شناسهٔ خبر: 71181165 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: همشهری آنلاین | لینک خبر

دریافت خدمات گسترده با «کارت بلیت» در کلانشهرهای جهان

فراتر از یک بلیت معمولی

منظور از «کارت شهروندی» کارتی است که در تمام سامانه‌های حمل‌ونقل چه انبوه‌بر و چه سبک قابل استفاده باشد و علاوه بر آن در برخی نقاط دیگر مانند مراکز خرید و خدمات شهری بتوان از آن استفاده کرد؛ کارتی که در تماس با دستگاه‌های پرداخت عمل کند و نیازی به وارد کردن رمز نداشته باشد.

صاحب‌خبر -

همشهری - محمد سرابی: در کلانشهرهای شلوغ و پرتراکم جهان، استفاده روزانه از کارت‌های شهروندی گاهی کارآمدتر از کارت‌های بانکی است. تعداد زیادی از کلانشهرهای جهان «کارت بلیت» ویژه خود را دارند، اما کارت‌های شهروندی خدمات بیشتری را زیرپوشش خود قرار می‌دهند و علاوه بر حمل‌ونقل عمومی شهر و حاشیه شهر به حوزه‌هایی مانند خرده‌فروشی‌ها هم نفوذ می‌کنند.

هنگ‌کنگ

اختاپوس؛ کارت بلیت مشترک

نزدیک ۹۸درصد جمعیت هنگ‌کنگ که بین ۱۵تا ۶۵سال دارند، در شبکه حمل‌ونقل عمومی از کارت اختاپوس استفاده می‌کنند. این کارت ۲۷سال قبل شروع به‌کار کرد و در این مدت، انواع کاربری‌ها به آن افزوده شد. قبل از اختاپوس، شرکت راه‌آهن هنگ‌کنگ کارت‌هایی ساخت که به جای بلیت از آنها استفاده می‌شد، اما در سال ۱۹۹۷چند شرکت حمل‌ونقل ریلی و اتوبوسی با هم ترکیب شدند و یک کارت بلیت مشترک ساختند. این کارت مورد استقبال زیاد اهالی شهر قرار گرفت؛ زیرا اتفاقات سیاسی و اقتصادی باعث شده بود که در این سال، سکه‌های رایج هنگ‌کنگی کمیاب شوند. تا یک سال بعد حدود ۴میلیون کارت صادر شده بود که تا سال ۲۰۰۲به ۹میلیون کارت رسید. کارت‌های اولیه تا ۱۰سال قابل استفاده بودند و در سال ۲۰۱۸نسل جدید کارت‌ها جایگزین آنها شدند.

خدمات ایستگاه مترو

کارت اختاپوس برای پرداخت کرایه ساخته شده بود، اما حوزه خدمات آن دائما افزایش پیدا کرد. بعضی تاکسی‌ها به سامانه این کارت متصل شدند، سپس پارکینگ‌های شهری کرایه توقف خودرو را با این کارت دریافت کردند. تعدادی از خدمات خصوصی که در ایستگاه‌های مترو ارائه می‌شد، مانند اتاقک‌های عکس فوری هم این کارت را به جای پول می‌پذیرفتند. گردش پول کارت اختاپوس به حدی رسید که وزارت دارایی حکومت محلی، به این شرکت اجازه تاسیس نوعی مؤسسه مالی رسمی داد. تعدادی از فروشگاه‌های خرده‌فروشی هم به این شبکه مالی متصل شدند. اکنون در خارج از هنگ‌کنگ و در شهر شنزن هم مراکزی هستند که این کارت را می‌پذیرند. شهر شنزن نیز از سال ۲۰۰۴کارت شهروندی حمل‌ونقل خود را ساخته است.

بیشتر بخوانید: گوشی و کارت؛ جایگزین پول خرد|کرایه‌ تاکسی در دو کلانشهر جهان چطور پرداخت می‌شود؟

فراتر از یک بلیت معمولی

سنگاپور

نتز؛ کارت چندمنظوره

کارت شهروندی سنگاپور از قدیمی‌ترین طرح‌های پرداخت الکترونیک در جهان است که برای نخستین‌بار در سال ۱۹۸۶و به‌عنوان یک پروژه آزمایشی چند بانک و دستگاه خودپرداز شروع شد. وقتی چند پمپ بنزین و سوپرمارکت به آن پیوستند، پروژه ادامه پیدا کرد. کارت نِتز (NETS) زمانی به حمل‌ونقل عمومی شهر راه پیدا کرد که پرداخت عوارض جاده‌ها و هزینه پارکینگ‌ها به آن واگذار شد. تراشه درون این کارت‌ها هنگام عبور از ایستگاه‌های عوارضی مبلغ مورد نظر را از کیف پول که به کارت متصل است، کم می‌کند. در سال‌های ۱۹۹۵و ۲۰۰۹سامانه‌های این کارت تغییر کرد. این کارت اگرچه در ابتدا به‌عنوان یک کارت اعتباری عادی برای خرید از فروشگاه‌ها ساخته شده بود، اما به‌صورت ابزار پرداخت بلیت در اتوبوس‌ها و تاکسی‌ها درآمد.

برنامه‌های گوشی تلفن همراه

کارت نتز از ابتدا برای پرداخت‌های خرد و سریع شهروندان ایجاد شده بود و در همین مسیر توسعه پیدا کرد. از سال ۲۰۱۵اتصال کارت به برنامه‌های درون گوشی تلفن همراه هوشمند باعث شد که شارژ کردن کارت با سهولت بیشتری انجام شود. در سال ۲۰۱۶برنامه اندرویدی مخصوص آن منتشر شد که امکان شارژ و مشاهده تراکنش‌های کارت را فراهم می‌کرد. چند نوع مختلف از این کارت ساخته شده که بین ۵تا ۷سال اعتبار دارند. تعداد زیادی فروشگاه زنجیره‌ای در شهر سنگاپور این کارت را به‌عنوان کارت بانکی می‌پذیرند و نشانه آن را روی درهای فروشگاه خود نصب کرده‌اند. اکنون کارت نتز جز اتوبوس در مونوریل، ال آر تی و مجموعه متروی سنگاپور به‌عنوان بلیت کاربرد دارد.

بیشتر بخوانید: خیابان‌های شلوغ جهان برای خودروهای شخصی رایگان نیست

فراتر از یک بلیت معمولی