روزنامه اعتماد همزمان با روز ملی فرانسه 14 جولای (24تیر) با فیلیپ تیهبو، سفیر فرانسه در تهران مصاحبه تفصیلی انجام داده است که مهمترین بخشهای آن در ادامه آمده است.
نگاه شرکتهای فرانسوی به سود است
- شرکتهای فرانسوی و کلا شرکتهای تجاری اروپایی غالبا شرکتهای خصوصی هستند که نگاهشان به منطق بازار و سود است. این شرکتها به شدت نسبت به تحریمهای امریکایی حساس هستند و نمیتوانند در این شرایط فعالیتهای خودشان را گسترش دهند. برای مثال باید بگویم که یکی از بانکهای فرانسوی به اتهام دور زدن تحریمهای امریکا علیه ایران مجبور به پرداخت جریمه ۶ میلیارد دلاری شد. بنابراین فشار بسیار زیادی روی شرکتهای اروپایی و فرانسوی است به همین دلیل ما سعی میکنیم آنها را کمک کنیم که بتوانند از طریق سازوکارهایی مانند اینستکس فعالیت خود را در ایران گسترش دهند.
- قانونی در اروپا وجود دارد که به شرکتهای اروپایی اجازه میدهد به تحریمهایی که علیهشان اعمال شده، اعتراض و شکایت کنند. اما شرکتهای خصوصی در اروپا دیدگاهی فراگیر و عمومی به بازار جهانی دارند. این به خودشان مربوط است که چه استراتژی حقوقی و اقداماتی را در پیش بگیرند. درست است که شرکتها و فعالان ایرانی از این تحریمها آسیب دیدهاند اما فراموش نکنیم که گروهی از کمپانیهای اروپایی هم بودند که بعد از بازگشت به بازار ایران آسیبها و ضررهایی را متحمل شدهاند و مجبور شدهاند، جریمههای کلانی را به امریکا پرداخت کنند؛ قانون تصویب و اجرایی شده است. اما استفاده از آن منوط به خواست شرکتهاست، مدیران این شرکتها تصمیمات استراتژیک خودشان را در مورد استفاده از آن میگیرند تا متحمل اثر تحریمها نشوند.
خروج آمریکا از برجام ما را «متأسف» کرد
- فرانسه و شرکای اروپایی بعد از برجام تمام تحریمها علیه ایران را لغو کردند و این تحریمها مجددا اعمال نشده است. ما به صورت روشن و واضح در مورد تصمیم امریکا اظهار نظر کردهایم. روسای دولتهای سه کشور اروپایی طرف برجام در بیانیهای موضع ما را اعلام کردهاند و سفرای ما در سازمان ملل متحد هم در جلسه اخیر شورای امنیت نظر رسمی ما را اعلام کردند. نیت امریکا برای اعمال مجدد تحریمهای شورای امنیت علیه ایران و استفاده از ساز و کار ماشه یا Snap Back از سوی امریکا مورد حمایت ما نیست. این اقدام اعتبار شورای امنیت را زیر سوال میبرد. ما از چنین اقدامی حمایت نمیکنیم و در آینده هم حمایت نخواهیم کرد.
موضع ما کاملا روشن است؛ از خروج امریکا از برجام ابراز تاسف کردیم، این موضع را بارها اعلام کردهایم. وزیر خارجه ما هم بار دیگر به تازگی تمایل و عزم خود را برای حفظ برجام بار دیگر مورد تاکید قرار دادهاند. ما این توافق را یک توافق مهم برای حفظ رژیم عدم اشاعه میدانیم. ما به حفظ توافق مایل هستیم. اما مسائل و موانعی وجود دارد، ایران سیاست کاهش تعهد در مقابل کاهش تعهد یا Less for Less را در پیش گرفته است و اعتقاد داریم که ایران باید به تمامی تعهدات خودش در قالب برجام عمل کند.
اعتقاد داریم که گفتوگو میان آژانس و ایران، سه کشور اروپایی و ایران و روسیه و چین ادامه پیدا کند و راهحلی برای مسائل موجود پیدا شود. مسالهای که در آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطرح شده، مساله دسترسیهای آژانس بر اساس پادمانها است. قطعنامهای که مطرح شد به ابتکار سه کشور اروپایی با هدف و انگیزه اجرای پادمانهای آژانس بود. ما در این مورد با روسیه و چین هم رایزنیهایی داشتیم. آژانس باید دسترسیهای کافی بر اساس پادمانها داشته باشد و بتواند راستیآزماییهای ضروری را مانند کاری در همه کشورهای دیگر انجام میدهد، در ایران هم انجام دهد.
- امکان گفتوگوهای سازنده میان ایران و آژانس هنوز وجود دارد، ما از چنین گفتوگوهایی حمایت میکنیم و علاقهمند هستیم که گفتوگوها در زمینه مسائل پادمانی میان تهران و آژانس به شکل سازندهای از سر گرفته شود.
ایران و پنج دولت دیگر عضو برجام هستند. ما با روسیه و چین اگر گفتوگویی با موضوع ایران داشته باشیم، در مورد حفظ برجام است، نه در مورد تخریب یا تضعیف برجام. فکر کنم چه روسها و چینیها و چه آلمانیها و فرانسویها و بریتانیاییها موافق باشند که برجام توافق خوبی است و باید برای حفظ آن تلاش کرد.
گفتوگوهای بسیار مثبتی در راستای حفظ برجام و ادامه گفتوگو با ایران میان فرانسه و روسیه انجام شده است. در چارچوب همین گفتوگوها روسیه ابراز علاقه کرده است تا در کنار کشورهای اروپایی به ساز و کار اینستکس بپیوندد. با چین هم در همین مورد همکاری میکنیم. من معتقدم که نه تنها موضع فرانسویها بلکه موضع بریتانیا، آلمان و کل اتحادیه اروپا هم همین است.
اینستکس یک فرایند تدریجی است!
چندین کشور تاکنون به ساز و کار اینستکس ملحق شدهاند. چهار کشور جدید مراحل پیوستن به این ساز و کار را طی کردهاند، بلژیک، هلند، نروژ و دانمارک به این ساز و کار پیوستهاند و سوئد و فنلاند هم ابراز آمادگی کردهاند که به این ساز و کار ملحق بشوند.
فرآیند بهرهبرداری از اینستکس یک فرآیند تدریجی است و نباید از همان روز اول و تبادل نخست انتظار داشت که همه حوزههای تجاری را شامل شود. قطعا در تبادلهای نخست، اولویت ما بر تبادل مالی برای انتقال کالاهای بشردوستانه، پزشکی و غذایی و کشاورزی بود، اما ما در نهایت قصد توسعه این ساز و کار را داریم تا کالاهای تجاری در همه حوزههای قانونی مشمول آن شوند.
با موسسات خیریه ایرانی همکاری داریم
- ما سلسله همکاریهایی را با موسسات خیریه ایرانی از جمله زنجیره امید داریم و بیمارستانهای دو کشور در این زمینه همکاری میکنند. ما با بازیگران مختلف از جمله سفارتهای دو طرف تلاش کردهایم تا راهحلهایی را برای تبادل مالی ایجاد کنیم، اما مطمئن باشید که ما اراده قوی داریم که همچنان از کودکان نیازمند درمان میزبانی کنیم.
- کشورهای اروپایی و از جمله فرانسه یکسری عملیاتی را در منطقه خلیجفارس آغاز کردهاند که یک عملیات نظارتی است و نه یک عملیات نظامی. فرانسه، دانمارک، هلند و یکسری دیگر کشورها در این عملیات مشارکت دارند و عملیات آنها کاملا با عملیات گشتزنی امریکا در منطقه خلیجفارس متمایز و متفاوت است. این عملیات کاملا مجزا از عملیات سانتیل امریکا در خلیجفارس انجام میشود و کاملا با حضور کشورهای اروپا و با رهبری اروپا انجام میشود.
لغو تحریمهای تسلیحاتی ایران برای منطقه پیامدهای امنیتی دارد
- یکسری حساسیتها به خصوص در حوزه هوانوردی و خودرو وجود دارد. این حوزه کشورها به شدت در مقابل تحریمهای امریکا آسیبپذیر هستند و همین امر مانع استمرار همکاریهایشان با ایران شدهاست. این امر هم به ضرر شرکتهای ایرانی است و هم شرکتهای فرانسوی.اراده ما همانگونه که گفتم بر مبنای حفظ برجام و تعهدات آن مبنی بر لغو تحریمها است. برجام توافقی بسیار خوب است و اگر برجام نباشد تنشها و مخاطرات افزایش پیدا میکند، هم امنیت ایران، هم امنیت منطقه و هم امنیت اروپا به حیات برجام بستگی دارد. نظام عدم اشاعه هستهای که روسیه و چین هم به آن اهمیت میدهند به حفظ برجام گره خورده است.
- به روشنی اعلام کردهایم که پایبند به قطعنامه 2231 و مایل به اجرای آن هستیم اما باید پیامدهای امنیتی برداشته شدن تحریمهای تسلیحاتی را در منطقه درنظر گرفت. هم باید به قطعنامههای شورای امنیت احترام گذاشت و هم واقعیتهای امنیتی منطقه را درنظر داشت. ما معتقد هستیم که این ماده قطعنامه ۲۲۳۱ مانند همه دیگر بندهای آن باید اجرایی شود، اما در عین حال نسبت به پیامدهای امنیتی آن هم نگرانیهایی داریم. ما معتقدیم که برداشته شدن تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران پیامدهای امنیتی برای منطقه دارد. ما کاملا به مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ احترام میگذاریم اما واقعیتهای امنیتی منطقه را هم باید درنظر داشت، چه نگرانیهای شما ایرانیها و چه نگرانی دیگر کشورهای منطقه.
- ما تسلیحاتی را صادر میکنیم که امنیت کشورها را تامین کنیم و مطمئن باشیم که صادرات مجدد به دیگر طرفها نمیشود و اطمینان حاصل کنیم که در جنگهای دیگر منطقه مورد استفاده قرار نمیگیرد. معتقدیم که تعیین چارچوب تجارت اسلحه باید برعهده قطعنامههای شورای امنیت باشد و باید براساس چارچوب تعیین شده بینالمللی عمل کنیم.
- در فرانسه و چندین کشور اروپایی دیگر، گروه MKO قانونا یک گروه تروریستی شناخته نمیشوند. ولی فعالیت این گروهها خلاف قوانین فرانسه، کاملا ممنوع خواهد بود. اگر عملیاتی انجام دهند که از نظر ما غیرقانونی باشد، آنگاه این گروه قابل پیگرد قانونی است. دولت فرانسه هیچ ارتباطی با گروه مجاهدین خلق ندارد. ممکن است برخی شخصیتهای رسانهای و سیاسی از این گروه حمایت کنند. اما براساس قواعد آزادی بیان، سیستم قضایی فرانسه و اروپا نمیتواند مانع ارتباط این افراد با این گروه شود. مسلما آزادی بیانی در اروپا و بهویژه فرانسه وجود دارد که اجازه میدهد شخصیتهای پارلمانی و گروههای سیاسی با گروههای مختلف وارد تعامل شوند و برای ما امکان جلوگیری از این تعاملات وجود ندارد. موضع دولت فرانسه در مورد این گروه کاملا مشخص است، دولت هیچ ارتباطی با این گروه ندارد و تا زمانی که این گروه از قوانین فرانسه تخطی نکند، نمیتوان آن را مورد پیگرد قرار داد.
مذاکراتی که محتوای آن همچنان محرمانه است
- آقای مکرون هیچ مذاکرهای به نمایندگی از ایران یا به نمایندگی از امریکا با طرف دیگر انجام نداده است. رییسجمهور فرانسه براساس جایگاه خودشان با آقای روحانی گفتوگویی جداگانه و با آقای ترامپ گفتوگویی جداگانه داشتند. فرانسه پیشنهاداتی را روی میز گذاشت که میتوانست پایه یک توافق باشد. واقعیت این است که اگر محتوای این پیشنهادات تاکنون محرمانه مانده، به خواست مقامهای ایران و امریکا بوده است و نه به اراده ما. سعی کردیم در این مذاکرات دیدگاهها را به هم نزدیک کنیم. اما اواخر سال ۲۰۱۹ به این نتیجه رسیدیم که به دلیل یکسری شرایط جدید، به صورت موقت نمیتوانیم به نزدیک کردن دیدگاههای دو طرف کمکی بکنیم. قطعا این تلاشها میتواند در آینده از سر گرفته شود.
نظر شما