شناسهٔ خبر: 76933272 - سرویس اقتصادی
نسخه قابل چاپ منبع: بهار | لینک خبر

۳۸ قلم خوراکی جلوتر از تورم رسمی

جهش 193 درصدی قیمت برنج در یک سال

صاحب‌خبر -
گروه اقتصادی: دی‌ماه ۱۴۰۴ برای سفره خانوارهای شهری با یک شوک قیمتی کم‌سابقه به پایان رسید. تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران از متوسط قیمت اقلام خوراکی نشان می‌دهد که موج جدید گرانی، این‌بار به‌صورت همزمان چند گروه اصلی کالایی را در بر گرفته و فشار معیشتی را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. رشد قیمت یک ساله هم دست کمی از رشد ماهانه نداشته است. بر اساس آمارهای جدید، قیمت برنج جهش 193 درصدی و قیمت لوبیاچیتی رشد 218 درصدی را تجربه کرده‌اند.

به گزارش تجارت نیوز، در صدر افزایش قیمت سبد غذایی خانوارها، روغن‌های خوراکی قرار دارند؛ به‌طوری‌که قیمت روغن نباتی جامد در دی‌ماه نسبت به آذر، ۷۸.۶درصد و روغن مایع ۷۷. درصد افزایش یافته است؛ ارقامی که حتی در مقایسه با ماه‌های پرنوسان سال جاری نیز بی‌سابقه محسوب می‌شود.پس از روغن، بازار پروتئین و اقلام پایه غذایی نیز با جهش قابل توجهی مواجه شده است. قیمت تخم‌مرغ ماشینی در یک ماه ۴۸.۶ درصد افزایش یافته و مرغ ماشینی رشد ۳۷.۴ درصدی را ثبت کرده است. برنج خارجی درجه یک نیز با افزایش ۲۹ درصدی و برنج ایرانی درجه یک با رشد ۱۷.۴ درصدی، بار دیگر به یکی از عوامل اصلی فشار بر هزینه‌های خانوار تبدیل شده‌اند.

قیمت لوبیاچیتی 218 درصد رشد کرد
این افزایش‌ها در حالی رخ داده که بسیاری از این اقلام در ماه‌های آبان و آذر نیز روندی صعودی را تجربه کرده بودند. بررسی تغییرات سالانه نیز تصویر نگران‌کننده‌تری ارائه می‌دهد. در دی‌ماه امسال، قیمت لیموترش نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۹۵.۶ درصد افزایش یافته و پس از آن لوبیا چیتی ۲۱۸ درصد و برنج ایرانی  ۱۹۲.۹ درصد قرار دارند.
 
به‌طور کلی، از میان ۵۳ قلم خوراکی منتخب، ۳۸ قلم رشد سالانه‌ای بالاتر از نرخ تورم نقطه‌ای ۵۸.۱ درصد داشته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تورم خوراکی‌ها به‌مراتب شدیدتر از تورم رسمی احساس می‌شود. به زبان ساده، آنچه مردم هر روز در فروشگاه‌ها می‌بینند، بسیار گران‌تر از عددی است که تورم رسمی اعلام می‌کند.

فشار تازه مرغ و تخم مرغ به سفره خانوارها در دی ۱۴۰۴
داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که دی‌ماه ۱۴۰۴، ماه جهش هم‌زمان قیمت در بازار پروتئین و اقلام مصرف روزانه بوده است؛ جهشی که مستقیماً سبد غذایی خانوار را هدف قرار داده است. در این ماه، قیمت تخم‌مرغ ماشینی نسبت به آذر ۴۸.۶ درصد افزایش یافت؛ رقمی که ادامه روند صعودی آن از آبان ۹.۷ درصد و آذر ۱۸.۳ درصد محسوب می‌شود و نشان می‌دهد بازار تخم‌مرغ وارد یک دوره ناپایدار شده است. مرغ ماشینی نیز در دی‌ماه با افزایش ۳۷.۴ درصدی قیمت، یکی از بالاترین رشدهای ماهانه سال را ثبت کرده است.

این در حالی است که رشد قیمت مرغ در آذرماه تنها ۵.۹ درصد بود و این اختلاف، از بروز یک شوک ناگهانی در بازار حکایت دارد. هم‌زمان، قیمت گوشت گاو یا گوساله ۱۵.۱ درصد و گوشت گوسفند ۱۳ درصد افزایش یافته تا فشار هزینه‌ای پروتئین حیوانی به‌طور کامل بر خانوارها تحمیل شود. در گروه لبنیات نیز روند افزایشی ادامه داشته است. پنیر ایرانی پاستوریزه با رشد ۱۷.۴ درصدی، ماست پاستوریزه با ۱۱.۵ درصد و شیر پاستوریزه با ۱۱.۲ درصد افزایش قیمت، نشان می‌دهند که محصولات لبنی نیز از موج گرانی دی‌ماه در امان نمانده‌اند.

این در حالی است که در آذرماه، بیشترین افزایش قیمت لبنیات به تخم‌مرغ و شیر محدود شده بود و دامنه رشد به این شدت نبود. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که دی‌ماه، ماه انتقال فشار تورمی از کالاهای غیرضروری به اقلام اصلی سفره بوده است؛ روندی که می‌تواند در ماه‌های آینده نیز ادامه‌دار باشد. وقتی هم‌زمان مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات گران می‌شوند، دیگر حذف از سبد ممکن نیست؛ فقط سهم مصرف کوچک‌تر می‌شود.

۳۸ قلم خوراکی جلوتر از تورم رسمی
بررسی تغییرات قیمت اقلام خوراکی در مقیاس سالانه، تصویری عمیق‌تر از شدت فشار تورمی بر معیشت خانوارها ارائه می‌دهد. طبق گزارش مرکز آمار، در دی‌ماه ۱۴۰۴ قیمت لیموترش نسبت به دی‌ماه سال گذشته ۲۹۵.۶ درصد افزایش یافته است؛ رکوردی که این کالا را به صدر جدول گرانی‌های سالانه رسانده است. پس از آن، لوبیا چیتی با رشد ۲۱۸.۱ درصدی و برنج ایرانی درجه یک با افزایش ۱۹۲.۹ درصدی قرار دارند.

برنج خارجی درجه یک نیز رشد سالانه ۱۸۷.۸ درصدی را ثبت کرده و روغن نباتی جامد با افزایش ۱۷۰.۲ درصد و روغن مایع با ۱۵۴.۹ درصد، نشان می‌دهند که کالاهای اساسی وارد مرحله‌ای از تورم مزمن شده‌اند. تخم‌مرغ ماشینی ۱۴۶.۵ درصد، انار ۱۴۱.۳ درصد و مرغ ماشینی ۱۱۶.۷ درصد نیز در میان کالاهایی قرار دارند که بیش از دو برابر نرخ تورم رسمی رشد کرده‌اند. در مجموع، از میان ۵۳ قلم خوراکی منتخب، ۳۸ قلم افزایش قیمتی بالاتر از تورم نقطه‌ای ۵۸.۱ درصدی داشته‌اند. این موضوع به‌وضوح نشان می‌دهد که تورم خوراکی‌ها نه‌تنها مهار نشده، بلکه با فاصله‌ای قابل توجه از شاخص کل تورم حرکت می‌کند.

به بیان دیگر، عدد رسمی تورم قادر به توضیح فشار واقعی واردشده به هزینه‌های روزمره خانوار نیست. ادامه این روند می‌تواند به تغییر الگوی مصرف، کاهش کیفیت تغذیه و افزایش نااطمینانی معیشتی منجر شود؛ مسئله‌ای که آثار آن فراتر از اقتصاد، به حوزه‌های اجتماعی و سلامت نیز سرایت خواهد کرد. وقتی بیشتر خوراکی‌ها از تورم رسمی جلو می‌زنند، یعنی فشار واقعی زندگی از آمار جلوتر حرکت می‌کند.