مهدی ولیپور در گفتوگو با ایسنا، درباره آخرین وضعیت امدادرسانی به حوادث سیل و آبگرفتگی در کشور گفت: به دنبال اعلام هشدار سازمان هواشناسی درباره بارش شدید باران در نقاط مختلف کشور و احتمال جاری شدن سیلاب، سازمان امداد و نجات امدادگران را در چهار استان جنوبی و همچنین برخی دیگر از استانها که احتمال سیل در آن پیشبینی شده بود به حالت آمادهباش درآورد.
وی با بیان اینکه در پی هشدار هواشناسی بلافاصله بالگردهای امدادی در استانهای در معرض خطر به حالت آمادهباش درآمد، افزود: انبارهای امدادی نیز از نظر تجهیزات اسکان، اقلام زیستی و مواد غذایی در این استانها تقویت شده و همچنین با استفاده از تجارب سالهای قبل، پیشبینی لازم برای اختصاص اماکن اسکان اضطراری نیز در این استانها در دستور کار قرار گرفت.
رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر درباره خدمات امدادی ارائه شده از سوی این سازمان از ابتدای مردادماه تا به این لحظه اظهار کرد: در مجموع در ۶۲ شهرستان از ۱۷ استان کشور شامل سیستان و بلوچستان، تهران، فارس، کرمان، هرمزگان، قم، سمنان، مازندران، یزد، آذربایجان شرقی، خراسان جنوبی، گلستان، اصفهان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری و مرکزی عملیاتهای امداد و نجات مربوط به سیل و آبگرفتگی به اجرا در آمد.
وی با بیان اینکه طی این مدت به بیش از ۱۴ هزار نفر امدادرسانی شده است، گفت: ۱۲۲۰ نفر به مناطق امن منتقل شدهاند و ۱۵۰ دستگاه خودرو نیز رها شده است. همچنین ۲۲۳۹ نفر شامل ۱۸۰۳ نفر در سیستان و بلوچستان، ۱۴۹ نفر در قم و ۳۳۶ نفر در استان فارس اسکان اضطراری داده شدند. ۱۱ مصدوم نیز در سه اشتان سیستان و بلوچستان، هرمزگان و تهران به مراکز درمانی منتقل شدند.
ولیپور درباره شمار جانباختگان سیل در کشور نیز گفت: متاسفانه در جریان این سیلها ۱۴ نفر جان خود را از دست دادهاند که شامل پنج مورد فوتی در استان سیستان و بلوچستان، هشت مورد فوتی در تهران و یک نفر در استان مرکزی است. ۱۱ نفر شامل هفت نفر در تهران و چهار نفر در چهارمحال و بختیاری نیز مفقود هستند که جستجو برای یافتن آنها ادامه دارد.
رئیس سازمان امدادونجات جمعیت هلال احمربا بیان اینکه از ۶۱۰ باب منزل نیز عملیات تخلیه آب انجام شده است، گفت: در مجموع ۲۲۵۰ نیروی امدادی در ۵۶۰ تیم در این ماموریتها حضور داشتند. سه فروند بالگرد جمعیت هلال احمر نیز در آماده باش کامل است. همچنین تا کنون ۸۸۷ تخته چادر و پنج هزار و ۵۵۸ تخت پتو در میان حادثه دیدگان توزیع شده است.
انسداد ۱۶ محور شریانی و غیر شریانی در پی سیل
در روزهای گذشته و امروز بارش شدید باران و وقوع سیلاب در استان های مختلف از جمله استان های سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان، تهران و چند استان دیگر سبب شده تا بسیاری از محورهای شریانی و غیر شریانی با انسداد مقطعی مواجه شوند.
غلامعباس بهرامی نیا مدیرکل بحران و تجهیزات ماشین آلات سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای درباره آخرین وضعیت محورهای مواصلاتی کشور اظهار کرد: بر اساس آخرین گزارشهای دریافت شده در حال حاضر راههای شریانی و ۱۰ محور غیر شریانی به دلیل بارش شدید باران و وقوع سیل در استان های مختلف مسدود شده است.
وی افزود: محور هراز در استان تهران و ۶ محوره شریانی دیگر در استان های کرمان بوشهر و سیستان و بلوچستان به همراه ۱۰ محور غیر شریانی مسدود شده است که راهداران در سراسر کشور در آمادهباش کامل قرار دارند و در محدوده های مختلف مستقر شده و در حال بازگشایی محور های مذکور هستند.
مدیرکل بحران و تجهیزات ماشین آلات سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای ادامه داد: بر اساس گزارش های ارسالی از استانهای مختلف تاکنون بر طبق برآوردهای اولیه صورت گرفته ۳۵۰ میلیارد تومان خسارت به محورهای استان سیستان و بلوچستان و ۱۲۰ میلیارد تومان خسارت به محورهای جنوب کرمان وارد شده و بقیه استانها در حال ارزیابی و محاسبه خسارات وارد شده هستند.
بهرامی نیا با اعلام آمادگی کامل برای بازگشایی محور های مسدود شده در پی سیل اخیر گفت: به دلیل تداوم بارشها و فروکش نکردن آب در محورهای فوق فعلا نمی توانیم آنها را باز گشایی کنیم اما محور هایی که بارش باران در آنها قطع شده و آب فروکش کرده است به سرعت در حال بازگشایی و پاکسازی است.
وی درباره آخرین وضعیت محور فیروزکوه در پی وقوع سیل امروز که در محدوده فیروزکوه رودهن اتفاق افتاد گفت: جاده فیروزکوه حدود سه ساعت به دلیل وقوع سیل مسدود شده بود ترافیکی سنگینی در این محور به وقوع پیوست اما با تلاش راهداران این محور حدود ساعت ۲۲ بازگشایی شده است و مشکلی فعلا وجود ندارد.
بر اساس آخرین گزارش منتشر شده از سوی مرکز مدیریت راههای کشور در محور فیروزکوه مسیر جنوب به شمال حد فاصله چناران تا دماوند و مسیر شمال به جنوب محدوده سربندان و حد فاصله دماوند تا گیلاوند ترافیک سنگین وجود دارد و همین وضعیت در محور چالوس کرج حد فاصله مرزن آباد تا پل دزدبن و گچسر تا نسا وجود دارد.
آمادهباش ۳ روزه مدیریت بحران در تهران
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تشریح برخی از مصوبات جلسه اضطراری مدیریت بحران شهر تهران از آمادهباش کامل دستگاههای امدادی درپی پیشبینی بارش شدید باران و احتمال جاری شدن سیل تا سه روز آینده خبر داد.
علی نصیری، با اشاره به برگزاری جلسه اضطراری ستاد مدیریت بحران شهر تهران گفت: این جلسه حوالی ساعت ۲۱ پنجشنبه شب با حضور نمایندگان دستگاههایی مانند آتشنشانی، اورژانس، فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، شرکت مترو، سازمان منابع طبیعی، شرکت آبفا، سازمان هواشناسی، نمایندگان ستاد بحران ۱۵ منطقه شهرداری تهران و ... برگزار شد و در آن ضمن بررسی آخرین وضعیت بارندگیها در پایتخت تصمیماتی در مورد آمادگی بیشتر در برابر سیل اتخاذ شد. میتوانم بگویم که این جزو معدود جلسات ستاد اضطراری مدیریت بحران شهر تهران بود که در آن برای اقدامات پیشگیرانه و موارد کاهش خطر در آینده نیز تصمیمات خوبی اتخاذ شد.
وی با بیان اینکه در این جلسه که تا حوالی ساعت ۲۴ طول کشید، حوادث رخ داده در پایتخت در پی بارش شدید باران در پنجشنبه شب نیز مورد بررسی قرار گرفت، خاطرنشان کرد: این بارش گرچه به طور ناگهانی و با شدت زیادی رخ داد و همراه با آن شاهد وزش شدید باد نیز بودیم، اما خوشبختانه حادثه جدی در پی آن رخ نداد. طبق گزارشهای واصله تنها چند مورد معدود آبگرفتگی، دو مورد شکستگی درختان گزارش شد. حتی ویدیویی درباره آبگرفتگی در محدوده میدان رازی نیز منتشر شد که بلافاصله آن را مورد رسیدگی قرار دادیم و مشخص شد که آبگرفتگی برطرف شده است.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به پیشبینی هواشناسی درباره احتمال بارش شدید باران در تهران طی سه روز آینده، گفت: هواشناسی برای جمعه، شنبه و یکشنبه در تهران بارش شدید باران را گزارش کرده است. البته طبق پیشبینیها احتمالا این بارشها در مدت زمانی کوتاه و در هنگام عصر و ساعات آغازین شب رخ خواهد داد و چون بارشها در زمانی کوتاه و با حجم زیاد پیشبینی شده است، احتمال جاری شدن سیلاب و آبگرفتگی وجود دارد، به همین دلیل نیز سازمان مدیریت بحران شهر تهران تا سه روز آینده دستگاههای امدادی، خدماتی و انتظامی شهر تهران را به حالت آماده باش درآورده است.
اتخاذ تمهیدات برای پیشگیری از سیل در مترو
نصیری با اشاره به حضور نماینده شرکت مترو در این نشست، گفت: در این جلسه تمهیداتی برای پیشگیری از سیل در برخی از ایستگاههای مترو و همچنین کارگاههای مترو پیشبینی شد. نگرانیهایی در مورد احتمال آبگرفتگی در پنج ایستگاه مترو شامل ایستگاههای تجریش، قائم، نوبنیاد و ... وجود داشت که بنا شد طی دو سه روز آینده از کیسههای شن در اطراف ورودی این ایستگاهها استفاده شود. همچنین بنا شد تا پمپهای آب نیز در این ایستگاهها و همچنین برخی دیگر از کارگاههای در حال ساخت پیشبینی شود. البته خوشبختانه تاکنون مشکلی در این زمینه نداشتیم.
وی افزود: همچنین تصمیم بر آن شد تا به زودی تمهیداتی در مورد مقابله با سیل و ورود جریان آن به داخل کارگاههای مترو نیز اتخاذ شود که این اقدامات نیز به زودی انجام خواهد شد.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با بیان اینکه در این جلسه درباره مسدود شدن بزرگراه امام علی (ع) و تعطیلی بازارچه تجریش نیز بحث و تبادل نظر شد، گفت: جمع بندی نظرات مطرح شده در این جلسه بر این بود که نیازی به اجرای این تصمیمات با توجه به پیشبینیها و این سطح از بارندگیها نیست. یکی دیگر از موارد بحث شده در این جلسه بحث درباره رودخانه قوریچای و برخی احداثات غیراصولی روی آن بود که اختلافاتی با یکی از ارگانها در این خصوص وجود دارد و بنا شد که اگر به اخطارها توجه نکنند پرونده آن به قوه قضاییه ارجاع شود.
نصیری با بیان اینکه حادثه تلخ امامزاده داوود (ع) هوشیاری دستگاههای امدادی و همینطور مردم را افزایش داد، اظهارکرد: خوشبختانه آمادگی و هماهنگی خوبی میان دستگاههای مختلف وجود دارد و در برابر بارشهای امروز نیز دستگاههای مختلف آمادگی کامل داشتند. ۱۳۳ ایستگاه آتشنشانی در آماده باش کامل بودند. خودروهای گشت ۱۳۷ شهرداری نیز در نقاط مختلف شهر حضور داشتند.
تعطیلی سفرهخانهها و اماکن تفریحی و صنفی حاشیه روددرهها در هنگام ریسک
وی درباره فعالیت برخی از اماکن تفریحی و واحدهای صنفی در حاشیه روددرههای پایتخت مانند دربند، درکه، فرحزاد و ... نیز اظهارکرد: در هماهنگی انجام شده با پلیس مقرر شد که در شرایط ریسک و احتمال جاری شدن سیلاب مسیرهای رفت به این مناطق مسدود شود. همچنین سفرهخانهها و قهوهخانهها و رستورانهای اطراف این مناطق نیز تعطیل شود. در تهران هفت روددره اصلی داریم که اگر بخواهیم موارد فرعی را نیز اضافه کنیم تعداد روددرههای ما به ۱۱ مورد میرسد که تمهیدات لازم در مورد آنها نیز اجرا شده است.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران تعریض کانال مقصود بیک را نیز یکی دیگر از مصوبات این جلسه برشمرد و گفت: البته این موضوع باید در آینده انجام شود، اما جزو مواردی بود که این جلسه بر آن تاکید شد. در مورد لایروبی مسیلها و رودها نیز مسئولیت این موضوع در محدوده داخلی شهر تهران با شهرداری تهران است و در خارج از این محدوده مسئولیت با استانداری و ... است. البته اینها موارد زمانبری است. با این وجود اعلام کردیم که شهرداری تهران آمادگی کمک به دستگاههای دیگر در خارج از حوزه استحفاظی را دارد. به عنوان مثال لایروبی رود کن در محدوده امامزاده داوود برعهده شهرداری تهران نیست.
نصیری درباره تعطیلی مراکزی مانند شهرهای بازی، دریاچه چیتگر و ... نیز اظهارکرد: در این خصوص پروتکلهای مربوطه وجود داشت و در صورتی که شرایط جوی و بارشهای در هر یک سطوح درج شده در این پروتکلها باشد، تصمیمات متناسب با آن اجرا خواهد شد. این پروتکلها به شهرداران مناطق و بخشهای مربوطه ابلاغ شده است.
وی با بیان اینکه امروز عوامل مدیریت بحران به وسیله ماشین و بلندگو به مناطق مستعد سیل رفته و نسبت به جاری شدن سیل هشدار دادند، خاطرنشان کرد: جان افراد کارتن خواب و حتی معتادان متجاهر نیز برای ما مهم است و امروز این تیمهای هشدار دهنده به مناطق مختلف رفتند تا با اعلام هشدار این افراد را نیز از وقوع سیل مطلع کنند.
آمادهباش مدیریت بحران تهران تا ۳ روز آینده
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با بیان اینکه با توجه به هشدار و پیشبینی هواشناسی سازمان مدیریت بحران دستگاههای امدادی را تا سه روز آینده به حالت آماده باش درآورده است، گفت: مرکز eoc مدیریت بحران نیز فعال بود و این سازمان در آماده باش کامل برای پاسخگویی به هر نوع مخاطرهای قرار دارد.
نصیری همچنین با تاکید بر اینکه مدیریت بحران، جای بازی سیاسی نیست، گفت: متاسفانه برخی صحبتهای سیاسی درمورد مدیریت بحران مطرح شد. در حالی که این اظهارات اصلا درست نیست. مدیریت بحران چپ و راست ندارد و جای سیاسی کاری نیست اگر انتقادی وجود دارد ما حتما آن را میشنویم اما انتقاد باید درست باشد نه اینکه یک سیل، آن هم سیلی که در خارج از حوزه شهرداری تهران رخ داده را دستمایه حملات سیاسی و انتقامگیری کنیم.
وی در پایان از مردم خواست که به هشدارها و توصیههای مدیریت بحران درمورد سیل توجه کنند، از حضور در روددرهها و صعود ارتفاعات پرهیز کنند و اخبار مربوط به سیل و حتی پیشبینیها را نیز از منابع رسمی و معتبر پیگیری کرده و به شایعات و اخبار غیرموثق در این زمینه توجه نکنند.
وضعیت وخیم در روستای مرزداران در شرق تهران/ پيش بينى مرگ ۶ نفر بر اثر سیل
نامی،رئیس ستاد بحران کشور نیز در گفتگوی تلفنی با صداو سیما گفت: در شرق استان تهران در روستای وسکاره ۱۴ خودرو را آب برده بود و یک نفر جان خود را از دست داده است که پیکر آن توسط نیروهای امدادی پیدا شد.
وی افزود: در روستای جرود فقط به خانه آسیب رساننده است و آسیب جانی تا بحال نداشته است. در روستای مرزداران هم وضعیت شدت بیشتری دارد پیش بینی می شود ۶ نفر جان خود را از دست داده اند و کماکان جست و جو ادامه دارد چرا که اینجا هم سیل وارد خانه آمده و هم کوه ریزش کرده است.
***
نتایج بازدید محققان از منطقه سیلزده کن؛ مسدود شدن مسیر آبراهه و تخریب کانال، دلیل اصلی ورود سیلاب امامزاده داوود
مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور با اشاره به بازدید میدانی از منطقه سیلزده امامزاده داود، گفت: عدم رعایت حریم آبراهه و تخریب کانال انتقال آب موجب شد تا در این رخداد آسیبهای زیادی وارد شود ضمن آنکه در این مطالعات اولیه ما زمین لغزشی مشاهده نکردم بلکه رسوباتی بوده که به همراه آب ناشی از بارندگی به پایین دست منتقل شده است.
![سیل در ایران سیل در ایران,سیل ایران در مرداد 1401](https://media.sarpoosh.com/images/0105/01-05-c36-232.jpg)
در حادثه سیل امامزاده داود که بامداد روز گذشته پنجشنبه ۶ مرداد ماه رخ داد، محققان سازمان زمینشناسی بازدید میدانی اولیهای از این منطقه داشتند و به گفته مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور سازههای این منطقه در منطقهای مستقر شده است که در گذشته سیلابهایی را تجربه کرده است.
وی تاکید دارد که برای عبور آب، کانالی حفر شده است که این کانال به دلیل فشار زیاد آب و رسوبات؛ تخریب شد و به همین دلیل این رسوبات وارد صحن امامزاده داود شده است.
تشریح جزئیات سیل امامزاده داوود
دکتر رضا شهبازی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به بازدیدهای میدانی از منطقه سیلزده امامزاده داود، افزود: این رویداد، یک رخداد "حَدّی" و بارش نامتعارف شدید است که در یک فصل نامتعارف رخ داده است. مناطقی چون تجریش و امامزاده داود نیز در سالهای گذشته در همین ماه (مرداد ماه) چنین سیلی را تجربه کردهاند.
شهبازی در خصوص عوامل اصلی وقوع این رویداد، توضیح داد: دیوارههای بلند شمال تهران محل مستعد تجمع بارندگی است ضمن آنکه حوضه آبخیز این منطقه نیز زمان تمرکز بسیار پایینی دارند و این امر موجب میشود که آب بارندگیها به سرعت از ارتفاعات بالا به مناطق پایین دست منتقل شود.
مدیرکل دفتر مخاطرات زیست محیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی، ادامه داد: علاوه بر آن در این منطقه پوشش گیاهی مناسبی برای جذب آب وجود ندارد. همچنین لایههای زمینشناسی شیلی (یک ساختار زمین شناسی) که فرسایشپذیر هستند نیز در منطقه امامزاده داود گسترش دارد و این عوامل موجب شده تا آب بارندگی به همراه حجم زیادی از رسوبات به مناطق پایین دست به حرکت درآیند.
وی با تاکید بر اینکه وجود این حجم زیاد رسوبات موجب افزایش قدرت تخریب آب میشود، اظهار کرد: آنچه که موجب آسیب زا بودن سیل به انسان میشود، متاسفانه عدم رعایت حریم رودخانهها، آبراههها، رود درهها، تجاوز به حریم آبراههها و ساخت و ساز در حریم رودها است. این عوامل باعث شده که یک رخدادی به نام سیل، تبدیل به مخاطرات آسیبزا برای انسان شود همانطور که متاسفانه شاهد بودیم که سیل در این منطقه آسیبهای زیادی وارد کرده است.
تخریبهایی که به دلیل عدم رعایت حریم رودها ایجاد شد
شهبازی به جزئیات تخریبهای وارد شده به امامزاده اشاره کرد و با بیان اینکه تخریبها بیشتر به صحن امامزاده داود و پیرامون آن بوده است، گفت: این مناطق مناطقی هستند که باید به عنوان آبراهه حریم آن رعایت شود و آب در آن جریان داشته باشد.
وی با بیان اینکه با گسترش صحن امامزاده داود، این محوطه در مسیر آبراهه قرار گرفته است، ادامه داد: همه حجم آبی که از بالا دست وارد این منطقه میشود از طریق کانالی است که از گوشه صحن، آب را به پایین دست تخلیه میکند ولی این کانال ظرفیت کافی برای تخلیه این حجم از آب را نداشته است در نتیجه سرپوش این کانال به دلیل فشاری که سیلاب به آن وارد کرده است، تخریب و موجب شد آب ناشی از بارندگی به همراه گِل و لای و رسوبات همراه آن از طریق صحن شمالی به محوطه اصلی صحن و به صحن جنوبی حرم این امامزاده سَرریز شود. سیل بعد در نهایت وارد دره پایین دست رودخانه شده است.
مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی با بیان اینکه این روند موجب آسیب وارد شدن به صحن امامزاده و فضاهای پیرامونی شود، خاطرنشان کرد: محوطه پیرامونی امامزاده داود شامل مراکز تفریحی و اقامتی و بازار بوده است و همه اینها در مسیر آبراهه بوده است.
شهبازی با تاکید بر اینکه کل ماجرای سیل امامزاده داود همین است و در وقوع این سیل مورد پیچیدهای وجود ندارد، گفت: من همواره تاکید کردهام که زور طبیعت از زور انسان بیشتر است و باید مراقب باشیم که تا حد امکان خود را در مقابل این مخاطرات قرار ندهیم. آسیبهای سیل روز گذشته نشان میدهدکه ما خود را در معرض خطر قرار دادیم در حالی که در گذشته این منطقه چنین رخدادهایی را تجربه کرده است. در واقع تمام رود درههای شمال تهران نیز سابقه چنین سیلابی را دارند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا در این منطقه "زمین لغزش" رخ داده است یا خیر، توضیح داد: از نظر علمی "رانش" صحیح نیست و باید به آن "زمین لغزش" گفته شود و من در بازدید اولیهای که در روز گذشته داشتم، لغزشی مشاهده نکردم. البته منطقه امامزاده داود منطقه مستعد زمینلغزش و "سنگ افت" و "بهمن" است ولی در ارتباط با رخداد سیلاب روز گذشته، لغزشی مشاهده نشده است ولی ما بعد از آرام شدن جو منطقه، مطالعات وسیعتری را اجرایی خواهیم کرد.
این محقق اضافه کرد: آنچه که روز گذشته در مخاطره سیل امامزاده داود مشاهده شد، بیشتر خاک سُستی بود که همراه با بارندگی شسته شده و به پایین دست منتقل شده است.
تکرار تجربیات تلخ یکسان خطاها
مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی خاطرنشان کرد: در زمین شناسی یک اصل وجود دارد که باید مناطق پرخطر شناسایی شود و در حاشیه امنی از این مناطق قرار بگیریم و این اصل در مورد رودها، گسلها، زمین لغزشها نیز حاکم است ولی همچنان شاهدیم که به دلیل تکرار خطاهای انسانی و محاسباتی و فراموشی، مخاطرات طبیعی آسیبهای جدی را به جامعه وارد میکند.
شهبازی گفت: ویژگی تهران قرار گرفتن در دیوارههای بلند در شمال است که موجب به تله انداختن ابرها و همچنین آلودگی هوا میشود و به همین دلیل است که در تهران آلودگی هوا زیادی دارد و نیاز است تا از تجربیاتمان بیاموزیم.
وی با بیان اینکه همین رویکرد در زمینه گسلها نیز وجود دارد، در پایان گفت: ما نباید در حریم گسلها ساخت و ساز میکردیم و چون به این موضوع توجهی نشده است، شاهد تخریب سازهها بر اثر زلزله هستیم. اتفاقی که در بندر خمیر استان هرمزگان رخ داده و شاهد هستیم که ساختمانهای مهندسی ساز در زلزلههای اخیر این منطقه آسیبی ندیدند ولی ساختمانهای معمولی تخریب شدند.
∎
نظر شما