سعید لیلاز، پژوهشگر اقتصادی تاکید میکند: «بدون تردید رکورد تورم ۸۰ ساله شکسته شده است. نرخ تورم ۱۴۰۱ از مرز ۵۰ درصد عبور کرده که این نرخ بالاترین تورم از سال ۱۳۲۲ تاکنون بوده است.»
اگر این دستکاری صورت نمیگرفت در اسفند سال قبل رکورد تورم اکبر هاشمیرفسنجانی شکسته میشد و ابراهیم رئیسی رکورددار بیشترین افزایش سطح قیمتها در ۸۰ سال گذشته میشد. اما چنین نشد و همچنان نام هاشمیرفسنجانی در لیست بدترینها، صدرنشین ماند. اما سعید لیلاز، پژوهشگر اقتصادی تاکید میکند: «بدون تردید رکورد تورم ۸۰ ساله شکسته شده است. نرخ تورم ۱۴۰۱ از مرز ۵۰ درصد عبور کرده که این نرخ بالاترین تورم از سال ۱۳۲۲ تاکنون بوده است.»
در سالهای گذشته هر زمان نرخ تورم جهش پیدا میکرد، انتشار آمار بانک مرکزی متوقف میشد. این اتفاق مجدد برای آمار تورم افتاده و از بهمن سال قبل انتشار آمار تورم بانک مرکزی متوقف شده است. در این چهار ماه، اما مرکز آمار در غیاب آمار بانک مرکزی، نرخها را اعلام کرده است. آخرین نرخی که اعلام شده مربوط به اردیبهشت است که تورم سالانه ۱/۴۹ درصد را نشان میدهد. نرخی که با وجود رشد هنوز تا رکوردشکنی فاصله دارد. به نظر شما توقف انتشار آمار بانک مرکزی و تأخیر انتشار آمارِ مرکز آمار چه مفهومی دارد؟
در سال ۱۴۰۱ بدون تردید رکورد تورم ۸۰ ساله شکسته شده است. نرخ تورم ۱۴۰۱ از مرز ۵۰ درصد عبور کرده که این نرخ بالاترین تورم از سال ۱۳۲۲ تاکنون بوده است.
برای اینکه مشخص نشود دولت سیزدهم رکورد تورم دولت هاشمیرفسنجانی را شکسته است، دولت آقای رئیسی با عجله در نیمه سال مالی، سال پایه را عوض کرد. اما با یک محاسبه ساده میتوان فهمید که رکورد ۸۰ ساله تورم در اسفندماه شکسته شده است.
تا بهمن ۱۴۰۱ متوسط نرخ تورم ۱۲ ماهه، ۷/۴۷ درصد بوده است. در اسفندماه، نرخ تورم ماهانه ۶/۶ درصد اعلام شده که بیش از ۵ برابر تورم اسفند سال ۱۴۰۰ است؛ بنابراین با یک حساب سرانگشتی میتوان متوجه شد که رکورد نرخ تورم ایران در سال ۱۴۰۱ شکسته شده است. در ادامه نرخ تورم فروردین ۱۴۰۱ نیز از تورم فروردین ۱۴۰۰ بالاتر بود. به این ترتیب بدون تردید متوسط تورم سال ۱۴۰۱ و ۱۲ ماهه منتهی به فروردین ۱۴۰۲ رکورد تاریخی تورم بعد از جنگ جهانی دوم (سالهای ۱۳۲۱- ۱۳۲۲ خورشیدی) را شکسته است. به عقیده من نرخ تورم برای سه دهک اول جامعه نیز در سال گذشته سه رقمی بوده است.
در مجموع این کاری که دولت انجام داد یعنی دستکاری نرخ تورم در وسط سال مالی، به لحاظ اخلاقی و علمی کار نادرستی بود و اینکه تصور شود مردم متوجه این دستکاری و رکوردشکنی تورم نمیشوند، تصور کاملاً اشتباهی است.
آمارها اگرچه رشد قابلتوجه نقدینگی را نشان میدهد، ولی حجم نقدینگی در آمارها دو برابر نشده. نقدینگی مرداد ۱۴۰۰ حدود ۳ هزار و ۹۰۰ هزار میلیارد تومان بود و آخرین نقدینگی اعلام شده که مربوط به بهمن ۱۴۰۱ است ۶ هزار و ۱۰۳ هزار میلیارد تومان است. چیزی حدود ۵۶ درصد رشد اتفاق افتاده است.
کار مهمی که رئیسی در سال ۱۴۰۱ انجام داد، این بود که همزمان با شتاب رشد تورم، سعی وافری در تجدید قدرت خرید طبقات فرودست اجتماعی داشت. حقیقت این است در عین غارت بیسابقهای که در ۲۳ ماه گذشته صورت گرفت، همزمان آقای رئیسی در سال ۱۴۰۱ مقدار قابلتوجهی از فشار وارده بر طبقات اجتماعی را از طریق بهبود حداقل دستمزد کارگران و افزایش قیمت خرید تضمینی گندم و همینطور افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان، جبران کرد.
نظر شما