تسنیم: براساس اعلام مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در زمان حاضر در بخش شرقی و مرکزی اقیانوس آرام دمای سطح آب در حوضه حارهای آن (فاصله بین ۱۰ درجه شمالی و جنوبی خط استوا) بالاتر از محدوده نرمال قرار دارد که بیانگر رخداد النینو است.
گردشهای جوی در این منطقه مطابق با شرایط النینو قرار دارد. از این رو انتظار میرود با احتمال بیش از ۹۵ درصد شرایط النینو تا دی و بهمن ۱۴۰۲ رشد یابد.
بر اساس آخرین دادهها، ناهنجاری النینو در حال رشد است و وقوع یک رویداد متوسط تا قوی ال نینو مورد انتظار است که تأثیرات گستردهای آب و هوایی در فصول پاییز و زمستان ۱۴۰۲ در مناطق مختلف جهان خواهد داشت.
مطالعات و بررسی آماری بلند مدت (۵۰ ساله) رویدادهای النینو و لانینا همراه با رخدادهای بارش در فصول سرد سال در ایران نشان میدهد رویداد النینو و لانینا در میزان بارش تجمعی و الگوی دمایی تاثیرگزار است، اما تنها عامل تعیین کننده وضعیت هوای فصل سرد نیست و عوامل دیگری نیز میبایست مورد توجه قرار گیرد که این عوامل پیشبینی پذیری طولانی و چند ماهه مانند النینو ندارند.
مانند دورپیوند نوسان اطلس شمالی (NAO) که فاز و شدت یا دامنه نوسان آن تنها برای بازه زمانی دو هفته قابل پیشبینی است و بر آب و هوای ایران موثر است. بنابراین با رخداد النینو و لانینا نمیتوان نتیجه مطلق برای وضعیت آب و هوا در فصل پاییز و زمستان پیشبینی کرد.
تحقیقات آماری نشان داده است که معمولا با رویداد النینو غالبا بارش تجمعی پاییزی در ایران در شرایط مطلوب بوده و بارشهای تجمعی در حد نرمال و فراتر از نرمال دریافت شده است. برعکس در سالهای وقوع شرایط لانینا در اکثر استانهای کشور بارشهای تجمعی پاییزی به کمتر از نرمال گرایش د اشته است.
طی سه سال اخیر تا انتهای سال ۱۴۰۱ شرایط لانینای متوسط در ایران حاکم بود و در این دوره بهخصوص بار شهای پاییزی به طور استثنایی و شدیدا کمتر از نرمال بود. گرچه همین مطالعات نشان میدهند در برخی سالها به ترتیب با وجود النینو یا لانینا بارشهای کمتر یا بیشتر از حد انتظار یا نرمال روی داده است.
با این تفاسیر برای پاییز و زمستان امسال با احتمال بالا با رویداد النینوی متوسط تا قوی مواجه خواهیم بود بنابراین انتظار میرود، "در کنار سایر عوامل تاثیرگذار و دورپیوندهای موثر"، بارش تجمعی مناطق مختلف کشور در پاییز و نیمه اول زمستان ۱۴۰۲ و بهخصوص در نیمه غربی به حد نرمال و فراتر از نرمال برسد.
خروجی مدلهای عددی پیشبینی فصلی بیانگر احتمال بالا ( ۵۰ تا ۷۰ درصد ) برای وقوع بارشهای نرمال تا بیش از نرمال در فصل پاییز و زمستان ۱۴۰۲ است.
شایان ذکر است که گرچه سیل از یک محدوده زمانی یک یا دو هفته بیشتر قابل پیشبینی نیست ولی با توجه به انتظارات کلی از بارشهای احتمالی، برای جلوگیری و کاهش آسیبهای احتمالی و خسارتهای ممکن ناشی از سیلهای گسترده مانند اواخر سال ۹۷ و اوایل سال ۹۸ و برای حفظ آب و خاک باید برنامههای اجرایی متناسب در دستور کار متولیان امر قرار گیرد.
بهخصوص در مناطق شیبدار با پتانسیل وقوع روانآب و سیلاب (متناسب با میانگین بلندمدت بارش تجمعی منطقه موردنظر) و مناطق با کمبود پوشش گیاهی اقدامات آبخیزداری و ساخت آب بندهای فنی مناسب توسعه داده شود.
نظر شما