جوان آنلاین: در روزهای گذشته با نهایی شدن احتمال تکیه «نوری المالکی» بر کرسی نخستوزیری عراق، امریکاییها تحرکات شدیدی را برای مداخله در مسائل داخلی عراق آغاز کردهاند. پس از اظهارات وزیر خارجه امریکا، رئیسجمهور این کشور نیز در پیامی توهینآمیز، علناً از مالکی به عنوان گزینهای یاد کرد که مطلوب ایالات متحده نخواهد بود. علاوه بر واکنش تند مالکی به اظهارات مداخلهجویانه کاخ سفید، یکی از نمایندگان عراق نیز رویکرد ایالات متحده را مداخله در امور داخلی کشورش و نیز باجگیری امریکا با استفاده از وضعیت اقتصادی این کشور به منظور هدف تحمیل نخستوزیر مطلوب خود ارزیابی کرد.
توافق اخیر احزاب شیعه عراق در زمینه معرفی نوری المالکی به عنوان نامزد نهایی گزینه نخستوزیری این کشور، زلزلهای در بدنه سیاسی دولت امریکا ایجاد کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده اوایل هفته جاری، در تماس تلفنی با محمد شیاع السودانی، نخستوزیر کنونی عراق، با ابراز امیدواری درباره اینکه دولت آینده بتواند عراق را به «نیرویی برای ثبات، رفاه و امنیت در خاورمیانه» تبدیل کند، به صورت ضمنی مخالفت خود را با قدرت گرفتن مالکی اعلام کرد. تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفته است که روبیو تأکید کرد، دولتی که تحت کنترل ایران باشد، نمیتواند منافع خود عراق را در اولویت قرار دهد، این کشور را از درگیریهای منطقهای دور نگه دارد یا شراکت سودمند دوجانبه میان واشینگتن و بغداد را پیش ببرد. رئیسجمهور امریکا نیز در ادامه دخالتهای آشکار در امور داخلی عراق، دیروز گفت که نوری المالکی نباید نخستوزیر شود. دونالد ترامپ در تروثسوشال نوشت: «شنیدهام که کشور بزرگ عراق ممکن است با بازگرداندن نوری المالکی به مقام نخستوزیری انتخاب بسیار بدی انجام دهد.» وی افزود: «آخرین بار که المالکی در قدرت بود، کشور به فقر و آشوب کامل فرو رفت. این نباید دوباره اتفاق بیفتد.» ترامپ مدعی شد: «بهخاطر سیاستها و ایدئولوژیهای دیوانهوارش، اگر انتخاب شود، ایالات متحده دیگر به عراق کمک نخواهد کرد و اگر ما در آنجا نباشیم تا کمک کنیم، عراق هیچ شانسی برای موفقیت، رفاه یا آزادی نخواهد داشت. عراق را دوباره بزرگ کنیم!» نوری المالکی از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴ نخستوزیر عراق و طی چهار سال معاون نخستوزیر بود، به دخالت آشکار امریکا در امور داخلی عراق واکنش نشان داد و گفت: «ما مخالفت قاطع خود را با دخالت آشکار امریکا در امور داخلی عراق اعلام میکنیم و آن را نقض حاکمیت عراق و تعدی به تصمیم چارچوب هماهنگی برای انتخاب نامزد تصدی پست نخستوزیری میدانیم.» المالکی تأکید کرد: «زبان گفتوگو میان کشورها تنها گزینه سیاسی برای تعامل است، نه توسل به دیکته و تهدید.» رئیس ائتلاف دولت قانون عراق افزود: «در راستای احترام به اراده ملی و تصمیم چارچوب هماهنگی و در راستای تحقق منافع عالی ملت عراق تا پایان ادامه خواهم داد.»
لزوم اتحاد گروههای ملی برای تحمیل
«احمد الشرمانی» نماینده عراقی به شدت به اظهارات امریکاییها واکنش نشان داد و گفت: «مداخله آشکار امریکا در ترسیم نقشه دولت آتی و انتخاب شخصیت نخست وزیر نقض آشکار حاکمیت ملی است. واشینگتن تلاش میکند از وضعیت اقتصادی شکننده کشور به عنوان ابزار فشاری برای اجرای دستور کارهای سیاسی خود استفاده کند.» وی گفت: «غفلت دولتهای سابق در بهبود اقتصاد ملی کشور را در معرض باجگیری امریکا با ابزار مالی قرار داده است. کاخ سفید تلاش میکند عراق را تحت قیمومیت اقتصادی نگه دارد تا تصمیم سیاسی آن را تضعیف کند و مانع اتخاذ اقدامات مستقل شود.» وی گفت: «تجاوز از حاکمیت دیگر صرفاً محدود به بعد نظامی نیست، بلکه به تحمیل معادلات سیاسی و امنیتی در خدمت منافع خارجی به ضرر منافع ملت عراق گسترش یافته است. گروههای ملی باید برای مقابله با این فشارها و تشکیل حکومتی با اراده داخلی متحد شوند.» همچنین، شورای عالی اسلامی عراق به ریاست «همام حمودی»، روز چهارشنبه تأیید کرد که انتخاب نخستوزیر یک موضوع کاملاً قانونی عراق است که مطابق با مفاد قانون اساسی و سازوکارهای روند سیاسی و به شیوهای که در خدمت ثبات، حفظ حاکمیت و حفاظت از منافع عالی ملی باشد، انجام میشود. علی الدفاعی، سخنگوی رسمی این شورا در بیانیهای اظهار داشت: «این شورا به ایجاد روابط متعادل و مثبت با جامعه بینالمللی، بر اساس احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلی، متعهد است.» الدفاعی تأکید کرد که «عراق کشوری با نهادهای کاملاً مستقر است که قادر به مدیریت تعهدات قانونی و سیاسی خود با اراده ملی مستقل و به شیوهای است که منعکسکننده انتخاب نمایندگان مردم عراق باشد.» حزب الدعوه الاسلامیه این کشور نیز در واکنش به مداخلهجوییهای دونالد ترامپ، بامداد روز چهارشنبه در سایت رسمی خود یک تصویر از المالکی به همراه آیهای از قرآن را منتشر کرد؛ «الله ولی الذین امنوا، یخرجهم من الظلمات الی النور، والذین کفروا اولیاؤهم الطاغوت». یک منبع در چارچوب هماهنگی شیعیان در عراق گزارش داد که رهبری این چارچوب، اعضای خود را به جلسه اضطراری در دفتر نوری المالکی، رئیس ائتلاف دولت قانون، عصر چهارشنبه فراخوانده است. به گفته این منبع، هدف از این جلسه «بحث در مورد موضع اخیر واشینگتن در مورد روند سیاسی در عراق» علاوه بر بحث در مورد انتخابات ریاست جمهوری است.
کمکهای امریکا، ابزار باجگیری سیاسی
محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن نیز به مواضع امریکاییها واکنش نشان داد و گفت: «امریکا که مدعی است حامی دموکراسی است اولین طرفی است که در مقابل گزینههای ملتها در صورت عدم همسویی آن با خواستههایش میایستد. دموکراسی برای واشینگتن تنها زمانی مفید است که در خدمت منافعش باشد. اگر مردم راه متفاوتی را انتخاب کنند فوراً دست به سرنگونی آن میزند.» الفرح تأکید کرد: «واشینگتن تنها به دلیل نگرانی درباره منافع و نفوذ خود با دولتی مثل دولت نوری المالکی مخالفت میکند. تمام کمکهای امریکا به عراق هیچ روزی بدون بها نبوده است. حضور واشینگتن در این کشور همواره مرتبط با وادار کردن رهبران وابسته به تبدیل ملتها و منابع خود به ابزارهایی در خدمت منافع امریکا و صهیونیسم بوده است.» وی افزود: «تهدید امریکا به قطع حمایت از عراق اذعان صریحی برای این مسئله است که این کمک هیچگاه به خاطر عراقیها نبوده بلکه وسیله باجگیری سیاسی بوده است.» الفرح تأکید کرد: «آزادی با تصمیم کاخ سفید داده نمیشود و دموکراسی با رضایت واشینگتن به وجود نمیآید. بازسازی کشورها با دیکتههای خارجی و با توسعه مشروط به امنیت دشمن صهیونیستی به دست نمیآید.» وی گفت: «عراق برای انتخاب رهبران خود نه به گواهی حسن رفتار ترامپ و نه به اجازه امریکا نیاز دارد. عراق با اراده ملت خود ساخته میشود و کسانی که شعارهایی مانند بیایید عراق را بزرگ کنیم سر میدهند ممکن است در عین حال نتوانند عراق آزاد، قوی و مستقل را تصور کنند.»