلگران فنی بازار، نمودارها را نشانههای واضحی از «حباب کوتاهمدت» میدانند و هشدار میدهند که با فروکش کردن جو روانی یا تغییر جهت اخبار سیاسی، احتمال یک ریزش سریع و قابل توجه در قیمتها وجود دارد. در این صورت، کسانی که در قله قیمتی خرید کردهاند، بلافاصله با ضرر سرمایه مواجه خواهند شد. این الگو پیشتر نیز بارها تکرار شده و موجب انتقال ثروت از دست عامه مردم به دلالان حرفهای شده است.
وضعیت کنونی بازار طلا و ارز، بیش از آن که یک «تحول اقتصادی» باشد، یک «واکنش روانی-سیاسی» است. ثبات این روند کاملاً وابسته به تحولات منطقهای است که ذاتاً غیرقابل پیشبینی هستند. بنابراین، منطق حکم میکند که به جای پیروی از هیجان جمعی، بر مدار عقلانیت و احتیاط حرکت شود.