شاید شما هم مثل من و هزاران عابر پیاده دیگر با دلخوری و عصبانیت درحالی که از دود اگزوز موتورسیکلت به سرفه افتادهاید و آرزو کردید همان لحظه مأمور راهنمایی و رانندگی سر میرسید و موتورسوار متخلف را درست جلوی چشم شما مجازات میکرد.
این روزها تردد موتورسیکلتها که به بهانه دورزدن ترافیک خیابانها وارد پیادهرو میشوند، تبدیل به یک اتفاق معمولی شده و حتی در اغلب موارد پلیس هم دخالتی در ماجرا نمیکند و موتورسواران متخلف عبور از پیاده رو را حق خود تصور میکنند؛ در حالی که برابر قوانین راهنماییورانندگی عبور موتورسیکلت از مسیر پیادهرو علاوه بر جریمه نقدی مشمول مجازات توقیف موتورسیکلت به مدت 1 هفته تا 1 ماه میشود.
مهرداد یکی از همین موتورسیکلت سوار هاست. اومدتی است به عنوان پیک موتوری برای یک شرکت حمل و نقل کار میکند. از او درباره علت راندن در پیادهرو سوال میکنم می گوید: «وقتی که بار جابه جا میکنم، زمان نقش مهمی در عملکرد روزانهام دارد. به همین دلیل نهایت تلاشم را میکنم تا زودتر به مقصد برسم تا بتوانم بستههای بیشتری را در روز جابه جا کنم. این ارتباط مستقیم با در آمد روزانهام دارد.»
سعید یکی از موتورسوارهایی است که در خیابان جمهوری مغازهای دارد و برای پارک کردن موتورش در کناره مغازه و اطمینان از امنبودن جای پارک کردن وسیله اش از پیادهرو استفاده میکند. همین سوال را از او پرسیدم؛ گفت که دیگر به این کار عادت کرده و کسی نبود که به او تذکر دهند و همین باعث شد که او این کار را بار ها و بارها تکرار کند. وقتی به او گفتم فکر نمیکنی که این کار تو نوعی تجاوز به حریم بقیه آدم هاست و باعث می شود که به آدمهای دیگر خسارت جای یا مالی وارد کنی؟ او گفت: «ای بابا، ترافیک و دیر رسیدن و نبودن جای پارک مطمئن که این چیزا حالیش نمی شود؛ ولی چشم، سعی می کنم از این به بعد کمتر از پیاده رو بروم و قوانین را تا جایی که بتوانم رعایت کنم.»
هرچند میدانم همه عابران پیاده درباره عبور موتورسوارها از پیادهرو چه میگویند؛ اما ترجیح دادم از زبان خودشان درباره این موضوع بشنوم. از یک عابر پیاده درباره سوال کردم که وقتی یک موتورسوار که از کنار شما عبور می کنند، چه احساسی دارید؟ عابر اینطور پاسخ داد: «وقتی موتور سواری از کنار من رد می شود، وحشت میکنم. فکر میکنم الان است که دستش را به طرف کیفم دراز کند، یا گوشیام را بدزدد، یا به من برخورد کند و مرا روی روی زمین بیندازد. ولی متاسفانه این بی قانونی آنقدر در جامعه ما عادی شده و کسی به آن ها تذکر نمی دهد که ما چاره ای نداریم جز اینکه راه را برایشان باز کنیم و آبی هم پشت سرشان بپاشیم!!! چون اگر این کار را نکنیم احتمالا با حداقل چیزی که طرف میشویم بیحرمتی و بدوبیراه موتورسواری است که پیادهرو را محل گذر خود کرده است.» عابر پیاده در ادامه گفت: «خیلی وقتها اگر هم پلیسی در آن نقطه حضور داشته باشد کاری به کار موتورسوار متخلف ندارد و معمولا این افراد به راحتی و فارغ از ترس جریمه یا توقیف شدن به راه خود ادامه میدهند.»
شهبازی پلیس است. پلیسی که این روزها در یکی از تقاطعهای خیابان جمهوری مشغول خدمت است در پاسخ به سوال من درباره نحوه برخورد پلیس راهنمایی با موتورسوارهایی که از پیادهرو تردد میکنند گفت: «ما در حد امکان این موتور سواران متخلف را جریمه و موتورهای آن ها را متوقف میکنیم، ولی چون کمبود نیروی پلیس داریم نمیتوانیم همه موتور سوارها را کنترل کنیم تا درصورت تخلف آنها را جریمه و متوقف کنیم.»
او در ادمه گفت: «ما هم چنانچه چنین تخلفی را شاهد باشیم، فرد متخلف را در صورت که همه مدارک کامل باشد حداقل 150 هزار تومان، و درصورتی که مدارک او ناقص باشد 200 هزار تومان و در صورتی که موتورسوار از خط ویژه اتوبوسرانی تردد کنند، 80 هزار تومان جریمه خواهد شد.»
همکار این مامور راهنمایی و رانندگی در ادامه صحبت های او گفت: «به طور متوسط در روز 90 درصد از موتورسواران متخلف را جریمه میکنیم و موتورشان را به پارکینگ منتقل میکنیم، 50 درصد این برگ جریمهها برای موتور سوارانی صادر میشود که در پیادهرو تردد میکنند.»
او همچنین ابراز امیدواری کرد رسانههای کشور با فرهنگسازی درباره این معضل اجتماعی به رفع آن کمک کنند.
ارزان بودن این وسیله نقلیه، امکان در آمدزایی، تردد آسان و فراهم بودن جای پارک از جمله عواملی است که موجب افزایش استفاده از موتورسیکلت در سطح شهرها میشود. از سوی دیگر یادگیری آسان رانندگی با موتورسیکلت سبب شده بسیاری از افراد و حتی جوانانی که هنوز به سن قانونی نرسیدهاند با سوارشدن بر موتور خود یا اطرافیانشان در سطح شهر تردد کنند و در بسیاری موارد با ورود به پیادهروها باعث زحمت شهروندان شوند.
نقش رسانهها خصوصا صداوسیما در آگاهیبخشی درباره این معضل اجتماعی نقشی انکارناپذیر است که البته از این ظرفیت آنچنان که باید و شاید در کشور ما استفاده نشده است. ساختانواع برنامههای رادیویی و تلویزیونی از جمله تولید فیلم و سریال با هدف ایجاد تحول در فرهنگ استفاده از وسایل نقلیه موتوری میتواند تاثیرگذار باشد. به امید روزی که کمتر شاهد تردد این وسیله نقلیه کوچک، اما پر دردسر، در پیادهروها باشیم.
زهرا تیموری
∎
نظر شما