مصطفی پورعلی، مديركل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی گفت: جمهوري اسلامي ايران، آیین پهلوانی و زورخانهای را بهطور رسمی در سال ۱۳۸۹(سال ٢٠١٠) در فهرستميراث فرهنگى ناملموس جهانى يونسكو ثبت کرده است. كشتي پهلواني در ايران هم انواعي دارد، مثلا كشتي جوخه، كشتي مازندراني،كشتي گيله مردي و... . بهدليل محدوديتهای يونسكو در سهميه بندي هر كشور براي ثبتهاي سالانه جهاني، مناسب اين است كه همهاين موارد در يک پرونده با عنوان جامع ثبت شوند كه بحمدالله ايران اين اقدام مهم را ١٢ سال پيش انجام داده است.
وی ادامه داد: اينكه جمهوري آذربايجان پروندهاي قريب به عنوان و موضوع پرونده ايران را ثبت نموده است، از منظر كنوانسيون يونسكودر حوزه ميراث فرهنگي ناملموس نه تنها خللي به پرونده ايران وارد نميكند بلكه بر ترويج بيشتر اين عنصر فرهنگى ناملموس تاكيد دارد.
پورعلی تاکید کرد: پرونده آذربايجان ملي است. طبق ضوابط يونسكو هر كشوري مي تواند عناصر فرهنگى ناملموس خود را ثبت نمايد واين تعارضي با عناصر ديگر كشورها ندارد. كشتي پهلواني و آيينهاي زورخانهاي كه فدراسيون بينالمللي آن هم در تهران مستقر است،در گستره كشورهاي كثيري ظهور و بروز دارد. اين جاي افتخار است كه يک داشته فرهنگى ايران در چنين گسترهاي زنده است. برايمثال ازبكستان هم ميتواند در سال آتي چنين كاري را انجام دهد. بهرحال اين كشورها همه داراي كشتي و آيين هاي پهلواني هستند.
وی با بیان اینکه بايد تاكيد شود كه میراث ناملموس زنده است و متعلق به همه مردمی است که از آن استفاده میکنند. ثبت یک عنصر درفهرست میراث جهانی ناملموس برای هیچ کشوری ایجاد مالکیت نمیکند. پس آذربایجان با ثبت فرهنگ پهلوانی مالک آن عنصر نخواهدشد، اظهارداشت: از منظر يونسكو در حوزه ثبت میراث ناملموس جهاني خاستگاه اهمیتی ندارد. اثبات اینکه یک عنصر در ابتدا در کدامکشور خلق و بعدها به کشور دیگری منتقل شده، از دید یونسکو هیچ حقوق و امتیازی برای کشور مبدا ندارد. چون میراث ناملموس توسطحاملان و مجریان به هر نقطه دنیا حرکت میکند و همه کشورها میتوانند میراث ناملموسی که در کشورشان زنده است را ثبت کنند.
پورعلی در پایان گفت: کشورها میتوانند میراث ناملموسشان را هم بهصورت مستقل و هم بهصورت مشترک ثبت کنند. هرچند که یونسکوکشورها رو به تدوین پرونده مشترک تشویق میکند. ولي الزامی وجود ندارد که براي مثال آذربایجان به پرونده ایران ملحق شود.
نظر شما