شفاآنلاین> سلامت > متخصصان عفونی و ریه میگویند واکسن زدن منافاتی با زدن ماسک ندارد. هر جایی که فاصله افراد کمتر از 2 متر باشد حتما باید از 2 ماسک استفاده شود. با شیوع جهشهای جدید کرونا، بهتر است، همیشه از 2 ماسک استفاده شود، حتی در جمعهای خانوادگی که افراد دیگری به غیر از اعضای خانواده حضور دارند هم باید از 2 ماسک استفاده شود
به گزارش شفاآنلاین : شیب تند ابتلا، شیوع جهش جدید کرونا، روند کند واکسیناسیون و حالا هم کاهش رعایت پروتکلهای بهداشتی؛ این روایت سادهای از زندگی ایرانیان در پیک پنجم کروناست. هنوز راه طولانی برای واکسینه شدن 70 درصد جمعیت کشور باقی است، واکسن به اندازه کافی در دسترس نیست، جهشهای جدید و خطرناک کرونا در حال چرخش است و در این وضعیت، گروهی به خیال ایمن بودن (چه با واکسن و چه با ابتلا به بیماری) ماسکها را برداشتهاند و آزادانه حرکت میکنند، رستوران میروند، دورهمی میگیرند و به پروتکلها دهن کنجی میکنند، همه اینها در شرایطی است که تاکید میشود حتی پس از تزریق واکسن، همچنان با جدیت پروتکلها که از همه آنها مهمتر، استفاده از ماسک است، رعایت شود.
با شیوع جهش دلتا، تاکید متخصصان بر استفاده از دو ماسک نه فقط در مکانهای عمومی بلکه در فضاهای معمولی است. بررسیها نشان میدهد، میزان رعایت پروتکلهای بهداشتی به حدود 68 درصد رسیده که آمار بسیار پایینی است. در این وضعیت، هشدارها درباره استفاده از ماسک، دوباره از سر گرفته شده است، چرا که گزارش های رسیده از شهرهای مختلف، حکایت از تمایل نداشتن مردم به استفاده از ماسک دارد. خستگی از وضعیت فعلی، گرما و احساس خفگی، از دلایل کمتر استفاده کردن از ماسک عنوان میشود.
استفاده از ماسک، جدیتر از قبل
اواخر فروردین امسال بود که مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، با انتشار نتیجه یک بررسی اعلام کرد که خطر ابتلا به ویروس کرونا از سطوح کم است و هوا عامل اصلی انتشار ویروس به شمار میرود. نتیجه همین بررسی بر ضرورت استفاده از ماسک بیش از گذشته، تأکید میکند. بیآزار هم با تأکید بر این نکته، توضیح دیگری را اضافه میکند: «احتمال انتقال ویروس کرونا از طریق سطوح بسیار کم شده، مگر اینکه کسی در یک ساعت اخیر در آن ناحیه عطسه یا سرفه کرده باشد. اما سرایتپذیری ویروس بهدلیل جهشهای مختلفی که داشته، بیشتر شده است. همین موضوع لزوم شستن دست را بیشتر میکند. شست و شوی دست همیشه در بیماریهای تنفسی موضوع بسیار مهمی تلقی میشود. توجه داشته باشیم برخی بیماریها از طریق قطرات تنفسی بزرگ منتقل میشوند، اما بعضی بیماریهای تنفسی مانند بیماری کرونا از طریق قطرات تنفسی کوچک هم به دیگران سرایت میکنند. به همین دلیل استفاده از ماسک میتواند بهعنوان یکی از راههای منتقلنشدن آن به دیگران درنظر گرفته شود. بنابراین حتی بیشتر از گذشته به استفاده از ماسک توصیه میشود». براساس اعلام این متخصص عفونی، در بیماریهای تنفسی انتقال قطرات تنفسی به دیگران بسیار مهم است. این موضوع تنها شامل حال عطسه یا سرفه نمیشود؛ «توجه داشته باشیم انتقال بخارات تنفسی تا 2متر هم ادامه دارد، به این ترتیب استفاده از ماسک هنگام شیوع بیماریهای سخت تنفسی الزامی است. البته هنگام عطسه یا سرفه احتمال انتقال قطرات تنفسی بیشتر میشود. بنابراین شاید حتی پوشیدن ماسک هم در چنین مواقعی کافی نباشد و همیشه باید فاصله مناسب افراد از همدیگر رعایت شود.»
افت قابل توجه رعایت پروتکلهای بهداشتی
بررسیها نشان میدهد که در روزهای اخیر و در آستانه ورود به پیک پنجم، میزان رعایت پروتکلها افت قابلتوجهی کرده، تا جایی که براساس اعلام وزارت بهداشت به حدود ۶۸تا۶۹درصد رسیده که این عدد بسیار پایین است. در هفتهای که تعداد شهرهای قرمز به 143و تعداد شهرهای آبی کشورمان به عدد صفر رسیده کاهش استفاده از ماسک، رعایتنکردن فاصلهگذاریها و برگزار شدن دورهمیها، روند تند ابتلا را رقم زده است. مسئولان نظام سلامت میگویند برای کاهش تعداد شهرهای قرمز دستورالعملهای بهداشتی باید به رعایت بیش از ۸۵درصد برسد. بیآزار هم به همین موضوع اشاره میکند. بهگفته او، میزان استفاده مردم از ماسک با توجه به گرما و خستگی آنها، کمتر شده است. کسانی هم که واکسن زدهاند کمتر این مسائل را رعایت میکنند. درحالیکه نباید فراموش کرد، تا زمانی که بیش از 70درصد مردم یک کشور واکسینه نشوند و همچنین مطالعات کافی برای بررسی روند انتقال ویروس انجام نشده باشد، نمیتوان رعایت نکردن بعضی پروتکلها ازجمله استفادهنکردن از ماسک را توصیه کرد. هماکنون که در کشور ما واکسیناسیون بسیار کند و شیوع بیماری بسیار زیاد است، بنابراین حتما همه موارد ایمنی باید رعایت شود.
ایمنی ماسک یک لایه، 50درصد و ماسک 3لایه 95درصد است
چطور از ماسکهای پارچهای استفاده کنیم؟
کیانی در ادامه، به نحوه استفاده از ماسکهای پارچهای اشاره میکند. او میگوید که این ماسکها، حتما باید پس از 24ساعت در دمای 60درجه با آب و صابون شسته شوند، اما ماسکهای یکبار مصرف قابلیت شستوشو ندارند. نکته مهم دیگر در استفاده از ماسک، طرز استفاده درست آن است، یعنی ماسک حتما باید روی صورت فیکس شود و بینی را هم پوشش دهد ضمن اینکه اطراف ماسک هم نباید هیچ منفذی داشته باشد. همین موضوع لزوم استفاده از 2ماسک را بیشتر ثابت میکند، همچنین افراد هنگام انتخاب ماسک باید توجه داشته باشند ماسک حتما باید اندازه صورت آنها باشد.» براساس اعلام کیانی، هنگام استفاده از ماسکهای فیلتردار حتما باید از ماسکهای پارچهای هم روی آن استفاده شود. در غیراین صورت، ترشحات دهانی میتواند به دیگران منتقل شود.
واکسن منافاتی با ماسک ندارد
با آغاز واکسیناسیون در میان سالمندان، نگرانی از کاهش رعایت پروتکلها هم بیشتر شد، خیلیها تمایل کمتری به استفاده از ماسک پیدا کردند و دورهمیها را شروع کردند. اما کیانی میگوید، بیشترین زمان درگیری کرونا وقتی است که مردم دوز اول واکسن را زدهاند و تصور میکنند، دیگر نیازی به ماسک ندارند. درحالیکه پس از تزریق دوز اول واکسن، تنها 2تا4هفته برای فرد ایمنی ایجاد میشود و این در شرایطی است که بیماری ریشهکن نشده است؛ «تمام عوامل پیشگیری و کاهنده بیماری ازجمله فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک حتما باید رعایت شوند.» بهگفته کیانی استفاده از سربند یا ماسکهای پارچهای به تنهایی محافظت خوبی در برابر بیماری به افراد نمیدهد. اما همین اندازه هم بهتر از نزدن ماسک است.
نیازمندان هنوز ماسک میخواهند
اسفند سال98، یعنی اوایل شیوع کرونا، زمانی که درباره تأثیر استفاده از ماسک، تأکید شد، سازمانهای مردمنهاد که برای گروههای آسیبدیده فعالیت میکردند، برای حمایت از این افراد، تصمیم به تولید ماسک و توزیع رایگان آن گرفتند. زنان و مردان تحت پوشش آنها که تا پیش از کرونا، صنایعدستی تولید میکردند و میفروختند، این بار دست بهکار دوختن ماسک شدند تا هم درآمدزایی آنها ادامه داشته باشد و هم افرادی در برابر کرونا مصون شوند. یکی از این گروهها، تیم مرکز توانمندسازی آوای ماندگار دروازه غار بود. علیاکبر اسماعیلپور، مدیر این مرکز، درباره فعالیت ماسکدوزی این گروه میگوید: «اوایل شیوع کرونا، مواد ضدعفونیکننده و ماسک سخت پیدا میشد و خیلی گران بود. به همین دلیل برای خیلیها تامین ماسک امکان نداشت. این مرکز هم براساس مسئولیت اجتماعی خود اقدام به تولید ماسک و توزیع رایگان آن در بین اهالی محله هرندی و بین انجمنهای حامی کودکان در شبکه یاری کرد.» براساس اعلام اسماعیلپور، وسایل اولیه تولید این ماسکها، با کمکهای مردمی خریده شد و زنان توانمند مجموعه، با رعایت پروتکلها و فاصله اجتماعی، داوطلب تولید ماسک شدند؛ «اوایل با کمپین «با هم میشه» در محله هرندی کار شروع شد. پس از آن بهطور مستقل به توزیع ماسکهای دوخته و ضدعفونی شده پرداختیم که البته این روند هنوز هم ادامه دارد. هماکنون هم ساکنان محله دروازه غار که اطلاع دارند مؤسسه ماسک رایگان در اختیار آنان میگذارد، مراجعه میکنند و ماسک دریافت میکنند. اما توزیع آن مانند گذشته نیست.» بهگفته اسماعیلپور، اوایل شیوع بیماری کرونا، سازمان انرژی اتمی، ماسکها را رایگان استریل میکرد و در اختیار مرکز قرار میداد، اما پس از مدتی چون امکان استریل رایگان برای سازمان انرژی اتمی وجود نداشت و برای مرکز هم پرداخت هزینه ضدعفونی مقدور نبود، هماکنون ماسکهای تولیدی در خود مجموعه ضدعفونی و توزیع میشوند. تاکنون مرکز توانمندسازی انجمن آوای ماندگار بیش از 45هزار ماسک رایگان توزیع کرده است. همچنین در چند نوبت بستههای غذایی و وسایل ضدعفونیکننده با کمکهای مردمی تامین و در محل توزیع شده است. مدیر این مرکز این را هم اضافه میکند که: «بهدلیل تجارب تلخ گذشته و با بهوجود آمدن بازار سیاه کش ماسک و سیمبند و... مجبور به خرید کش ماسک تا کیلویی 350هزارتومان هم شدیم. البته این مرکز هنوز هم توزیع رایگان ماسک را بخشی از وظایف مؤسسه میداند اما اینکه چرا تولید و توزیع رایگان آن کم شده شاید بهدلیل در دسترس بودن آسان ماسک، واردات تجهیزات تولید پیشرفته و اشباع شدن بازار باشد.» او تأکید میکند که گروههای آسیبپذیر و طبقات پایین جامعه همچنان به توزیع ماسک رایگان نیاز دارند. شاید یکی از موضوعات مهم برای هماهنگی بیشتر افراد در استفاده از ماسک، رساندن آن به افراد نیازمند و همچنین توزیع مواد ضدعفونیکننده رایگان به آنها باشد.روزنامه همشهری
∎
نظر شما