به گزارش ایرنا، در روزهای اخیر خبرهای امید بخشی برای حل مشکل زباله مازندران به گوش می رسد که تکمیل و افتتاح کارخانه کمپوست بهشهر از جمله مهم ترین خبرها در این حوزه محسوب می شود.

در سال های اخیر برای حل مشکل پسماند یکی از چالش بزرگ مازندران واکاوی های زیادی از سوی کارشناسان انجام شد که بعد از بررسی و سنجش روش های مختلف مدیریت پسماند، به این نتیجه رسیدند که کارخانه کمپوست از جمله موثر ترین روش برای گره گشایی مشکل پسماند مازندران است.

هر چند کارشناسان بر این امر تاکید دارند که برای مدیریت درست پسماند یک چرخه منظمی باید رعایت شود که این چرخه از اجرای درست طرح تفکیک زباله از مبداء آغاز و پسماند بعد از پردازش در نهایت به کارخانه کمپوست برای تهیه کود ختم می شود.

آنها بر این باورند با توجه به این که استان مازندران در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی رتبه نخست را در کشور دارد و به عنوان لنگرگاه امنیت غذایی کشور معروف است تولید کود کمپوست از زباله برای این استان بسیار مفید و موثر است و خواستار افزایش کارخانه های کمپوست در این خطه از شمال شدند.

بعد از شکل گیری دولت چهاردهم حل مشکل زباله مازندران وارد گام اجرایی شد و در این مسیر برای برخی از شهرستان ها از جمله در شرق مازندران و بهشهر کارخانه کمپوست راه اندازی شد که با حمایت دولت به همراه سرمایه گذاری بخش خصوصی این طرح مهم زیرساختی در حوزه پسماند در مرحله تکمیل و افتتاح قرار گرفت.

در برخی از شهرهای مرکزی مازندران همانند بابل، آمل و بابلسر هنوز تصمیم قطعی برای حل مشکل زباله در این شهرستان ها اتخاذ نشد و زباله های بابل و چند شهر اقماری به استان های همجوار منتقل و زباله های شهر آمل همچنان در عمارت دپو می شود.

از سوی دیگر کارشناسان بر این امر تاکید دارند که کارخانه زباله سوز نه تنها صرفه اقتصادی ندارد بلکه طرحی است که در جهان پیشرفته منسوخ شده و آلایندگی زیادی دارد و اگر قرار است دیگر شهرهای مازندران طرحی را مد نظر قرار دهند کارخانه کمپوست باید از جمله این طرح باشد.

کارشناسان با بررسی های دقیق نحوه حل مشکل پسماند در کشورهای مختلف به این جمع بندی رسیدند که استفاده از کارخانه زباله سوز در برخی از کشورها حدود ۳۵ سال است که از گردونه خارج شد و روش های جدیدی را برای مدیریت پسماند در نظر گرفتند.

هزینه های بسیار سنگین ساخت زباله سوزها از یک طرف و هزینه های بالای نگهداری این کارخانه ها به همراه آلودگی های زیست محیطی آن سبب شد که این روش برای حل مشکل پسماند برای بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا از دستور کار خارج شود و روش های جدیدی را به کار گیرند.

در شرایط فعلی کارشناسان محیط زیست به عملکرد کارخانه کمپوست بهشهر بسیار امیدوارند چرا که آنها اجرای این طرح را نه تنها برای استان مازندران یک امر ضروری می دانند بلکه کارخانه کمپوست به همراه اجرای درست زنجیره مدیریت پسماند که از تفکیک زباله در مبداء آغاز و در کارخانه کمپوست و تهیه کود ختم می شود را مناسب ترین روش برای مدیریت درست پسماند برای استان های شمالی کشور برمی شمارند.

زباله زخم عمیق پیکر نحیف طبیعت شمال کشور است. زخمی که در ۲ دهه اخیر عمیق‌تر شده و مساحت آن نیز در نقاط مختلف شمال و به ویژه مازندران افزایش یافته است.

جانمایی نامطلوب مکان‌های دفن زباله مازندران در سه دهه اخیر سبب شده که اکنون مساحت عرصه‌های دپوی زباله در مازندران که عمدتا نیز در دل جنگل‌ها قرار دارند به حدود ۲۰۰ هکتار برسد.

دپوی این زباله‌ها و آلوده شدن خاک محیط تنها چالش ناشی از این روش دفع پسماند نیستند. نفوذ شیرابه‌ها به عمق زمین و آب‌های زیرزمینی تهدید بزرگی است که بر سلامت ساکنان اطراف این سایت‌های دپوی زباله تاثیر مستقیم می‌گذارد. زباله‌دان‌های تحمیل شده به طبیعت مازندران نبسیاری از زمین‌های باغی، شالیزاری و مراتع استان را به درجه‌ای از آلودگی رساندند که در سلامت محصولات تولیدی در این عرصه‌ها ابهام وجود دارد.

شهرهای مازندران به گونه‌ای گسترده شده که جنگل، کوه، دشت و مرتع بخشی از شهرها و روستاهای این استان را تشکیل می‌دهند و همه این اراضی هم در معرض تهدید زباله‌ها قرار دارند.

تحقق رویای دیرینه

در این ارتباط استاندار مازندران اظهار کرد: بهره‌برداری از کارخانه کمپوست بهشهر به عنوان تحقق آرزوی دیرینه مردم منطقه بود که این طرح مهم تا پایان سال جاری افتتاح و با راه‌اندازی این واحد، مشکل روزانه حدود ۲۵۰ تن پسماند در شرق استان به‌طور پایدار حل می‌شود.

مهدی یونسی‌رستمی گفت: تکمیل کارخانه کمپوست بهشهر نه تنها خبری خوشحال کننده برای مردم شرق مازندران محسوب می شود بلکه سه مرکز جدید پردازش پسماند در استان تا پایان امسال راه‌اندازی می‌شود.

وی افزود: با بهره‌برداری از این واحد، مشکل روزانه حدود ۲۵۰ تن پسماند در شرق مازندران به‌طور پایدار حل می‌شود که پیرو قولی بود که من و معاون عمرانی استانداری به مردم داده بودیم.

استاندار مازندران با تقدیر از مشارکت بخش خصوصی در اجرای این پروژه، گفت: این طرح به‌طور کامل با توان مهندسان و نخبگان داخلی طراحی و اجرا شد و می‌تواند به عنوان الگویی برای استان‌های شمالی و حتی کل کشور مطرح شود.

یونسی‌رستمی با بیان این که بر این اساس، مرکز پردازش پسماند قائم‌شهر برای خدمات‌رسانی به شهرستان‌های سوادکوه، سوادکوه شمالی، جویبار و سیمرغ، پروژه مشابه در تنکابن برای غرب استان و پروژه پسماند برای نور و اطراف با محوریت محمودآباد، با اولویت در دستور کار قرار دارند، اظهار کرد: با ادامه همکاری بخش خصوصی، این پروژه‌ها نیز تا عید نوروز به بهره‌برداری برسند.

تلاش برای حفظ محیط زیست

استاندار مازندران اظهار کرد: اجرای این طرح مهم زیرساختی گامی موثر در راستای حفظ محیط زیست و ارتقای کیفیت زندگی در استان مازندران تلقی می شود.

یونسی رستمی تصریح کرد: این کارخانه قادر است کود غنی‌شده و قابل استفاده در کشاورزی تولید کند که با بهره‌برداری از این کارخانه، دفن بی‌رویه زباله در شرق استان به پایین ترین حد می‌رسد و این مدل موفق در سایر شهرهای استان نیز تکرار خواهد شد.

این مقام مسوول تصریح کرد: عملیات اجرایی کارخانه کمپوست زباله شرق مازندران در سال ۱۳۸۷ آغاز شد که با پیگیری‌های انجام شده در دولت چهاردهم در آستانه افتتاح قرار گرفت.

معضل پسماند سال‌های طولانی است که گریبان‌ مازندران سرسبز را گرفته و در برهه‌های مختلف سه دهه گذشته در برخی مناطق تبدیل به بحران چندوجهی شد. در این فرایند بیشترین آسیب به جنگل‌های مازندران وارد شد. محل دپوی زباله‌ها در آمل، بابل، بابلسر، نوشهر، نور و بسیاری از شهرهای این استان از گلوگاه تا رامسر تهدیدی جدی برای عرصه‌های طبیعی محسوب می‌شوند.

هر چند قصه تلخ معضل زباله برای بومیان مازندران تکراری است و بسیاری از مازندرانی‌ها درد و رنج و جان‌سختی آن در برابر راه‌حل‌های متنوع را با گوشت و استخوان‌شان لمس کرده‌اند، ولی برای غیربومیان هم ناآشنا نیست. چون اگر حتی پیشینه یک بار سفر زمینی به مازندران را داشته باشند، بوی تعفن زباله‌های انباشته در جای‌جای استان بدون تردید مشام‌شان را آزرده است.

بیراه نیست اگر گفته شود در مسیرهای منتهی به جنگل، دریا یا کوه‌های همه شهرستان‌های مازندران می‌توان نقاطی را یافت که بوی تعفن زباله احساس شود و محل دپوی زباله‌ها به چشم آید.

با این که طی سال‌های اخیر گام‌های مثبتی برای ساماندهی زباله در مازندران برداشته شد، اما به جز موارد معدودی از جمله بهره‌برداری از نیروگاه زباله‌سوز نوشهر که آن هم البته با چالش و تعطیلی مواجه شد و کارخانه کمپوست تنکابن، بقیه طرح‌ها به سرانجامی اثرگذار نرسیدند و فرآیند تخریب اراضی طبیعی همچنان ادامه دارد.