مديرعامل کارگزاري بانک کشاورزي گفت : با به کارگيري روش ثبت سفارش دفتري مشکلات فعلي عرضههاي اوليه برطرف ميشود، اما ناظرين بازار بايد به زمان عرضههاي اوليه توجه کرده و زمان مناسبي براي آن در نظر بگيرند.
حسين خزلي خرازي در گفتوگو با ايسنا، در مورد روش جديد عرضههاي اوليه گفت: روش ثبت سفارش دفتري (Book Building) که به عنوان روش جديد عرضههاي اوليه قرار است مورد استفاده قرار گيرد، يک روش مورد استفاده در دنيا بوده و ميتواند تمامي مشکلات قبلي را برطرف کند.
وي با بيان اينکه در سالهاي گذشته هياتي از بازار سرمايه به کشور هند سفر کرده و با عرضه اوليه از طريق اين روش آشنا شدند، به مشکلات عرضه اوليه اشاره کرد و افزود: مشکلات موجود در عرضههاي اوليه اين است که در عرضه سهام شرکت، يک عرضه کننده با تعداد مشخصي از سهم و انبوه بسيار زيادي از خريداران وجود دارد و سهميهبندي براي خريداران تعيين مي شود. در حالي که اکثر فعالان بازار مايل به خريد سهم جديد هستند. از سوي ديگر در زمان عرضه اوليه نيروي عرضه و تقاضا در روز اول به درستي عمل نميکند، زيرا تعداد خريداران و فروشندگان بايد يکسان بوده و اطلاعات بين آنها مشترک و يکسان باشد.
اين فعال بازار سرمايه عدم تقارن اطلاعاتي را از ديگر مشکلات عرضه اوليه دانست و اظهار کرد: چون شرکت سابقه فعاليت در بورس را ندارد طبيعي است که عرضهکننده از انبوه خريداران اطلاعات بيشتري داشته، لذا مشکل عدم تقارن اطلاعات در کنار سهميهبندي باعث ميشود که انحرافاتي در قيمتگذاري ايجاد شود.
خزلي خرازي اضافه کرد: اين در حالي است که در بورس کشور به دليل وجود مشکلات زيرساختاري، مشکلات فني هم به آن اضافه شده و عدم جوابگويي موتور معاملاتي و پهناي باند باعث بروز مشکلاتي در عرضه هاي اوليه ميشود.
وي تصريح کرد: به همين دليل روشي در دنيا مورد استفاده قرار ميگيرد که بر اساس آن سهام شرکتي عرضه دوم يا SPO ميشود يعني از خريداران طي چند روز ثبتنام به عمل آمده و به آنها اجازه داده مي شود که ثبتنام کرده و قيمتها را تغيير دهند و فروشنده نيز قيمتها را تغيير ميدهد و براي اينکه عرضه اوليه با شکست مواجه نشود حتما بازخريد سهم طراحي مي شود تا متعهد پذيره نويسي در صورت عدم خريداري از سوي خريداران، سهام را خريداري کند.
مديرعامل کارگزاري بانک کشاورزي خاطر نشان کرد: در اين روش هجوم به سيستم معاملاتي اندک بوده و چون 10 روز قبل از عرضه ثبتنام صورت ميگيرد، فروشنده و مشاور عرضه که مشاور متعهد بازخريد هم هست با توجه به حجم ثبتنام، استراتژي قيمت را تعيين ميکند. اين در حالي است که در مورد عدم تقارن اطلاعاتي مشکلات همچنان باقي ميماند زيرا هرچند که مديران اطلاعات را افشا کنند اين روش به حجم اطلاعات کاري ندارد.خزلي خرازي خاطرنشان کرد: نکتهي بعدي در روزهاي بعد از عرضه است بهطوري که بعد ار عرضه اوليه به دليل محدوديت نوسان و حجم مبنا صفهاي خريد در بازار ايجاد ميشود که براي حل اين مشکل پيشنهاد شده است تا محدوده نوسان سهم به مدت 10 روز باز شود که با اين کار قيمت واقعي سهم براساس اطلاعات مشخص شده و به کشف قيمت نزديکتر خواهد بود.مديرعامل کارگزاري بانک کشاورزي در مورد فراهم بودن زيرساختهاي لازم براي اجراي اين روش گفت: در حال حاضر بستر و ايستگاههاي معاملاتي براي اين روش فراهم است، اما براي ثبت سفارش دفتري به نرمافزارهاي خاصي نياز است اين در حالي است که بسياري از ابزارهاي معاملاتي موجود مبتني با نرم افزار فعلي راه اندازي شده است.
وي تاکيد کرد: اگر بخواهيم زيرساختهاي بازار را توسعه دهيم بايد نرمافزارهاي مخصوص به اين کار را فراهم کنيم. بهطوري که درحال حاضر معاملات فيوچرز سهام و ابزارهاي بورس انرژي از طريق نرمافزار معاملاتي بورس انجام ميشود که اين روش اصولي نيست و در خصوص ثبت سفارش دفتري نيز بايد نرمافزار جديدي طراحي شود.
به گفته خرازي البته عرضههاي بعدي در بورس با دستورالعمل فعلي و سيستم معاملاتي کنوني قابل انجام است، اما از اين سيستم بايد به صورت موقت و کوتاهمدت استفاده شده و براي بلندمدت نرمافزار جديدي طراحي شود.
به گفته مدير عامل کارگزاري بانک کشاورزي با به کارگيري روش ثبت سفارش دفتري، مشکلات فعلي حراج از بين ميرود. البته زمان عرضه اوليه بسيار مهم است که با تغيير دستورالعمل و نرمافزار پاسخ داده نميشود به طوري که ناظرين بازار بايد زمان درست عرضه اوليه را تشخيص داده و متناسب با شرايط بازار عرضه را انجام دهند.
∎