همه بالا و پایین جهان هستی را نگاه کنیم لابد بی‌دردترین موجودات، سنگ‌ها هستند، اما همین سنگ هم دربرابر تغییرات محیط زیستش تحت تأثیر قرار گرفته و گاه آن‌قدر دگرگون می‌شود که می‌شکند. این نکته می‌تواند اشارتی برای ما باشد که هیچ موجودی در جهان، پیوسته در راحتی و آرامش نیست. در روایتی آمده است از پیغمبر(ص) پرسیدند: چه چیزی محال است و ایشان در جواب فرمود: راحتی محض در دنیا آفریده نشده است. «که ما انسان را به حقیقت در رنج و مشقت آفریدیم»(آیه ۴ سوره بلد). با وجود اطلاع از این کیفیت زندگی دنیایی ما بشر سرگشته، نه تنها در دنیا از جانب پروردگار بی‌پشت و پناه رها نشده‌ایم که راه نجات و دستاویز خروج از بلا نیز با معارف الهی و آموزهای دین پیش روی ما قرار گرفته است. برای آشنایی بیشتر با این آموزه‌ها به سراغ منبر علما رفته‌ایم، باشد که با یاد خدا دل‌هایمان آرام گیرد.

درمان دردها با کلید قرآن

استاد انصاریان در سخنرانی خود برای مبارزه با درد و اندوه به سراغ نسخه قرآن کریم رفته است. نسخه‌ای که خلاصه‌ای از آن را در ادامه می‌خوانیم: «قرآن کریم برای درمان بسیاری از دردها، مردم را به فکر کردن دعوت می‌کند و آن را راهی برای رسیدن به درک توحید و معارف مهمی می‌داند که در محور توحید قرار دارد؛ در نتیجه، هر کسی که از راه اندیشه به توحید و معارفی برسد که در حول محور توحید است، به بسیاری از واقعیات عالی عالَم رسیده است و آن کس که به واقعیات عالم برسد، از رشد و کمالی که قرآن می‌فرماید برخوردار می‌شود؛ در نتیجه، وجود او، هم برای خودش و هم برای دیگران به بهترین منبع خیر تبدیل خواهد شد... یک سلسله روایات بسیار مهمی در باب اندیشه هست که از بهترین روایات مکتب ماست. شما نمی‌توانید در هیچ یک از فرهنگ‌های جهان، نمونه این مطالب را درباره اندیشه پیدا کنید. در روایتی از امیرالمؤمنین(ع) می‌خوانیم: «إنّ التفکر یدعوا إلی البر والعمل به» (الکافی، ج۲، ص۵۵). اندیشه و فکر، نتیجه‌اش این است که انسان را با همه نیکی‌ها آشنا می‌کند و دل انسان چون به‌طور فطری عاشق پاکی‌ها و نیکی‌هاست، اندیشه انسان را به آگاه شدن به نیکی‌ها و عمل کردن به آن‌ها وادار می‌کند. در حقیقت، امیرالمؤمنین(ع) اندیشه را ریشه عمل به تمام نیکی‌ها می‌داند؛ بنابراین، فکر در جاهای فراوانی افراد و گروه‌ها را نجات داده است. «سئل عیسی من أفضل الناس؟ قال: من کان منطقه ذکرا و صمته فکرا و نظره عبرة»(مجموعه ورام، ج۱، ص۲۵۰) از حضرت عیسی پرسیدند چه کسی بهترین مردم است؟ پاسخ داد: کسی که سخنش چراغ راه و مشکل‌گشاست و رنج‌ها را درمان کرده، مردم را از ناراحتی نجات می‌دهد و سکوتش هم فکر است و نگاه کردنش عبرت گرفتن». حجت‌الاسلام انصاریان (۱۰/۰۸/۱۳۹۹)

ذکر و انفاق؛ کلیدی برای دوری از گرفتاری

گاه در میان گرفتاری، دنبال راه حل‌های فوری فوتی هستیم. نسخه‌ای که هم گره از کارمان باز کند و هم اندوه را از دلمان ببرد. بزرگان دین بر پایه آموزه‌های مذهبی برای این اوقات هم توصیه‌هایی دارند. «سه چیز برای حل معضلات و گرفتاری خیلی مؤثر است: اولی، کشتن گوسفند است؛ کسانی که تمکن مالی دارند، گوسفند ذبح کنند و به فقرا بدهند. کشتن گوسفند و قربانی کردن خیلی از بلاها را دفع می‌کند.
دومی، حدیث کساست؛ «و ادفعوا أمواج البلاء بالدّعاء»، پیامبر اکرم (ص) چندبار قسم خوردند اگر کسی این حدیث را بخواند، اگر غمگین باشد، غمش برداشته شده و صاحب حاجت، حاجتش برآورده می‌شود.سومی، ۱۴هزار مرتبه صلوات فرستادن است؛ حالا ۱۴هزار مرتبه را چند نفر یا در چند جلسه بفرستند فرقی نمی‌کند.
ذکر صلوات برای اموات خیلی خاصیت دارد. گاهی من برای اموات صلوات هدیه می‌کنم و اثرات عجیبی هم دیدم. خواب دیدم فردی به چند نوع عذاب گرفتار است، مقداری صلوات برایش هدیه کردم، دوباره در خواب دیدم الحمدلله صلوات‌ها او را نجات داده‌اند. کسی می‌گفت: مادرم چند سال قبل مرده بود، یک شب خوابش را دیدم، گفت: پسرم! هیچ چیزی مثل صلوات روح من را شاد نمی‌کند؛ بهترین هدیه که به من می‌دهی، این ذکر است».
آیت‌الله بهاءالدینی (رضوان الله تعالی علیه)/ برگرفته از کتاب آیت بصیرت و نردبان آسمان

۱۰ راهکاری که اهل بیت(ع) برای درد و رنج ارائه داده‌اند

نسخه‌هایی هستند که وقتی طولانی و مفصل می‌شوند برای ما انسان‌های عصر سرعت، آدم‌های اسکرول کردن و هر چه خلاصه‌تر بهتر، دشوار می‌شوند. برای همین است که همیشه به دنبال کوتاه‌ترین راه و نزدیک‌ترین مقصدیم. شاید با توجه به همین ویژگی ما، اهل‌بیت(ع) گاه پیش روی ما نسخه‌های چکیده و فشرده گذاشته‌اند. حجت‌الاسلام رفیعی در سخنرانی خود به بیان یکی از این راهکارهای خلاصه شده و مرحله‌ای پرداخته که در ادامه آن‌ها را با هم مرور می‌کنیم. «گاهی انسان در زندگی دچار غم و اندوه می‌شود. عوامل غم و اندوه گاهی به دست خود انسان و گاهی از دست انسان خارج است. به صورت کلی ۱۰ راهکار برای مقابله با غم در روایات ما آمده است.۱. یاد خدا: هر کسی از یاد خدا غافل شود زندگی سختی خواهد داشت. ۲. یقین و رضا: امام صادق(ع) فرمودند: «خداوند از روی عدالت، حکمت و علم خود، آرامش و شادی را در یقین و رضا قرار داده است». این یعنی انسان به خداوند اعتماد کند.
۳. پرهیز از جزع و شکوه: امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «از جزع و شکوه بپرهیزید؛ زیرا این صفت برای انسان غم و اندوه می‌آورد».۴. زهد و امیری بر دنیا و عدم وابستگی به دنیا. ۵. قناعت: امام صادق(ع) فرمودند: «هر که قانع باشد به آنچه خداوند به او عنایت کرده است، از غم و اندوه آرام می‌شود».
۶. پناه بردن به خداوند از غم و اندوه. ۷. استغفار: رسول خدا(ص) فرمودند: «کسی که غم و اندوهش زیاد می‌شود فراوان استغفار کند».۸. نماز شب: «در روایت داریم نماز شب چهره را زیبا کرده و غم را از بین می‌برد».۹. توکل به خداوند. ۱۰. ادعیه و اذکاری که برای برطرف کردن غم و اندوه است».
حجت‌الاسلام دکتر رفیعی (۱۳/۰۹/۱۳۹۹)