این شخصیت والا در خاندان نبوت، تربیت، علم، اخلاق و فضائل شخصیتی خود را کسب کرده است.
در بین دلدادگان اهل بیت (ع) شخصیت حضرت اباالفضل العباس (ع) مورد توجه بوده و ادب و وفای حضرت، در تاریخ ماندگار است. حضرت عباس (ع) باتوجهبه بهرهمندی از تقوا، همچنین تزکیه نفس و خضوع در محضر امامان معصوم (ع)، موفق به کسب
مقام والای تسلیم، تصدیق، وفا و نُصح در حد اعلی، شد.
حضرت عباس (ع) در برابر سه امام معصوم هم عصر خود مثل یک عبد در برابر مولا بود، لذا فضائل زیاد ایشان برگرفته از همراهی و تبعیت محض از امام معصوم (ع)، است.
باتوجهبه فرمایش امیرالمؤمنین (ع): «الدُّنیَا دارٌ بالبلاءِ مَحفوفَةٌ؛ دنیا سرایی است که به بلاپیچیده شده است»، در مواجه با مشکلات، بلاها و مصیبتها چندین عکس العمل معنوی مانند توکل، صبر، رضا و تسلیم قابل تصور است و در این میان، مقام تسلیم برترین آنهاست.
انسانی که تسلیم محض شد، مَحرم میشود و به مرحلهای میرسد که به صدق و حقانیت صاحبولایت پی میبرد.
در جریان عاشورا، برخی از افراد دررابطهبا قیام سید الشهداء (ع) اظهارنظر میکردند و ایراداتی داشتند، ولی در هیچ منبعی ذکر نشده که قمر بنیهاشم (ع) در مقابل امام، اظهارنظری کرده باشد، این همان مقام تصدیق است که هر چه امام بفرماید را صدق بداند.
شخصیت معنوی، عبادی و اخلاقی حضرت عباس (ع) آنقدر زیاد است که نسبت به ایشان کنیه «ابوالفضل»، یعنی پدر فضائل را به کار میبرند و حضرت بهواسطهٔ تقوا و ایمان راسخشان، احترام و آبروی ویژهای نزد خداوند دارد تا جایی که، «بابالحوائج» نیز لقب گرفتهاند.
وفاداری حضرت ابوالفضل (ع) نسبت به صاحبولایت، جلوههای گوناگونی دارد، مثلاً زمانی که دومرتبه برای او اماننامه میآوردند، هر دو را با قاطعیت رد میکند و یا در شب عاشورا زمانی که امام بیعتش را از اصحاب برمیدارد، نخستین کسی است که اظهار وفاداری میکند و عرضه میدارد: لِمَ نَفْعَلُ ذَلِکَ لِنَبْقَی بَعْدَکَ لَا أَرَانَا اللَّهُ ذَلِکَ أَبَدا؛ دست از یاری تو برداریم که بعد از تو زنده باشیم؟ خدا هرگز نخواهد که بعد از تو زنده باشیم.
در شب عاشورا که امام، بیعت را از همه برداشت و فرمود: «شما بروید، اینها با من کار دارند»، نخستین شخصی که برخاست و اعلام وفاداری کرد، حضرت عباس (ع) بود.
قمر بنیهاشم (ع)، نهایت خلوص را در انجام فرمان امامش به کار گرفت و در همه مراحل بهعنوان یک سرباز ولایت انجاموظیفه کرد.
حجتالاسلاموالمسلمین جواد تقوی – دکترای علوم قرآن و حدیث و پژوهشگر حوزه قرآن و حدیث