محمد شریفی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به مهمترین نواقص آموزش عالی کشور اظهار داشت: بهروزرسانی، اصلیترین نیاز آموزش عالی است. با توجه به پیشرفت روشهای نوین آموزشی و توسعه مدلهای یادگیری عمیق، لازم است هم در محتوای آموزشی و هم در شیوههای تدریس، تغییر جهت اساسی ایجاد شود.
وی ادامه داد: اگر با همین روشهای سنتی پیش برویم، در پنج تا ۱۰ سال آینده دیگر قادر به اقناع دانشجویان و انتقال مؤثر مفاهیم درسی نخواهیم بود.
سرآمد آموزشی کشور افزود: ما نیازمند بازنویسی اساسی در سرفصل ها و روشهای ارائه هستیم. روشهایی مانند جزوهمحوری یا صرفاً استفاده از پاورپوینت، دیگر پاسخگوی نیازهای آموزشی نیست و باید جای خود را به روشهای نوین، تعاملی و مسالهمحور بدهد.
شریفی مهارتافزایی را دومین محور مهم تحول در آموزش عالی دانست و گفت: آموزش باید از حالت حفظی فاصله بگیرد و به دانشجو مهارت بدهد تا برای ورود به بازار کار آماده شود. تحقق این هدف مستلزم بازنگری جدی در سرفصلهاست؛ اقدامی که ساده نیست و ممکن است با مقاومتهایی همراه باشد، اما رسیدگی به آن یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
وی در ادامه با تأکید بر لزوم جامعهمحوری و مسئولیتپذیری دانشگاهها اظهار داشت: برای حرکت به سمت دانشگاه جامعهمحور، باید دست دانشگاهها و استادان بازتر باشد. سازوکارهای فعلی پذیرش دانشجو، بهویژه اتکای صرف به کنکور، پاسخگوی نیازهای امروز نیست. استاد باید این اختیار را داشته باشد که برای کار روی یک مساله واقعی کشور، دانشجویی که حداقلهای علمی دارد را انتخاب کند.
این استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر افزود: در بسیاری از دانشگاههای معتبر دنیا، کنکور به شکل فعلی وجود ندارد و استاد بر اساس پروژه، نیاز پژوهشی و منابع موجود، دانشجو میپذیرد. این رویکرد در مقطعی در کشور ما نیز آغاز شد، اما به دلایلی از جمله تغییر مدیریتها، با چالش مواجه شد. به نظر من، باید بهصورت تدریجی و همراه با پایش مستمر، از روندهای صرفاً مبتنی بر سنجش کنکوری فاصله بگیریم و اختیار بیشتری به استاد و دانشگاه بدهیم.
شریفی با اشاره به نظام ارزیابی اساتید و دانشجویان گفت: در فرآیند ارتقا و ارزیابی، باید حل مشکلات کلیدی کشور ارزش بیشتری پیدا کند و از تمرکز صرف بر شاخصهایی مانند تعداد مقاله فاصله بگیریم. تعریف پروژههای متعدد، اگر منجر به حل یک مساله واقعی از کشور نشود، ارزش چندانی ندارد و باید بازنگری شود.
وی تأکید کرد: در پذیرش دانشجو، بهویژه برای استادان و دانشگاههایی که بر مسائل اساسی کشور تمرکز دارند، باید انعطاف همراه با نظارت و پایش مستمر باشد. همچنین مشوقهایی که در نظام آموزش عالی تعریف میشود، باید بهگونهای طراحی شود که حل مسائل اساسی کشور را هدف بگیرد، نه صرفاً افزایش عدد پروژههای صنعتی، بلکه بر اساس بازخورد و نتایج ملموسی که برای کشور ایجاد میشود.
این استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ادامه درباره ایجاد تحول در نظام آموزشی کشور در قالب طرح تحول دانشگاهها گفت: تجربه نشان داده است که اگر سیاستها با اقناع در همه سطوح همراه باشد، اثربخشی بیشتری خواهد داشت. در بسیاری از موارد، سیاستها از بالا به سیستم تحمیل شده و به همین دلیل پاسخگو نبوده است.
شریفی افزود: سیاستگذاریها باید واقعبینانه، عملگرایانه و منطبق با محدودیتهای موجود باشد. سیاستهای بلندپروازانهای که قابلیت اجرا ندارند، صرفاً به صدور بخشنامههایی منجر میشود که در عمل اجرایی نمیشوند و ما اکنون با چنین مشکلی در نظام آموزش عالی مواجه هستیم.
وی تأکید کرد: سیاستهای آموزشی باید بهصورت ساده و در مقیاس محدود، به شکل پایلوت اجرا شود تا اقناع لازم در میان استادان و دانشجویان ایجاد شود. اگر دانشگاهیان احساس کنند سیاستی که ابلاغ میشود برای بهبود خروجی آموزش و پژوهش است، همراهی بیشتری شکل میگیرد، اما سیاستهایی که صرفاً مصوب و ابلاغ شوند و قابلیت اجرا نداشته باشند، در نهایت با شکست مواجه خواهند شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مسیر تحول در آموزش عالی باید تدریجی، مبتنی بر اقناع و همراه با مشارکت واقعی استادان و دانشجویان باشد تا بتواند به نتایج پایدار و مؤثر منجر شود.
به گزارش ایرنا، سومین مراسم تجلیل از سرآمدان آموزش کشور چهارم بهمن ماه با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور و حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در سالن شهید بهشتی نهاد ریاستجمهوری برگزار شد.
در این مراسم ۱۹ سرآمد آموزشی کشور معرفی و از آنان تجلیل شد که عبارتند از:
- نادر کریمی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان- رشته مهندسی کامپیوتر
- کیوان نارویی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی- رشته مهندسی مواد
- مجید سلیمانی دامنه عضو هیئت علمی دانشگاه تهران - رشته ریاضی
- حمدی عبدی عضو هیئت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه -رشته مهندسی برق
- محمد شریفی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر - رشته مهندسی شیمی
- قدرت عبادی مناس عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان - رشته زیستشناسی جانوری
- مسعود رضایی استاد دانشگاه تربیت مدرس - رشته شیلات
- محمد صالح تواضعی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف - رشته مهندسی برق
- سعید علیخانی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد - رشته ریاضی
- منیره خردادمهر عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز - رشته پاتولوژی دامپزشکی
- ناصر مزینی عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران - رشته مهندسی کامپیوتر
- ایمان قلندریان گلختمی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد - رشته شهرسازی
- مهدی مومنی شهرکی عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان - رشته مهندسی عمران - نقشهبرداری
- فاطمه رفیعی کرکوندی عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) رشته شیمی آلی
- فائزه فاضلی عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - رشته فیزیولوژی گیاهی
- ایمان ذکریایی عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان - رشته پژوهش هنر
- آزاده میرزایی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی -رشته زبانشناسی همگانی
- مسعود توحیدفر عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی - رشته بیوتکنولوژی کشاورزی
- مجتبی کافی عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز - رشته بیماریهای تولیدمثل دام