حسن وحید روز دوشنبه در حاشیه نشست تخصصی حوضه آبخیز دریاچه نمک که به میزبانی منابع طبیعی استان اصفهان برگزار شد، در جمع خبرنگاران اظهار کرد: حوضه آبخیز دریاچه نمک با بیش از ۹ میلیون هکتار وسعت، متأسفانه در شرایط مناسبی قرار ندارد.
وی افزود: حدود ۲ میلیون هکتار از این وسعت به کانونهای بحران فرسایش بادی تبدیل شده است و سهم قابل توجهی از گرد و غبارهایی که استانهای مرکزی را در بر میگیرد و حتی استان تهران، سمنان و بعضی از بخشهایی از شمال کشور را، ناشی از این حوضه آبخیز است.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: البته کانونهای خارجی هم نقش دارند اما کانون اصلی در حوضه دریاچه نمک قرار دارد.
وحید با بیان اینکه عوامل متعددی در ایجاد این وضعیت دخیل هستند، افزود: دستکاریهای انسانی در حوضه آبخیز، برنامههای توسعه نامتوازن، خشکسالی و تغییرات اقلیمی شدید، نبود بهرهوری مناسب از منابع طبیعی و مهمتر از همه، مدیریت ناکارآمد منابع آبی در بخشهای مختلف از جمله این عوامل است.
معاون سازمان منابع طبیعی کشور تاکید کرد: شرایط دریاچه نمک مطلوب نیست و برای عبور از این بحرانها، باید به سمت مدیریت جامع حوضه آبخیز حرکت کنیم؛ یعنی تمام دستاندرکاران حوزه آب از دولت گرفته تا مردم، جوامع روستایی، شهری و صنعتی باید برنامهای جامع و مدون داشته باشند و همبستگی قوی بین برنامههای دولتی و مشارکت مردمی ایجاد شود تا بتوانیم بحرانها را حداقل به صورت نسبی کنترل و مدیریت کنیم.
وحید درباره نشست جاری گفت: امروز در استان اصفهان هستیم و این نشست با حضور کارشناسان و مدیران منابع طبیعی استانهای درگیر مانند تهران، اصفهان، قم، البرز و سمنان، مراکز تحقیقاتی، صاحبنظران، سایر بخشهای اجرایی دولت و مدیریت بحران استان اصفهان برگزار میشود.
لزوم تدوین سند اجرایی برای احیای حوضه آبخیز
وی با بیان اینکه هدف ما رسیدن به نقشه راه جامع و کامل برای ستاد ملی مدیریت دریاچه نمک است، گفت: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این حوضه را مدیریت میکند و وظیفه اصلی در بخشهای مختلف بر عهده ماست.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار کرد: در برنامه هفتم توسعه، دولت اهتمام ویژهای به حل بحرانهای زیستمحیطی، کنترل سیلاب، مقابله با خشکسالی و کاهش گرد و غبار دارد.
وحید ادامه داد: امید است در قالب جلسات استانی و حوضههای آبخیز، سند جامعی تدوین و اجرایی شود.
جنگلکاری دستکاشت در اصفهان به ۱.۲ میلیون هکتار رسید
وی به برخی آمار اقدامات در حوزه مقابله با بیابان زایی و آبخیزداری اشاره کرد و گفت: در استان اصفهان حدود ۳۰۰ هزار هکتار مدیریت کانون گرد و غبار انجام شده، جنگلکاری دست کاشت در استان به بیش از ۱.۲ میلیون هکتار رسیده و در مناطق بیابانی حدود ۶ میلیون هکتار احیا انجام شده است.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: اگر این اقدامات نبود، شرایط بسیار متفاوت و بدتر میشد؛ این اقدامات به کنترل روانابها، ذخیره آب زیرزمینی، جلوگیری از تخریب و سیلاب کمک کرده است.
وحید افزود: علاوه بر منابع طبیعی، وزارت جهاد کشاورزی در اراضی رها شده کشاورزی و مرتعی، مدیریت منابع آب، معادن، خشکرودها، راهها و تالابهای خشکشده هم نقش کلیدی دارند.
هدفگذاری برنامه هفتم برای کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی
وی اضافه کرد: هدف برنامه هفتم توسعه کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی است و همه بخشها باید مسئولیتپذیر باشند.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره طرح شرکت شهرکهای صنعتی اصفهان برای ایجاد شهرک شیمیایی و استحصال مواد معدنی از شورابهها در دریاچه نمک، گفت: ضوابط زیستمحیطی باید رعایت شود؛ این ضوابط فقط وظیفه محیط زیست نیست، منابع طبیعی هم دخیل است.
وحید ابراز کرد: در ارزیابیهای زیستمحیطی و صدور مجوزها حتی برای معادن و پروژههای عمرانی ملاحظات زیستمحیطی باید جدی گرفته شود. کمتوجهی به تذکرات محیط زیست و منابع طبیعی منجر به بحران میشود و ما با این مسئله مواجه هستیم.
وی در ادامه با بیان اینکه ایران در کنوانسیونهای بیابانزدایی و گرد و غبار فعال است، اظهار کرد: جلسه بینالمللی گرد و غبار در تهران به مصوبات کنوانسیون پیوست شد و کشورها موظف به مشارکت مالی در احیای سرزمین شدند. ایران در منطقه حرف برای گفتن دارد و اقدامات خوبی در استانهایی مانند اصفهان، خوزستان، کرمان و تهران انجام شده اما با شرایط فعلی کافی نیست و نیاز به اقدامات جدیتر داریم.
ایران در محاصره ۲۷۰ میلیون هکتار کانون بحرانی گردوغبار
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اینکه کانونهای بحران فرسایش بادی داخلی کشور حدود ۱۴ میلیون هکتار است، افزود: علاوه بر این، حدود ۲۷۰ میلیون هکتار در کشورهای همسایه مانند سوریه، عربستان، ترکمنستان قره قوم، افغانستان و پاکستان کانونهای بحرانی فرسایش بادی گسترده شده که گاهی گرد و غبار آنها به ایران میرسد.
وحید تاکید کرد: با برنامههای بودجهای، معافیتهای مالیاتی برای شرکتهای فعال در احیا و مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن برای جبران آلایندگی و مصرف آب زیرزمینی با اجرای طرحهای آبخیزداری، پیشبینی میشود اهداف برنامه هفتم محقق شود.
∎
وی افزود: حدود ۲ میلیون هکتار از این وسعت به کانونهای بحران فرسایش بادی تبدیل شده است و سهم قابل توجهی از گرد و غبارهایی که استانهای مرکزی را در بر میگیرد و حتی استان تهران، سمنان و بعضی از بخشهایی از شمال کشور را، ناشی از این حوضه آبخیز است.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: البته کانونهای خارجی هم نقش دارند اما کانون اصلی در حوضه دریاچه نمک قرار دارد.
وحید با بیان اینکه عوامل متعددی در ایجاد این وضعیت دخیل هستند، افزود: دستکاریهای انسانی در حوضه آبخیز، برنامههای توسعه نامتوازن، خشکسالی و تغییرات اقلیمی شدید، نبود بهرهوری مناسب از منابع طبیعی و مهمتر از همه، مدیریت ناکارآمد منابع آبی در بخشهای مختلف از جمله این عوامل است.
معاون سازمان منابع طبیعی کشور تاکید کرد: شرایط دریاچه نمک مطلوب نیست و برای عبور از این بحرانها، باید به سمت مدیریت جامع حوضه آبخیز حرکت کنیم؛ یعنی تمام دستاندرکاران حوزه آب از دولت گرفته تا مردم، جوامع روستایی، شهری و صنعتی باید برنامهای جامع و مدون داشته باشند و همبستگی قوی بین برنامههای دولتی و مشارکت مردمی ایجاد شود تا بتوانیم بحرانها را حداقل به صورت نسبی کنترل و مدیریت کنیم.
وحید درباره نشست جاری گفت: امروز در استان اصفهان هستیم و این نشست با حضور کارشناسان و مدیران منابع طبیعی استانهای درگیر مانند تهران، اصفهان، قم، البرز و سمنان، مراکز تحقیقاتی، صاحبنظران، سایر بخشهای اجرایی دولت و مدیریت بحران استان اصفهان برگزار میشود.
لزوم تدوین سند اجرایی برای احیای حوضه آبخیز
وی با بیان اینکه هدف ما رسیدن به نقشه راه جامع و کامل برای ستاد ملی مدیریت دریاچه نمک است، گفت: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این حوضه را مدیریت میکند و وظیفه اصلی در بخشهای مختلف بر عهده ماست.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار کرد: در برنامه هفتم توسعه، دولت اهتمام ویژهای به حل بحرانهای زیستمحیطی، کنترل سیلاب، مقابله با خشکسالی و کاهش گرد و غبار دارد.
وحید ادامه داد: امید است در قالب جلسات استانی و حوضههای آبخیز، سند جامعی تدوین و اجرایی شود.
جنگلکاری دستکاشت در اصفهان به ۱.۲ میلیون هکتار رسید
وی به برخی آمار اقدامات در حوزه مقابله با بیابان زایی و آبخیزداری اشاره کرد و گفت: در استان اصفهان حدود ۳۰۰ هزار هکتار مدیریت کانون گرد و غبار انجام شده، جنگلکاری دست کاشت در استان به بیش از ۱.۲ میلیون هکتار رسیده و در مناطق بیابانی حدود ۶ میلیون هکتار احیا انجام شده است.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: اگر این اقدامات نبود، شرایط بسیار متفاوت و بدتر میشد؛ این اقدامات به کنترل روانابها، ذخیره آب زیرزمینی، جلوگیری از تخریب و سیلاب کمک کرده است.
وحید افزود: علاوه بر منابع طبیعی، وزارت جهاد کشاورزی در اراضی رها شده کشاورزی و مرتعی، مدیریت منابع آب، معادن، خشکرودها، راهها و تالابهای خشکشده هم نقش کلیدی دارند.
هدفگذاری برنامه هفتم برای کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی
وی اضافه کرد: هدف برنامه هفتم توسعه کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی است و همه بخشها باید مسئولیتپذیر باشند.
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره طرح شرکت شهرکهای صنعتی اصفهان برای ایجاد شهرک شیمیایی و استحصال مواد معدنی از شورابهها در دریاچه نمک، گفت: ضوابط زیستمحیطی باید رعایت شود؛ این ضوابط فقط وظیفه محیط زیست نیست، منابع طبیعی هم دخیل است.
وحید ابراز کرد: در ارزیابیهای زیستمحیطی و صدور مجوزها حتی برای معادن و پروژههای عمرانی ملاحظات زیستمحیطی باید جدی گرفته شود. کمتوجهی به تذکرات محیط زیست و منابع طبیعی منجر به بحران میشود و ما با این مسئله مواجه هستیم.
وی در ادامه با بیان اینکه ایران در کنوانسیونهای بیابانزدایی و گرد و غبار فعال است، اظهار کرد: جلسه بینالمللی گرد و غبار در تهران به مصوبات کنوانسیون پیوست شد و کشورها موظف به مشارکت مالی در احیای سرزمین شدند. ایران در منطقه حرف برای گفتن دارد و اقدامات خوبی در استانهایی مانند اصفهان، خوزستان، کرمان و تهران انجام شده اما با شرایط فعلی کافی نیست و نیاز به اقدامات جدیتر داریم.
ایران در محاصره ۲۷۰ میلیون هکتار کانون بحرانی گردوغبار
معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اینکه کانونهای بحران فرسایش بادی داخلی کشور حدود ۱۴ میلیون هکتار است، افزود: علاوه بر این، حدود ۲۷۰ میلیون هکتار در کشورهای همسایه مانند سوریه، عربستان، ترکمنستان قره قوم، افغانستان و پاکستان کانونهای بحرانی فرسایش بادی گسترده شده که گاهی گرد و غبار آنها به ایران میرسد.
وحید تاکید کرد: با برنامههای بودجهای، معافیتهای مالیاتی برای شرکتهای فعال در احیا و مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن برای جبران آلایندگی و مصرف آب زیرزمینی با اجرای طرحهای آبخیزداری، پیشبینی میشود اهداف برنامه هفتم محقق شود.