گروه علم و فناوری خبرگزاری آنا- علیرضا باجلان؛ صنعت فضایی و تجهیزات تولیدشده در این صنعت یکی از ملاکهای توسعه علمی در هر منطقه از جهان محسوب شده و به همین دلیل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند. کشورهای مختلف دنیا برای دستیابی به تحقق برنامههای ارتباطی و فناوری اطلاعات خود سالانه سرمایهگذاری کلانی در صنعت فضایی انجام میدهند.
بررسی ساده در اینترنت بهروشنی نشان میدهد مردم و دولتها در اقصی نقاط دنیا بهخوبی اهمیت صنعت فضایی را درک کرده و توسعه فناوریهای مرتبط با این صنعت را ضامن دستیابی به کیفیت برتر شبکههای ارتباطی و ایجاد شرایط امن و پایدار برای اجرای پروژههای مختلف علمی میدانند. بدون شک تأثیر تحقیقات تنها به حوزهای خاص محدود نشده و در صورت بهکارگیری دقیق ابزارهایی نظیر ماهوارههای تحقیقاتی میتوان اطلاعات گستردهای در مورد شرایط کره زمین از نظر تغییرات اقلیمی و سیستمهای ناوبری به دست آورد. اگرچه تا چند دهه پیش تنها چند کشور در حوزه فضایی فعالیت علمی و اجرایی داشتند ولی هماکنون دانشمندان در کشورهای مختلف به دستاوردهای ارزشمندی در صنعت فضایی دست پیدا کرده و انحصار سازمانهایی نظیر ناسا برای تسلط محض بر مدار کره زمین را به چالش کشیدهاند.
بیشتر بخوانید:
زنان؛ مرکز توجه هفته جهانی فضا/ نام روزهای هفته جهانی فضا اعلام شد
تحریمها؛ نیروی محرکه صنعت فضایی ایران/ سفر به اوج با ماهواره ایرانی
دانشمندان ایران اسلامی در چهار دهه گذشته تلاش بسیار زیادی برای ساخت ماهواره و پرتاب تجهیزات فضایی به مدار زمین کردهاند و توانستهاند تعداد زیادی ماهوارههای کاملاً ایرانی را طراحی و به خارج از کره زمین پرتاب کنند. اگرچه اکثر پرتابهای انجامشده در چند سال اخیر با شکست مواجه شدند ولی مهندسان شاغل در صنعت فضایی با عزمی راسخ از ناکامیهای گذشته درس گرفته و آنها را چراغ راه آینده قرار دادهاند. به بهانه هفته جهانی فضا با سعید قربانی، دبیر ستاد برگزاری هفته جهانی فضا و مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و دبیرخانه شورای عالی فضایی سازمان فضایی ایران گفتوگو کردیم. در ادامه مشروح این گفتوگو را مشاهده میکنید:
آنا: با توجه به انتخاب شعار «زنان در فضا» برای هفته جهانی فضا در سال جاری سازمان فضایی ایران چه برنامههایی برای نمایش نقش بانوان در صنعت فضایی دارد؟
قربانی: محوریت برنامههای سازمان فضایی ایران برای هفته جهانی فضا در سال ۱۴۰۰ بر اساس شعار «زنان در فضا» تنظیم شده است. اگرچه عناوین مختلفی برای روزهای این هفته در نظر گرفته شده ولی در طول روزهای هفته جهانی فضا به دنبال نشان دادن نقش پررنگ زنان در صنعت فضایی هستیم. بر تمامی فعالان صنعت فضایی پوشیده نیست که زنان در ایران اسلامی هم در بالادست زیستبوم فضایی که حوزه توسعه زیرساختها و فناوریهاست و هم در پاییندست این صنعت یعنی خدمات و کاربردها حضور و نقشآفرینی چشمگیری دارند. فعالیتهای بانوان در این صنعت همیشه مورد توجه مدیران و صاحبنظران صنعت فضایی بوده و هست.
تلاش سازمان فضایی برای تغییر نگرش فارغالتحصیلان رشته هوافضا/ حفاظت از منابع طبیعی با بهرهگیری از دادههای ماهوارهای
آنا: لطفا در مورد موضوعات «مشاهده آسمان از زمین» و «کارآفرینی و اشتغالزایی در صنعت فضایی» که به عنوان نام روزهای اول و دوم هفته جهانی فضا انتخاب شدهاند کمی توضیح دهید.
قربانی: موضوع «مشاهده آسمان از زمین» در ذیل فناوریهای سنجش از راه دور گنجانده میشود و امروز به همه علاقهمندان به فضا ثابت شده است رصد زمین و نظارت بر تغییرات این سیاره اهمیت بسیار زیادی برای کنترل بحرانهای آبوهوایی، پایش منابع آبی، جلوگیری از معضلات فرونشست زمین و موارد دیگر دارد. اکنون مدیران هر کشور و هر شهر و منطقهای نیاز دارند برای مدیریت مسائل زیست محیطی دادههای مناسبی از جنس دادههای رصدی را در اختیار داشته باشند. البته در مواردی دادههای ماهوارهای در کنار اطلاعاتی که از نقشهبرداریهای هوایی به دست میآید قرار میگیرد و زمینه ارائه گزارشهای دقیقی را فراهم میسازد. قطعاً چنین اطلاعاتی تصمیمگیری برای برنامههای بلندمدت به منظور حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست را تسهیل میکند.
اگر نخبگان ایرانی پیوند مطلوب بین فناوریهای ارتباطی و علوم فضایی پیدا کنند به راحتی قادر خواهند بود استارتآپهای موفقی را تشکیل دهند.
هیچ کدام از دستگاههای دولتی نمیتوانند جمعیت زیاد فارغالتحصیلان رشتههای مرتبط با هوافضا را در نظر نگیرند. متأسفانه بسیاری از جوانانی که در حوزه فضایی تحصیل میکنند در نگاه اول این تصور را دارند که ظرفیت دستگاههای دولتی و غیردولتی در این رشته بسیار محدود است و فرصتهای شغلی کمی برای آنها وجود دارد. این نگرش باعث شده بسیاری از نخبگان حوزه فضا به فکر خروج از کشور باشند. سازمان فضایی با برنامههای گسترده به دنبال تغییر چنین دیدگاهی هست و در حال حاضر این اهتمام در دستگاههای دولتی وجود دارد که در حوزه کسبوکارهای فضاپایه زیرساختهای لازم از جمله امکانات مورد نیاز برای افزایش مهارت و ابزارهایی را که استارتآپها برای تبدیل ایدههای خود به محصول زیاد دارند، مهیا سازند. فارغالتحصیلان حوزه فضایی میتوانند با ساختن گروههای کوچک و پروژهمحور در لایه پاییندست صنعت فضایی فعالیت و درآمدزایی لازم را داشته باشند.
امروز در دوره نسل چهارم صنعت فضایی و پیوند این صنعت با فناوریهای ارتباطی قرار داریم. هماکنون فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی نقشآفرینی چشمگیری در صنعت فضایی دارند و اگر نخبگان ایرانی پیوند مطلوب بین این فناوریها و علوم فضایی پیدا کنند بهراحتی قادر خواهند بود استارتآپهای موفقی را تشکیل دهند. هماکنون در ایران در حوزههای کشاورزی، کنترل پهنههای آبی، ناوبری و هواشناسی نیاز گستردهای به خدمات کاربردی فضاپایه وجود دارد.
آزادسازی دادههای ذخیره شده در مراکز تحقیقات فضایی به منظور توسعه کسبوکارهای فضاپایه
آنا: آیا سازمان فضایی ایران تنها در آغاز راه استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان صنعت فضایی از آنها حمایت میکند یا در ادامه مسیر نیز پیگیریهای لازم انجام میشود؟
قربانی: قطعاً سازمان فضایی ایران پیگیریهای لازم را برای ایجاد زمینههای موفقیت شرکتهای دانشبنیان دارد. به عنوان مثال فضای فعالیت با عنوان مراکز نوآوری فضایی در پارکهای فناوری سراسر کشور در اختیار شرکتهای فعال در صنعت فضایی قرار میگیرد و نوآفرینان فناوری میتوانند در این اماکن ایدههای خود را به محصول تبدیل کنند. با این کار دغدغه تأمین فضای کار را برای جوانان فعال در حوزه فضایی برطرف میکنیم.
بیشتر بخوانید:
ماهوارهها، قاصدان عزت ایرانی در فضا/ دولت در ۱۴۰۰ برای صنعت فضایی چه خوابی دیده است؟
روند تکاملی صنعت فضایی کشور ادامه دارد
پایگاه داده مرکز فضایی ماهدشت نیز با کمال افتخار در اختیار شرکتهای دانشبنیان قرار دارد. همچنین امکان مشارکت برای شرکتهایی که قصد همکاری در پروژههای بزرگ فضایی کشور را دارند نیز وجود دارد. در مراکز تحقیقاتی سازمان فضایی ایران دادههای ماهوارهای بیش از چهل سال فعالیت ماهوارههای رصدی ذخیره شده است و این اطلاعات میتواند به منظور اجرای پروژههای پایش و رصد بسیار کاربردی باشد. بهویژه زمانی که متخصصان حوزه فضایی بخواهند دادههای گذشته و جدید را با هم مقایسه کنند اطلاعات ذخیره شده در مراکز تحقیقاتی سازمان فضایی اهمیت زیادی دارد. هماکنون این دادهها به طور کامل آزادسازی شده و به صورت رایگان در اختیار شاغلان صنعت فضایی قرار دارد.
انتهای پیام/۴۱۴۴/پ
نظر شما