به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ مرکز قم، زمینههای سیاسی و اجتماعی و دینی قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به دهه ۱۳۳۰ ش و اقدامات تحریکآمیز نظام حاکم بازمیگردد، اما مهمترین حادثه که منجر به شروع قیام شد، سخنرانی امام خمینی(ره) در مدرسه فیضیه قم و پخش خبر آن در کشور بود.
امام خمینی(ره) در این سخنرانی بهشدت و بهصراحت به شاه و اسرائیل حمله کرد، بهدنبال این سخنرانی، امام خمینی(ره) در سحرگاه ۱۵ خرداد در منزل خود در قم بازداشت و به تهران منتقل شد.
مردم همان روز در قم و تهران و دیگر شهرها به خیابانها ریختند و قیام پانزده خرداد شکل گرفت.
تظاهرات در قم، تهران و ورامین به مقابله حکومت انجامید و تعدادی از مردم شهید و مجروح شدند و امام خمینی(ره)، بهدلیل کشته شدن جمعی از مردم، اینروز را برای همیشه عزای عمومی اعلام کرد.
قیام پانزده خرداد نقطه عطفی در مبارزات ملت ایران در برابر حکومت پهلوی بود که استمرار آن به قیام سراسری ۱۳۵۷ و پیروزی انقلاب اسلامی انجامید.