محمد حيدري

 يوکيو آمانو طي دو روز اخير، بارها به محل مذاکرات 

هسته اي ايران و اعضاي 1+5 در وين رفت و آمد داشته است. همين مسئله به طور طبيعي سئوالاتي را در اذهان ايجاد کرده است. اين رفت و آمدها در حالي صورت مي گيرد که نقش آژانس تا کنون در حل و فصل پرونده هسته اي ايران ايجابي و پيش برنده نبوده است.

جهت آگاهي بيشتر نسبت به نقش آفريني معکوس آژانس در حل و فصل پر.ونده هسته اي ايران، لازم است به مواردي اشاره کنيم. امروز آژانس از جايگاه يك نهاد فني به يك جايگاه سياسي تنزل يافته و به بخش نيابتي پروژه ضد ايراني غرب تبديل شده است.تا کنون بارها به اثبات رسيده است که  آمانو هيچ ابايي از تناقض گويي ندارد و به نظر مي رسد كه او براي انجام ماموريت خود كه از سوي غرب درباره ايران به وي داده شده، تلاش 

مي كند.اين رويکرد آمانو بارها با انتقاد تحليلگران مستقل در دنيا مواجه شده است.

در اين ميان، کارنامه دو ساله اخير آمانو نيز گوياي نقش آفريني منفي وي در اين معادله چند مجهولي است. اين نقش آفريني بازدارنده لحظه اي متوقف نگرديده است.پس از امضاي توافقنامه موقت ژنو، آژانس بين المللي انرژي اتمي و شخص يوکيو آمانو به بازي خود در زمين ايالات متحده آمريکا و رژيم صهيونيستي ادامه دادند. طرح ادعاهاي مبهم، دوپهلوو پارادوکسيکال و غير حقوقي در گزارشهاي آژانس نشان از اين مسئله داشت. نکته قابل تامل اينکه آژانس بين المللي انرژي اتمي به عنوان سازماني حقوقي اساسا قدرت طرح ادعاهاي غير مستند در خصوص فعاليتهاي هسته اي ايران و ديگر اعضاي خود را ندارد اما يوکيو آمانو بارها در گزارشهاي خود به مطالعات دروغين و ادعايي ساخته و پرداخته دست افرادي مانند اولي هاينونن معاون اسبق آژانس و مامور فعلي سازمان سيا استناد کرد تا بر همگان وابستگي خود را به جريان سلطه به اثبات برساند . هيچ کسي فراموش نکرده است که  يوکيو آمانو معمولا در گلوگاههاي مهم هسته اي ، نه تنها در کسوت يک کاتاليزورو تسريع کننده مذاکرات عمل نمي کند بلکه نقش آفريني معکوسي در اين خصوص داشته و با اتخاذ مواضع بازدارنده،زمينه را جهت نقش آفريني پررنگ تر اعضاي غربي گروه 5+1 در مذاکرات هسته اي مهيا مي سازد. 

در هر حال، نقش آفريني پررنگ اوباما در مذاکرات وين جاي بسي سئوال دارد.يوکيو آمانو مدير کل آژانس بين المللي انرژي اتمي طي روزهاي اخير رفت و آمدهاي مکرري به محل مذاکرات هسته اي ايران و اعضاي 5+1 در هتل کوبورگ وين داشته است. آمانو ترجيح مي دهد با خبرنگاران در خصوص محتويات مذاکراتش با مقامات ارشد اعضاي 1+5 سخني به ميان نياورده و با همان چهره عبوس و سرد خود محل جلسات را ترک کند. با اين حال به نظر مي رسد مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي به منظور ايجاد هماهنگي ميان  مواضع نهاد متبوع خود و وزراي امور خارجه کشورهاي 1+5 در محل مذاکرات حضور پيدا مي کند. آمانو طي روزهاي اخير بارها عنوان کرده است حل و فصل موضوعات مربوط به پي ام دي پيش شرط انجام توافق نهايي ميان ايران و اعضاي 1+5 نيست. با اين حال مقامات آمريکاييا و فرانسوي در ظاهرمواضعي متفاوت با آمانو دارند! اين در حالي ست که تجربه سالهاي اخير نشان 

مي دهد ميان مواضع کشورهاي غربي و آمانو در اين برهه زماني حساس همساني و هماهنگي کامل وجود دارد.از اين رو نبايد به هيچ عنوان فريب ظاهرسازي هاي آمانو درخصوص استقلال از اعضاي 1+5 را خورد. اين وابستگي طي سالهاي اخير به عناوين مختلف وجود داشته و حتي شدت گرفته است. 

بديهي است که آمانو آزمون سخت و تعيين کننده اي در وين پيش رو دارد، با اين حال اميدي به نقش آفريني آژانس براي هيچ کس وجود ندارد!  يوکيو آمانو تا کنون نقش واقعي و اصلي خود را به عنوان مدير کل يک نهاد بين المللي در دفاع از حقوق حقه اعضاي آژانس ايفا نکرده است. همگان به خاطر دارند که در جريان مذاکرات آذرماه سال 1392 در ژنو که به توافق موقت ختم شد، مقامات آمريکايي به صورتي صريح و آشکار ماده چهارم ان.پي .تي را زير سئوال برده و حق غني سازي طبيعي را براي ايران و ساير اعضاي آژانس منکر شدند. با اين حال آمانو در اين خصوص سکوت کرد تا مقامات کاخ سفيد به شانتاژ رواني و غير حقوقي خود در اين خصوص ادامه دهند.در نهايت هانس بليکس مدير کل اسبق آژانس بين المللي انرژي اتمي نتوانست سکوت آمانو را تحمل کند و اظهارات مقامات آمريکايي را غير قابل قبول دانست. هم اکنون دغدغه فردي مانند هانسيبليکس به کرات از فردي مانند يوکيو آمانو بيشتر است. 

هم اکنون يوکيو آمانو در جريان مذاکرات هسته اي وين سعي دارد نقش پررنگي را ايفا کند. سوء سوابق آمانو نشان مي دهد که نمي توان بر روي نقش آفريني وي در اين دور ا زمذاکرات 

خوش بين بود. آمانو در قبال موضوعات و مناقشاتي که اين روزها بيش از هر زمان ديگري در فضاي مذاکرات هسته اي مطرح مي شود سکوت کرده و مواضع صريحي اتخاذ نمي کند. به عنوان مثال در حوزه بازرسي هاي فراپادماني ،خطوط قرمز آمانو اساسنامه هاي آژانس، ان پي تي و حتي پروتکل الحاقي نيست ! آنچه خطوط قرمز رفتاري و گفتاري آمانو را طي سالهاي اخير تعيين کرده است، دغدغه ها و اهداف جريان سلطه و در راس آن ايالات متحده آمريکاست.بديهي است که اگر آمانو بخواهد در اين برهه حساس نيز به همان نقش آفريني بازدارنده خود ادامه دهد، وي نيز در شکست مذاکرات سهيم خواهد بود! 

با اين حال صورت مسئله اي که ذهن بسياربي از تحليلگران را به خود مشغول کرده است، مربوط به ظواهر مربوط به حضور آمانو در محل مذاکرات نيست!آنچه در اين مقطع زماني تعيين کننده خواهد بود، رفت و آمدهاي مکرر يوکيو آمانو به  هتل کوبورگ،محل برگزاري مذاکرات هسته اي نيست! عامل تعيين کننده در ارزيابي رويکرد آمانو ، نقش آفريني واقعي وي در دفاع از حيثيت آژانس از طريق مهار کارشکني هاي آمريکا و فرانسه است. آمانو تا کنون از پس اين امتحان بزرگ به خوبي بر نيامده است و شايد مذاکرات اخير وين آخرين فرصت براي جبران گذشته هاي تاريک وي باشد. آيا آمانو از اين فرصت طلايي به خوبي استفاده خواهد کرد يا همچنان ترجيح خواهد داد قطعه اي از پازل چيده شده توسط لابي هاي صهيونيستي و آمريکايي باشد؟اين انتخابي است که آمانو ناچار است يکبار ديگر صورت دهد!