به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با بیان اینکه «کمی پیشرفت» در مذاکرات رفع تحریمها در وین حاصل شده ابراز امیدواری کرده که در مذاکرات هفته جاری بر پیشرفتها افزوده شوند.
«ند پرایس»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره اینکه موضع آمریکا درباره آزادسازی داراییهای ایران از کره جنوبی چیست گفت: «همانطور که میدانید رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران به وین برگشته است. وقفه کوتاه مدتی در دور هشتم مذاکرات ایجاد شد.»
وی اضافه کرد: «گفتوگوها دیروز آغاز شدند و الان در جریان هستند. چیزی که الان میتوانیم بگوییم این است که کمی پیشرفت در گفتوگوهای هفته گذشته وجود داشت و امیدواریم که این هفته بتوانیم به آن اضافه کنیم. چیزی که روشن است این است که ما به زودی به تفاهم بر سر بازگشت دوجانبه به پایبندی برجام نخواهیم رسید و سرعت گرفتن گامهای هستهای ایران به نحو فزایندهای از مزایای منع اشاعهای توافق خواهد کاست.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه تصریح کرد: «به طور مکرر این نکته را مطرح کردهایم که بازگشت دوجانبه به پایبندی برجام، در راستای منافع ملی ما است زیرا تا به امروز منافع منع اشاعهای که برجام ایجاد میکند، بهترین نتیجه را از لحاظ منافع ملی ما ایجاد میکند. اما با توجه به اینکه ایران در حال برداشتن گامهایی در برنامه هستهای است که سودمندی ضمانتهای ناشی از توافق هستهای سال 2015 را از بین میبرد، این وضعیت برای مدت طولانی دوام نخواهد آورد.»
او سپس به مسئله رفع تحریمها اشاره کرد و گفت: «شما به مسئله رفع تحریمها اشاره کردید. چیزی که من میگویم این است که رفع تحریمها و گامهایی که ایالات متحده در این زمینه برخواهد داشت... این مسئلهای است که هماکنون کانون مذاکرات جاری در وین را تشکیل میدهد. این موضوع در کانون مذاکرات در وین بوده و در خصوص آن، بر سر هیچ چیز توافق نمیشود، مگر آنکه بر سر همه چیز توافق حاصل شود.»
ند پرایس در ادامه بار دیگر تأکید کرد که نسبت به زمان آغاز مذاکرات در ماه دسامبر پیشرفتهایی حاصل شده است. او گفت: «من فقط یک بار دیگر تأکید میکنم نسبت به اوایل ماه دسامبر پیشرفتهایی در زمینه شناسایی مسائل سخت باقیمانده برای مذاکره حاصل شده است که این مسائل، دو مورد را شامل میشوند: «اینکه ایران چگونه به پایبندی به تعهدات هستهای خود در برجام برمیگردد و دیگری، مسئله رفع تحریمها.»
وی در ادامه اضافه کرد: «اما حتی با وجود اینکه پیشرفتهایی حاصل شده، وضعیت بنیادین کماکان مانند سابق باقیمانده است. لازم است ایران در زمینه برنامه هستهای خویشتنداری به خرج دهد و مذاکرات در وین را با جدیت دنبال کند. بار دیگر میگویم، در غیر این صورت، منافعی که برجام از لحاظ مسائل منع اشاعهای در برداشت رو به نابودی خواهد رفت و آن موقع، هیچ مسیر واقعی برای بازگشت به توافق برای ایالات متحده وجود نخواهد داشت. در آن شرایط، پیشرویهای ایران موجب خواهد شد این تهدید اشاعهای وخیمتر شود. هدف ما این است که به آن تهدید اشاعهای از طریق دیپلماسی رسیدگی کنیم و این گزاره را به آزمون بگذاریم که آیا بازگشت دوجانبه به پایبندی برجام کماکان ممکن است یا خیر.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه در پاسخ به سوال یک خبرنگار مبنی بر اینکه مهلت زمانی مذاکرات بار دیگر تلاش کرد با قید محدودیتهای زمانی مشکلات مربوط به وضعیت فعلی پیرامون برجام را به ایران نسبت دهد.
او گفت: «تقویمی که ما درباره آن صحبت کردهایم و ساعتی که از آن سخن گفتهایم-همانطور که قبلاً هم از من شنیدهایم- یک ساعت زمانی یا تقویم نیست، بلکه در واقع مبتنی بر ارزیابیهای فنی است. بنابراین، این زمان، چیزی نیست که در یک تاریخ از پیش تعیینشده منقضی شود. این زمان، هنگامی به پایان میرسد که کارشناسان ما در وزارت خارجه، در جامعه اطلاعاتی و در دستگاههای دیگر به این جمعبندی برسند که پیشرویهای هستهای که ایران بعد از تصمیم نادرست دولت قبل [آمریکا] برای ترک توافق انجام داده از مزایای منع اشاعهای که برجام در بردارنده آن بود، پیشی بگیرند.»
ند پرایس بار دیگر تصریح کرد: «بنابراین، یک بار دیگر تأکید میکنیم که زمان، در یک تاریخ از پیش تعیینشده به پایان نمیرسد بلکه زمانی به پایان خواهد رسید که کارشناسان ما تشخیص بدهند به دلیل پیشرویها در برنامه هستهای ایران بازگشت دوجانبه به برجام در راستای منافع ایالات متحده نیست.»
دیپلماتهای غربی از هشتم آذرماه که نخستین دور مذاکرات رفع تحریمها در دولت سید ابراهیم رئیسی آغاز شده سعی کردهاند با ارائه چارچوبهای زمانی تیم ایران را برای موافقت با خواستههای خود تحت فشار قرار دهند.
با این حال، نمایندگان ایران در مذاکرات وین تصریح کردهاند برای تهران نتیجه مهمتر از زمان است. تهران در تلاش است برجام را که از نخستین روزهای اجرایی شدن در اثر برخی سیاستهای آمریکا و کشورهای غربی به توافقی تهی از منافع اقتصادی برای طرف ایرانی تبدیل شد به سمت توافقی دوجانبه و متوازن پیش ببرد.
ساعاتی قبلتر پولیتیکو به نقل از برخی «مقامهای نزدیک به مذاکرات» مدعی شده بود که پنجره مذاکرات تا پایان ماه ژانویه یا اوایل ماه فوریه بسته خواهد شد. البته پولیتیکو به نقل از منابعی دیگر این را هم نوشته که هیچ تاریخ ثابتی در خصوص زمان توافق در نظر گرفته نشده است.
این جدیدترین تاریخی است که منابع غربی درباره مهلت رسیدن به توافق مطرح کردهاند. رسانههای غربی در دورهای قبلتر گفتوگوها مدعی شده بودند ایران تا پایان دسامبر برای تصمیمگیری بر سر توافق فرصت دارد.
دیپلماتهای انگلیس، آلمان و فرانسه هفته پیش در بیانیهای ضمن تصریح بر اینکه نمیخواهند برای مذاکرات «ضربالاجلهای ساختگی» تعیین کنند گفته بودند که برای حصول توافق «چند هفته زمان» وجود دارد و نه چند ماه.
این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده که ایران «ضربالاجلهای ساختگی» از سوی طرفهای مقابل را نخواهد پذیرفت.
«سعید خطیبزاده» دیروز دوشنبه در نشست هفتگی با خبرنگاران در ارزیابی از آینده مذاکرات خاطرنشان کرد: «الان بسیار زود است که بتوانیم قضاوت کنیم که آمریکا و سه کشور اروپایی با این دستورکار واقعی آمدند که متعهد شوند به تمامی ابعاد رفع تحریم. توافقهایی را در دور هفتم داشتیم و در چند روز اول دور هشتم پیشرفتهایی را داشتیم و این منوط به این است که ببینیم طرف مقابل با جدیت وارد می شود. ما در چهار حوزه تحریم، هستهای، تضمین و راستی آزمایی پیشرفتهایی را داشتیم در برخی حوزهها بیشتر و در برخی حوزهها کمتر. امروز روزی است که طرفهای مقابل باید تعهد خود را نشان دهند و نشان دهند در حوزههایی که کمتر پیشرفت داشتیم مثل حوزه رفع تحریمها یا حوزه تضمینها و راستی آزمایی میتوانیم پیشرفتهایی داشته باشیم.»
خطیبزاده تصریح کرد: «هیچ ضرب الاجل ساختگی را نمیپذیریم و امیدواریم خودشان هم به آن ضرب الاجلهای ساختگی باور نکنند. بیایند برای یک تفاهم خوب برسیم.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در بخش دیگری از این نشست خبری تصریح کرد که واشنگتن در حال رایزنی با شرکای خود درباره وضعیت مذاکرات وین است. او گفت: «الان سهشنبه است و روزهای کمی تا پایان هفته باقی مانده است. با در رایزنی با شرکایمان در گروه 1+5 که در حال مذاکره مستقیم با ایرانیها هستیم به دقت اوضاع را نظاره خواهیم کرد و به حرفهای آنها گوش خواهیم داد تا ببینیم آیا ایرانیها در گفتوگوها به اندازه ما جدی و مستحکم هستند یا خیر. در این مرحله نمیخواهم در این خصوص پیشقضاوت کنم.»
کشورهای غربی به رهبری آمریکا و رژیم صهیونیستی در سالهای گذشته ایران را به پیگیری اهداف نظامی در برنامه هسته ای این کشور متهم کردهاند. ایران قویاً این ادعاها را رد کرده است.
ایران تأکید میکند به عنوان یکی از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی (انپیتی) و عضوی از آژانس بین المللی انرژی اتمی، حق دستیابی به فناوری هستهای را برای مقاصد صلح آمیز دارد.
علاوه بر این، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون بارها از تاسیسات هستهای ایران بازدید کردهاند اما هرگز مدرکی که نشان دهد برنامه صلح آمیز انرژی هستهای این کشور به سمت مقاصد نظامی انحراف داشته باشد، پیدا نکردهاند.
ایران علاوه بر این در سال ۲۰۱۵ به توافقی با کشورهای موسوم به گروه ۱+۵ برای حل و فصل تنشها بر سر برنامه هستهای خود دست پیدا کرد. علیرغم اذعان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به پایبندی ایران به تمامی تعهداتش، دولت آمریکا در اردیبهشتماه سال ۱۳۹۷ به صورت یکجانبه از این توافق خارج شد.
∎
نظر شما