به گزارش خبرنگار نفت و انرژی گروه اقتصادی خبرگزاری آنا، ۱۲ نوامبر ۲۰۲۱ (جمعه ۲۱ آبان ۱۴۰۰) جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا به دنبالهروی از سیاست پیشین تمام رؤسای جمهور قبل از خود طی سالهای ۲۰۱۲ تاکنون، اعلام کرد «عرضه نفت در جهان بهاندازهای است که همچنان نیازی به خرید نفت و فرآوردههای نفتی از ایران نیست.»(بیشتر بخوانید)
در شرایطی شاهد اظهارات بایدن درباره نفت ایران هستیم که از طرفی او در حاشیه نشست آب و هوایی گلاسکو علت افزایش قیمت جهانی نفت را به عملکرد اوپک پلاس درزمینهٔ عدم افزایش تولید نفت خام گره زد و از سوی دیگر بهجای نشان دادن حسن نیت دولت آمریکا در آستانه مذاکرات وین نسبت به توافق هستهای و برجام که خود ناقض آن بودهاند، بیشتر در حال ارسال سیگنالهای منفی و ضد ایرانی است.
حال این سؤال مطرح میشود که آیا بعد از گذشت نزدیک ۱۰ سال از تشدید تحریمهای نفتی ایران توسط آمریکا حذف طلای سیاه ایرانی از بازار جهانی امکان دارد؟
تمام دنیا به نفت ایران نیاز دارد
هرچند ممکن است بازار جهانی به لحاظ فیزیکی کمبودی درزمینهٔ نفت نداشته باشد اما ماهیت کیفی آن قطعاً در میانمدت و طولانیمدت برای پالایشگاههای جهان دردسرساز خواهد شد.
نفت ایران از معدود نفتهایی است که به دلیل ترش و سنگین بودن، خوراک بسیاری از پالایشگاههای دنیا حتی پالایشگاه آمریکا میشود، بنابراین محدودسازی در عرضه نفت ایران ادامه فعالیت آنها را مختل کرده و بر میزان هزینه تولید و مصرف آنها خواهد افزود.
عالیترین مقام ایالاتمتحده در حالی به تجویز نسخه برای بازار جهانی نفت پرداخته است که آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) فاش کرده «واشنگتن بهرغم تحریمهای خود علیه ایران در اکتبر ۲۰۲۰ بهطور تخمینی روزانه ۳۶ هزار بشکه و در مارس ۲۰۲۱، ۳۳ هزار بشکه در روز نفت و محصولات پتروشیمی خریداری کرده است.»
طبق تاریخهای فوق یکی از این خریدها در ابتدای سه ماه پایانی دولت ترامپ و دیگری در سهماهه ابتدایی دولت بایدن انجامشده است.
سید محمدعلی خطیبی، نماینده سابق ایران در اوپک میگوید «هرچند برخی ادعا میکنند جایگزینی برای نفت ایران وجود دارد اما خروج، حذف یا کمرنگ شدن نفت کشور ما، قطعاً بازار جهانی نفت را با کمبود کیفی مواجه خواهد کرد.»
او تلاش آمریکا را برای افزایش تولید شیل اویل اقدامی در جهت جبران کمبود نفت ایران در بازار جهانی دانسته و معتقد است «آمریکاییها باید این واقعیت را بپذیرند که شیل اویل برای استفاده در تمام پالایشگاهها حتی پالایشگاههای آمریکایی باید با نفت خام سنگین و ترش ایران ترکیب شود.»
به گفته عماد حسینی نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره هشتم «هیچ کشور نفتخیزی قابلیت و توان تولید و عرضه نفتی با مشخصات فنی و کیفی نفت ایران (به لحاظ درجه سبکی و سنگینی API) را ندارد.
او میگوید «بسیاری از پالایشگاههای کشورهای اروپایی ازجمله یونان، اسپانیا و ایتالیا بر اساس مشخصات کیفی و درجه سنگینی نفت ایران ساخته شدهاند. حتی در ساخت خودروهای آنها هماهنگی انجامشده با فرآوردههای تولیدشده از نفت خام ایران صورت گرفته است.»
افزایش هزینه مصرفکنندگان نفت
ازآنجاییکه بسیاری از پالایشگاههای دنیا بر اساس درجه کیفی نفت ایران ساختهشده و سالها زمان برای ساخت آنها زمان برده است بنابراین تغییر رویه یا اعمال اصلاحات برای جایگزینی نفت ایران در خوراک مورد استفاده در پالایشگاههای اروپایی برای آنها هزینهبر و زمانبر خواهد بود که با توجه به مشکلات تأمین سوخت در برخی کشورهای اروپایی انجام این تغییر ممکن به نظر نمیرسد.
بیشتر بخوانید:
- تحریم نفتی ایران دامن تحریمکنندگان را گرفته است
- فشار آمریکا بر چین برای کاهش خرید نفت از ایران
- گریز از تحریمهای نفتی با افزایش قیمت نفت
نماینده سابق ایران در اوپک معتقد است «حذف نفت ایران از بازار جهانی ممکن نیست و دولتمردان ایرانی طی ۴۰ سال گذشته و در اوج تحریمها بهراحتی آن را دور زدهاند، تشدید چندینباره تحریمهای نفتی بیاثر شده و این موضوع تنها هزینه مصرفکنندگان و واردکنندگان نفتی بهویژه واردکنندگان آمریکا، آسیا و اروپا را افزایش خواهد داد. البته این موضوع افزایش قیمت بنزین و فرآوردههای نفتی را نیز در پی خواهد داشت.»
شرکای سنتی ایران پای ثابت خرید نفت
سابقه تحریمهای نفتی ایران نشان داده است که شرکای سنتی ما همچون چین، کره، هند، ژاپن و ترکیه همچنان به خرید نفت از ایران پرداختهاند.
شرکتهایی مثل تانکر ترکز مدعی هستند آمار واردات نفت ایران توسط چین حتی به روزانه یکمیلیون بشکه در روز میرسد.
به گفته جواد اوجی، وزیر نفت بهزودی اخباری مبنی بر تنوع قراردادهای نفتی، میعانات گازی و تهاتر نفتی اعلام میشود و صنعت نفت و گاز ایران آماده پذیرایی و استقبال گرم از سرمایهگذاران خارجی و داخلی است بطوریکه این افراد میتوانند در قبال سرمایهگذاری خود نفت و میعانات گازی را بهصورت تهاتر دریافت کنند.
سید موسی موسوی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی به افزایش فروش و صادرات نفت ایران در طول دوره تحریمهای نفتی کشور اشارهکرده و میگوید «تهاتر نفت یکی از راههای افزایش جذب سرمایهگذار بخش خصوصی در پروژههای زیرساختی، حملونقل ریلی و جادهای کشور است.»
سابقه تحریمهای نفتی ایران
باراک اوباما، رئیسجمهور اسبق آمریکا در سال ۲۰۱۲، با هدف صفر کردن فروش نفت ایران، مؤسسات مالی ایران را مورد تحریم قرارداد و در بیانیهای اعلام کرد که «باوجوداینکه بازار نفت با محدودیت روبهروست اما بهاندازه کافی نفت خام غیر ایرانی در بازار هست که مشتریان ایران بتوانند آن را جایگزین کنند.»
اوباما در سال ۲۰۱۶ پس از توافق هستهای تحریمها را بهصورت مقطعی و مشروط لغو کرد.
دونالد ترامپ رئیسجمهور بعدی آمریکا نیز یکبار در ماه می ۲۰۱۸ و بار دیگر شش ماه بعد نوامبر ۲۰۱۸ در یادداشتی نوشت «به مقدار کافی نفت و فرآورده نفتی برای کشورها وجود دارد تا خریدشان از ایران را به میزان قابلتوجهی کاهش بدهند.»
اکنون نیز جو بایدن با ادبیاتی مشابه سایر رؤسای جمهور آمریکا درصدد کاهش فروش نفت ایران است.
نفت و داستان وابستگی اقتصاد به آن بزرگترین و سیاهترین نقطه تاریک نظام مدیریتی کشور است که دشمنان این مرزوبوم با چنگ زدن به ریسمان آن بارها سعی داشتهاند تا نظام جمهوری اسلامی ایران و مردم را بهزانو درآورند بنابراین میطلبد تا دولتمردان با همراهی مردم به سمت رهایی بودجه از درآمدهای نفتی پیش بروند، وقتی صحبت از حذف نفت از اقتصاد میشود منظور خداحافظی با خام فروشی و ایجاد ارزشافزوده در آن است چراکه تجربه تحریمهای نفتی نشان میدهد فروش فرآوردههای نفتی نهتنها به لحاظ درآمدی عواید بیشتری دارد بلکه تحریم ناپذیر هم هست.
علاوه بر این تمام کشورهای جهان در حال برنامهریزی و حرکت از سمت انرژیهای تجدید ناپذیر به سمت انرژیهای پاک و تجدید پذیر هستند حتی بسیاری از کشورهای کوچک حوزه خلیجفارس در حال سرمایهگذاری بر روی انرژی هستهای هستند مهمی که در کشور ما بهرغم فعالیت صلحآمیز هستهای، آمریکا و متحدانش سعی در ایجاد اختلال و توقف آن به بهانههای واهی دارند.
انتهای پیام/پ
نظر شما