مدیر عامل اسبق شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی گفت: ما اکنون لیتری 400 تومان برای توزیع نفت گاز 300 تومانی هزینه می کنیم یعنی اگر کسی به رایگان از درب پالایشگاه سوخت را تحویل بگیرد دولت 100 تومان درهر لیتر ضرر کمتری متحمل می شود.وقتی قیمت ارزان باشد مصرف کننده انگیزه ای ندارد که مصرف را مدیریت کند، هرچند اکنون اقتصاد ما دیگر تحمل واقعی شدن قیمت را ندارد.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایلنا، عباس کاظمی درباره راهکارهای حل چالش تامین بنزین در کشور با بیان اینکه دولت در توسعه حمل و نقل عمومی کوتاهی می کند، اظهار داشت: دولت باید به جای ساخت پالایشگاه روی بخش حمل و نقل از جمله راه آهن برقی برون شهری و درون شهری سرمایه گذاری انجام دهد، در حالی که اکنون فقط روی عرضه کار می کند و برای مدیریت مصرف فعالیتی نمی کند. اگر حمل و نقل مترو و راه آهن برقی را در سطح گسترده راه اندازی کنیم مصرف کم و مدیریت می شود.
ال پی جی و سی ان جی می توانند بنزین را نجات دهند؟
وی افزود: ما طی 20 سال گذشته جایگزین هایی برای بنزین ایجاد کردیم؛ نمونه آن سی ان جی است که باید توسعه پیدا می کرد قوانینی هم وجود داشت که بر پایه آن اتومبیل های درون شهری، دولتی ها و تاکسی ها سی ان جی سوز شوند، حدود 20 میلیون متر مکعب ظرفیت خالی داریم در حالی که معادل 40 میلیون لیتر بنزین در حوزه سی ان جی سرمایه گذاری کردیم. از سوی دیگر می توانیم داخل شهرهای بزرگ برای تامین سوخت تاکسی ها و اتومبیل های دولتی که به خارج از شهر نمی روند ال پی جی را توسعه دهیم، اکنون میزان زیادی ال پی جی داریم که صادر می کنیم در حالی که زمانی واردکننده بودیم. سومین مسئله اینکه خودروهای سواری دیزلی به خاطر راندمان بالایی که دارند؛ می توانند در مدیریت مصرف اتومبیل های سبک موثر باشند.
با رویه کنونی واردکننده خواهیم شد
مدیر عامل اسبق شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی با بیان اینکه وقتی همچنان به بنزین تکیه می کنیم؛ به هر حال روزی واردکننده خواهیم شد، تصریح کرد: برنامه توسعه سی ان جی، ال پی جی و دیزل را باید اجرایی کنیم، ضمن اینکه به جای ساخت پالایشگاه با هزینه بالا روی حمل و نقل عمومی سرمایه گذاری شود. ما ظرفیت سی ان جی را داریم، با سرمایه گذاری کم بخش خصوصی می توانیم ال پی جی را وارد مدار کنیم. در حالی که اکنون ال پی جی را با هزینه زیاد از تبریز، اراک و تهران به بندر عباس می بریم تا صادر کنیم در حالی که اگر در شهرهای بزرگ الزاما و اجبارا ال پی جی توزیع شود بخش زیادی از تقاضای بنزین کم می شود.
آلترناتیوهای بنزین را توسعه دهیم
وی با طرح این پرسش که تا چه زمانی قرار است به سهمیه بندی ادامه دهیم؟ تاکید کرد: باید به بازار متکی شویم و اجازه دهیم مردم انتخاب کنند، سهمیه بندی برای مدت کوتاهی موجه است، باید به مکانیزم بازار هم معتقد باشیم، باید آلترناتیوهای بنزین یعنی ال پی جی، سی ان جی، دیزل و حمل و نقل عمومی را توسعه داده و سرمایه گذاری انجام دهیم.
بنزین پتروشیمی بنزین نیست
کاظمی جدرباره اینکه آیا تولید بنزین از پتروشیمی ها می تواند یک راهکار کوتاه مدت باشد؟ گفت: پتروشیمی ها نباید تولید بنزین داشته باشند، آنچه تولید می کنند پیرولیز است و مسائل زیست محیطی بدنبال دارند، پتروشیمی ها محصولی گران تر از بنزین تولید می کنند که می توانند آن را صادر کرده و دلار بیشتری بدست بیاورند، وقتی محصول را به قیمت بالاتر به خارج از کشور می فروشند منطقی نیست دست به تولید بنزین بزنند.
تاکسی ها را ال پی جی سوز کنیم
وی با تاکید بر اینکه نباید روی یک منبع تکیه کنیم، افزود: از دهه 70 نسبت به توسعه سی ان جی اقدام کرده و این صنعت بومی شده است، اکنون می توانند آن را بیشتر توسعه دهند، در شهرهای بزرگ مثل تهران می توانند براحتی جایگاه ال پی جی احداث کنند و الزاما تاکسی ها را ال پی جی سوز کنند، هم به لحاظ زیست محیطی از بنزین بهتر است و هم راندمان بالاتری دارد.
مدیر عامل اسبق شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی یادآور شد: تا چه زمانی قرار است پالایشگاه احداث کنیم و یا واردات داشته باشیم؟ ما دو منبع مهم سوخت در کشور داریم که باید فعال شوند و خط حمل و نقل عمومی توسعه یابد.
چرا انگیزه قاچاق بالاست؟
وی در ادامه به نقش کارت سوخت در کنترل مصرف پرداخت و گفت: تفاوت قیمت ها بین ایران و مرزها بسیار زیاد است، اگر سوخت آزاد شود قاچاق افزایش می یابد، برای خودروهای سنگین کارت سوخت می تواند هرزروی و خروج سوخت از شبکه به خارج از شهرها را کنترل کند اما در هر حال علیرغم تمام کنترل ها سوخت در کشور ما قاچاق می شود چون تفاوت قیمت خیلی زیاد است، اکنون نفتگاز در زاهدان 300 تومان، در کویته 15 هزار تومان و در کراچی 25 هزار تومان است که انگیزه قاچاق را افزایش می دهد.
مسیر اشتباهی که 50 سال طول کشید
کاظمی تاکید کرد: یک راه حل اصلی می تواند واقعی شدن قیمت ها باشد اما اقتصاد ایران تحمل این وضعیت را ندارد چون از سال 52 تاکنون روی سوخت سوبسید داده می شود. 50 سال است که اقتصاد به این وضعیت عادت کرده است، راهکار این است که دولت از تجارت انرژی دست بردارد اگر انرژی دست بخش خصوصی بیاید می تواند طی 20 سال قیمت ها را واقعی کند، اما دولت ملاحظاتی دارد. اگر بنزین یک ریال هم گران شود منازعات اجتماعی ایجاد می شود. دولت باید از تجارت انرژی دست بردارد، بخش خصوصی هم بهره وری بالاتری دارد و هم می تواند خود را با اقتصاد تطبیق دهد، ما 50 سال در حوزه انرژی راه اشتباه را رفته ایم و به قیمت ارزان معتاد شده ایم، اکنون باید دیدگاه ها عوض شود و با یک برنامه مرتب 20 ساله خارج از مکانیزم دولت واقعی شدن قیمت را اجرایی کنیم.
گازوئیل را رایگان هم بدهیم سود کرده ایم
وی ادامه داد: دولت ها انگیزه ای برای واقعی کردن قیمت ها ندارند، زیرا مدیریت مصرف و عرضه دست دولت است بنابراین تعارض منافع وجود دارد، خودشان پالایشگاه و نیروگاه احداث می کنند و در بهینه سازی کاهش مصرف و خودروهای راندمان بالا و حمل و نقل عمومی سرمایه گذاری نمی کنند و همچنان در بالادست پالایشگاه و نیروگاه اضافه می کنند، در حال حاضر قیمت سوخت بسیار ارزان و در حد رایگان است ما اکنون لیتری 400 تومان برای توزیع نفتگاز 300 تومانی هزینه می کنیم یعنی اگر کسی به رایگان از درب پالایشگاه سوخت را تحویل بگیرد دولت 100 تومان درهر لیتر ضرر کمتری متحمل می شود، وقتی قیمت ارزان باشد مصرف کننده انگیزه ای ندارد که مصرف را مدیریت کند، هرچند اکنون اقتصاد ما تحمل واقعی شدن قیمت را ندارد.
پالایشگاه فراسرزمینی مشکل بنزین ما را حل می کند؟
مدیر عامل اسبق شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی درباره استفاده از ظرفیت پالایشگاه فراسرزمینی گفت: پتروریفاینری ها مارجین بالایی دارند، جدا از اینکه سوخت را تامین می کنند، به لحاظ اقتصادی توجیه دارند اما سرمایه سنگینی نیاز دارند، اگر سرمایه موجود باشد برای کشور ما که نفت داریم از خام فروشی جلوگیری می کند و درآمد بسیاری هم خواهد داشت، ضمن اینکه تکنولوژی و توسعه اشتغال را در پی خواهد داشت، اما اصل سرمایه است که در کشور ما وجود ندارد، اگر پالایشگاه ساخته شود بنزین کشور تامین می شود اما پول پالایشگاه باید برگردد، با بنزین و گازوئیل سوبسیدی که پول پالایشگاه برنمی گردد.
وی بیان داشت: برای حل این موضوع ساخت پتروریفاینری های سودمحور توصیه می شود زیرا سرمایه اندک را به سرمایه بالایی تبدیل می کند و تکنولوژی بالا رفته و ایجاد اشتغال خواهیم داشت، اما موضوع این است که این هنر دولت ها است که سرمایه را از داخل و یا خارج تامین کنند.
کاظمی خاطرنشان کرد: ما قبل از انقلاب در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی، سئول کره جنوبی و مدرس هند پالایشگاه داشتیم که بعدا توسعه پیدا نکرد، اکنون فقط مدرس هند را داریم که با نفت ایران هم طراحی شده اما سهام دو پالایشگاه دیگر را در دهه 60 فروختیم، اکنون اگر پول داشته باشیم که در خارج از کشور سرمایه گذاری کنیم بسیار مناسب است چون سرمایه تبدیل به دارایی می شود و درآمد ایجاد می کند.
وی تاکید کرد: ما اکنون این پتانسیل را داریم که در کشورهایی مثل مالزی، برزیل و اندونزی پالایشگاه بسازیم اما لازمه آن این است دیپلماسی انرژی فعال شود تا پالایشگاه فراسرزمینی مثل قبل از انقلاب توسعه پیدا کند.
نظر شما