كوچكترين دختر هاشمي رفسنجاني شايد كمشباهتترين فرزند خانواده به پدر باشد. برخلاف پسر ارشد كه دستكم در ظاهر تلاش ميكند همان منش و روش پدر را پي بگيرد. فائزه هاشمي شايد از معدود افراد خانواده هاشميرفسنجاني است كه بهصراحت شهره است. بيپرده سخن ميگويد و ملاحظاتي را كه برادران، خواهر يا محمد هاشمي، يكي از عموهايش در گفتوگو با رسانهها دارد، كمتر رعايت ميكند. به همين دليل هم همواره بيش از باقي خانواده مورد هجمه و حمله منتقدان خاندان هاشمي رفسنجاني قرار ميگيرد، در فضاي مجازي و رسانهاي نقلوقولهايش دست به دست ميچرخد و آنطور كه پيش از اين نيز شنيده ميشد مورد عتاب و خطاب خانواده نيز قرار ميگيرد. اين بار اما محسن هاشمي، تصميم گرفته اين عتاب را در نامهاي سرگشاده و مكتوب، علني كند تا شايد هم بزرگتري كرده و آنطور كه پيشتر شنيده ميشد جاي خالي پدر را در تذكر دادن به فائزه پُر كند و هم احتمالا خطي ميان روش و منش خود با خواهرش بكشد تا احيانا آينده و سرنوشت سياسياش به اظهارات اين عضو خانواده گره نخورد؛ به ويژه كه موسم انتخابات است و او نيز عليرغم تكذيب چندين و چندباره، همچنان يكي از گزينهها!
فشار ترامپ و دموكراتهاي شُل و وِل!
ماجرا از گفتوگوي زنده اينستاگرامي فائزه هاشمي با پايگاه خبري انصافنيوز آغاز شد. در اين گفتوگوي طولاني كه بهمناسبت چهارمين سالگرد آيتالله هاشمي رفسنجاني انجام شده بود، علاوه بر خاطراتي از پدر و موضوع وصيتنامه او و بحثهاي مربوط به سياست داخلي به علاقهاش نسبت به ترامپ و پيروزي او نيز اشاره كرد. اين بخش مصاحبه بازخوردي گسترده داشت. فائزه در اين مصاحبه اعلام كرد كه به خاطر ايران دوست داشته ترامپ برنده انتخابات شود اما اگر يك امريكايي بود، دوست نداشت به ترامپ راي دهد. او دليل اين تمايل را اينگونه شرح داد: «به خاطر همين فشارهايي كه ميآورد، بالاخره شايد يك تغيير سياستي اتفاق بيفتد. مردم هر چه تلاش ميكنند اصلاحات انجام بگيرد «مرغ يك پا دارد» و هيچ خبري نميشود و برعكس مردم سركوب ميشوند، شايد اگر فشارهاي آقاي ترامپ ادامه پيدا ميكرد، بالاخره ما مجبور ميشديم يك تغيير سياستهايي را داشته باشيم. اين تغيير سياستها حتما ميتوانست به نفع مردم اتفاق بيفتد. دموكراتهاي كمي شُل و وِل هستند. يعني با آمدن دموكراتها اين موضع خطاي ما بيشتر تقويت ميشود، اميدوارم نشود ولي چنين چشماندازي دارد.» اين اظهارات بازتابي گسترده در فضاي مجازي و رسانهاي پيدا كرد و برخي منتقدان فائزه هاشمي او را همسو با براندازان كه با تحريم هرچه بيشتر ايران موافقند، مقايسه كردند.
خواهرم، عذرخواهي كن!
به فاصله يك روز پس از انتشار اين مصاحبه، محسن هاشمي، رييس شوراي شهر تهران كه به نظر ميرسد پس از درگذشت پدر ميخواهد راه او را پيش برود و با همه كنشگران سياسي و مقامات معتدل از هردو جريان ارتباط خوبي داشته باشد، نامهاي سرگشاده را با تعبير «خواهر عزيزم فائزه» آغاز كرد و نوشت كه انتشار مصاحبهاي از او موجب ناراحتي علاقهمندان به آيتالله هاشمي و البته اعضاي خانواده شده و بهانهاي مناسب به افراطيون و تخريبگران بزرگ خاندان هاشمي داده و البته همين برگ ديگري است بر مظلوميت آيتالله! محسن هاشمي در ادامه متذكر شده كه نگارش اين نامه به معناي «بزرگتري كردن» براي خواهر كوچك نيست، چراكه فائزه به لحاظ سن و سابقه سياسي چيزي از او كم ندارد اما اينبار تصميم گرفته گفتوگوهاي خانوادگي را در قالب نامهاي سرگشاده منتشر كند.
محسن هاشمي به نگاه پدرش و خانواده نسبت به اقدامات ترامپ و راه و روش رييسجمهوري فعلي ايالات متحده اشاره كرده و در ادامه نوشته است: «ميدانم كه در سالهاي اخير برخوردهاي نادرستي با تو، خانواده و فرزندت شده كه شايد باعث كشاندن تو به تندروي و خارج شدن از مشي ميانهروي پدر گرديده، ولي اين دليل نميشود كه به رييسجمهور كشور بيگانه اميد ببندي و دم از استقلال بزني!» محسن در پايان نيز از فائزه خواسته تا صحبتهايش را اصلاح كرده و عذرخواهي كند تا مانع تخريب پدر از طرف تجديدنظرطلبان خارجي و افراطيون داخلي شود.
محسن هاشمي البته به نامه اكتفا نكرده و در حاشيه نشست اعضاي شوراي شهر بار ديگر از خطرات و مشكلات ايجاد شده ازسوي ترامپ براي جمهوري اسلامي گفت و تاكيد كرد: «صحبتهاي فائزه نه مورد تاييد خانواده است و نه مورد تاييد حزب كارگزاران كه من رييس (شوراي) مركزي آن هستم. من از طرف خانواده از اين موضع، از مردم پوزش ميطلبم.» اما پيش از اين دو واكنش علني محسن هاشمي و چندي پس از انتشار مصاحبه فائزه هاشمي، زمزمههايي مبني بر عصبانيت خانواده آيتالله هاشمي رفسنجاني به گوش رسيد و ازجمله خبرگزاري برنا از اعتراض ديگر فرزندان آيتالله نسبت به فائزه هاشمي نوشت. خبري كه البته نامه محسن هاشمي دليلي بر صحت آن است و خانوادهاي كه همواره ذيل نامِ سنگين پدر قرار داشته است؛ پدري كه به سياسي بودن و سياستمداري شهره بود و شايد فقط دورهاي خاص پس از انتخابات ۸۸ صريحتر شد و از جريان حاكم و سياستورزي رسمي دور و به مردم نزديكتر شد.
دو پادشاه در يك اقليم
تا ساعات نگارش اين گزارش فائزه هاشمي نسبت به نامه سرگشاده برادرش واكنشي نشان نداده است. او نه پاسخي به نامه داده، نه عذرخواهي كرده و نه متني را در اين خصوص منتشر كرده است. با اين حال همزمان با انتشار نامه سرگشاده محسن هاشمي، مصاحبه ديگري از فائزه هاشمي در «خبرآنلاين» منتشر شده كه مشخص است مقدمات تهيه و تدوين آن، پيش از اين جنجال فراهم شده است؛ با اين حال فائزه هاشمي در بخشي از اين گفتوگو كه قاعدتا پيش از اين جنجال تهيه شده اما همزمان با اوجگيري آن منتشر شد، به بحثهاي خانوادگي و اختلافنظرها اشاره كرده و به شوخي گفته كه «دو پادشاه در يك اقليم نميگنجند» و شرح داده «محسن بين ما از همه محافظهكارتر يا به قول خودش عاقلتر است. خيلي دلش ميخواهد ما را كنترل كند. مامان برايش هنوز عجيب است مثلا ميگويد مگر تو چهكارهاي كه اين حرفها را ميزني؟ يا مثلا مگر سرت ميشود كه تو را دعوت كنند؟! به شوخي جواب ميدهم، مگر نميدانيد كه من يك شخصيت بينالمللي هستم؛ شما ما را تحويل نميگيريد!»
فائزه هاشمي در اين مصاحبه هم صريح و بيپرده صحبت كرده و در بخشي از آن گفته است: «مشكل من اين است كه ياد گرفتهام حقيقت را بيروتوش بگويم و خيليها خوششان نميآيد، اين خيليها در دو جبهه هستند هم در راست و هم در چپ، يا هم در اصولگراها و هم در اصلاحطلبها» و در ادامه بخشي از خاطرات روزنامه «زن» را مرور كرده و در بخش ديگري نيز به برخي فشارها به خانواده پس از درگذشت پدر اشاره كرده است. اما بخشي از اين گفتوگو نشان ميدهد اين «گوشزدها و تذكرهاي» خواهر و برادري خانواده سياسي هاشمي دوطرفه است؛ بهخصوص آنجا كه فائزه هاشمي ميگويد كه «به محسن گفتم كانديدا نشود، اشتباه است!» و جالب آنكه محسن هاشمي نيز از قضا در جريان تكذيب كانديداتوري خود، از نامعقول بودن كانديداتوري در شرايط كنوني گفته و در دو اظهارنظر جداگانه تلويحا از «سوپرمني عاشق» گفته بود كه به باور او، تنها گزينهاي است كه شرايط كانديداتوري را در اين شرايط دارد و البته او، چنين نيست.
ثروت خاندان هاشمي و علاقه به ترامپ؟!
به غير از حملاتي كه ازسوي مخالفان و منتقدان هميشگي خانواده هاشمي پس از اظهارات فائزه هاشمي مطرح شد، برخي افراد موافق خطمشي او نيز دختر كوچك آيتالله هاشمي رفسنجاني را خطاب قرار دادند. محمدعلي ابطحي در صفحه توييترش با كنايه به ثروت خانواده هاشمي نوشت: «سركار خانم فائزه هاشمي! كاش آرزو نميكرديد ترامپ بماند براي فشار بيشتر به ايران. باور كنيد وضع معيشت بيشتر مردم، مثل خاندان هاشمي نيست. رنج بردند از دوران تحريم و فشار. هيچ قوم و ملتي با نگاه به خارجي سربلند نشده.» محمد مهاجري، فعال رسانهاي اصولگرا نيز كه به لحاظ خطمشي منتقد هاشمي رفسنجاني نيست، به كنايه و طنز در حساب كاربرياش در توييتر نوشت: «آقاي محسن هاشمي خواهرش فائزه را به خاطر اينكه گفته كاش ترامپ رييسجمهوري ميشد، دعوا كرده. آقامحسن عزيز! علاقه به ترامپ (احمدينژاد آنها) منحصر به همشيره شما نيست. بسياري از ما اصولگراها عاشق ماندنش بوديم. يكدفعه هم كه خواهر شما خواست به راه راست! هدايت شود حالش را گرفتيد.» با اين حال كنايه او بيش از اينكه همچون ابطحي به خانواده هاشمي باشد، به اصولگراياني است كه همواره محل نقد او قرار ميگيرند.
نظر شما