سرویس ادبیات خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - کریم امامی ۱۰ سال پایانی عمرش را به تالیف و تدوین فرهنگ فارسی- انگلیسی با نام «کیمیا» اختصاص داد که به گفته اهل فن این فرهنگ تکجلدی با گنجاندن راهنمای استفاده از فرهنگ در ۱۲ بخش که مراجعه کنندگان را به کار میآید و الفبای آوایی (Phonetic Alphabet) برای واژههای فارسی برای کسانی که زبان مادری آنها فارسی نیست و حتی دانشجویان ایران مفید باشد.
این فرهنگ آخرین یادگار کریم امامی است. وی در سالهای آخر زندگانی خود به آن پرداخت و در ماههای پایانی زندگی و درحالیکه بیماری توانش را برده بود آن را به سرانجام رساند.
وی پیش از این اثر کتابهای بسیاری را تقدیم فرهنگ و ادب ایران زمین کرد که شامل نگارش «از پست و بلند ترجمه»، «کتاب امروز: چند گفتار در زمینه تالیف و ترجمه و نشر»، «گال… گال… گالری: مروری بر رویدادهای هنرهای تجسمی ایران دهه ۱۳۴۰» و ترجمه «با خشم بیاد آر»، «گراهام گرین»، «آپارتهید»، «اسکات فیتس جرالد»، «کروکیهایی از معماری ایران»، «رسوایی در کشور بوهم و پنج داستان دیگر»، گتسبی بزرگ»، «انسان و فضا»، «ایرانیان در میان انگلیسیها: صحنههایی از تاریخ مناسبات ایران و بریتانیا» و «ماجراهای شرلوک هولمز، کارآگاه خصوصی» میشود.
نثر خاص امامی در ترجمه آثار ادبی دنیا، او را مترجمی صاحب سبک و توانا کرده بود. او مترجمی بود که هم میتوانست با لحن گفتاری و صمیمی بنویسد و هم به زبان رسمی؛ درباره خصوصیات اخلاقیاش گفتهاند که فردی منظم بود و این نظم، تأثیر بسزایی در کارش داشته است. همچنین مقید به اخلاقیات بوده و منشی عارفانه داشته است. آنطور که نوشتهاند، از سیاست و فلسفه خوشش نمیآمده است، اگرچه گاه جبر زمانه کاری به این ندارد که انسان از چه گریزان است.
عبدالحسین آذرنگ در کتاب «در گیر و دار کتاب و نشر»، امامی را مترجم موقعیت دانسته و آورده است: «امامی هم میتوانست با لحن محاورهای و صمیمی بنویسد و هم به نوشتن خشک و رسمی اشراف داشت. هرچند در محافل رسمی از نوع نوشتههای صریح و خشک بیشتر استفاده میکرد، اما میل او به جانب سادهنویسی، درآمیختن نوشته با طنز و شوخطبعی و بیرون کشیدن مخاطبانش از فضای رسمی بود و این کار را آگاهانه انجام میداد.»
امامی داستانهایی از نویسندگان مطرح نظیر صادق هدایت، جمال میرصادقی و غلامحسین ساعدی را به انگلیسی ترجمه کرده است. از فعالیتهای دیگر این مترجم میتوان به ترجمه برخی از شعرهای شاعران ایرانی به زبان انگلیسی اشاره کرد. شعر «تولدی دیگر» فروغ فرخزاد، «صدای پای آب» سهراب سپهری و مجموعه ۷۰ رباعی از خیام از جمله این شعرها هستند.
کریم امامی از فعالترین و دلسوزترین اهالی ادبیات این مرزوبوم بود که متاسفانه سرطان خون او را در ۱۸ تیرماه سال ۱۳۸۴ از میان ما برد و مرگ وی داغی بزرگ بر پیکر فرهنگ ما وارد کرد.
∎
نظر شما